logo

ULUSLARARASI KOOPERATİFÇİLİK GÜNÜ

Kooperatifler, demokratik işletme kuruluşlarıdır. Kooperatiflerde temel amaç kâr değil, işbirliği ve dayanışmadır. Birbirlerine meslek, sanat, toplumsal çıkar bağları olan grupların kendi aralarında kurdukları kuruluşlardır. Amaç, verimli çalışmak, ortak ihtiyaçları karşılamak, emek ve elde edilen ürünleri değerlendirmektir.
İnsanlar hayatlarının her safhasında birbirlerine ihtiyaç duyarlar. Birlik, beraberlik ve dayanışma, toplumsal hayatta insanları kuvvetlendirir. İnsanlar bireysel olarak yapamadıkları şeyleri, kooperatifler kurarak ortaklaşa başarabilmesidir. Kooperatifçilik, “Birlikten Kuvvet Doğar” sözünde olduğu gibi tek insanın yapamadığı ya da iyi yapamadığı çoğu işin üstesinden gelebilmesidir.
Çağdaş kooperatifçilik, İngiltere’nin Rochdale kasabasında özellikle yetersiz ücret alan 28 tekstil işçisinin temel tüketimlerini karşılamak amacıyla, 21 Aralık 1844 tarihinde bakkal kurma girişimiyle başlamıştır. Kurulan bu kooperatifin benzerleri hızla kapitalist ülkelerde, daha sonra da bütün dünyaya yayılmıştır.
Avrupa başta olmak üzere dünyanın 13 ülkesinin kooperatif temsilcilerinin katılımı ile 1895 yılında Londra’da toplanan birinci kooperatif kongresinde, “Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA)” kurulmuştur. 1992 yılına gelindiğinde Birleşmiş Milletler, Uluslararası Kooperatifçilik Gününün kutlanmasını önermiştir. Bu öneri üzerine 1994 yılında, ICA’nın kuruluşunun 100. Yılına karşılık gelen her Temmuz ayının ilk cumartesi gününün, 1995 yılından itibaren “Uluslararası Kooperatifçilik Günü” olarak kutlanması kabul edilmiştir. Uluslararası Kooperatifçilik Günü, bu sene 04 Temmuz gününe denk gelmektedir.
Ülkemizde ilk kooperatif Mithat Paşa tarafından 1863 yılında “Memleket Sandığı” adı ile kurulmuştur. Ancak, kooperatifçiliğimizde ilk esaslı gelişme Cumhuriyet dönemine rastlamaktadır. Mustafa Kemal Atatürk, 1920’den ölümüne kadar sürekli olarak Türkiye’deki kooperatif hareketinin içinde yer almıştır. Gittiği yerlerde yaptığı konuşmalarında kooperatifçiliğe yer vererek halkın bilinçlenmesine çalışmıştır. Atatürk, ilk “Tarım Kredi Kooperatifini” birkaç köyün de içinde bulunduğu Silifke ilçesinde kurmuş ve kendisi de ilk ortak olarak katılmıştır.
Ülkemizin sosyal adalet içerisinde ekonomik kalkınmasında, sanayileşmesinde, demokratikleşmesinde, milyonlarca dar gelirli üretici ve tüketicinin örgütlenerek aracılık, tefecilik ve vurgunculuğa karşı korunmasında kooperatifçilik büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizde, ekonomik ve sosyal yapının gereği olarak en fazla kurulan kooperatifler tarım satış, tarım kredi, pancar ekicileri, sulama, esnaf kefalet, tüketim yapı ve köy kalkınma kooperatifleri olmuştur. Türkiye’nin bir tarım ülkesi olması, tarımsal kooperatifçiliğin önemini artırmaktadır. Son yıllarda Türkiye’de kadın kooperatifleri yaygınlaşarak sayıları bugün 200’ü aşmıştır. Bu kooperatifler, kadın istihdamı için önemli bir potansiyel taşımaktadır. Diğer taraftan birçok belediyeler kurdukları ve iştirak ettikleri kooperatifler sayesinde halka ucuz ürün temin etmişlerdir.
Türkiye’de çok sayıda kooperatif olmasına rağmen, etkinlikleri sınırlı kalmıştır. Kooperatif pazar payı yalnızca yüzde 2 olan Türkiye, Avrupa ülkelerinin oldukça gerisindedir.
Ülkemizde daha güçlü kooperatiflere ihtiyaç vardır. Ortaklarının ve toplumun gereksinimlerini karşılamak için idari ve mali açıdan daha güçlü, fonksiyonel, profesyonelce yönetilen ve yaratıcı kooperatiflerin olması şarttır. Kooperatiflerin ülkemizde istenilen seviyeye gelebilmesi için kooperatifleşme teşvik edilmeli, kooperatifler mali yönden güçlendirilmeli ve desteklenmelidir.
Kooperatifler arası teknik, pratik ve sosyal iş birliğinin arttığı, demokratik katılım ve denetim kültürünün yaygınlaştığı ve yerleştiği, sektörde güçlü, etkin ve aktif kooperatifçiliğin olduğu yarınlar diliyorum.

Share
7.431 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

7+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Kara Müftü’nün Ölüm Kalım Hikâyesi ve 25-30 Yıl Gizlediği Sırrı Neydi? 2. son bölüm

    25 Temmuz 2020 Köşe Yazarları

    Kara Müftü'nün Ölüm Kalım Hikâyesi ve 25-30 Yıl Gizlediği Sırrı Neydi? Fevzi Numan Cebeci Namı Diğer Kara Müftü Atatürk'ün Huzurunda -Bak Hoca, sen de diğerleri gibi bu listeye göre idam edileceksin. Ancak, hiç kimse benden habersiz idam edilemez. Sana bir sualim var, vereceğin cevaba göre adını listeden çizerim veya çizmem asılırsın, dedi ve gözlerime veya yüzüme baktı. Dondum kaldım. Elimdeki sigara izmariti parmağımı yakınca kendime gelip çekidüzen verdim ve -Paşam sualiniz neydi merak ettim? dedim. -Demek merak ettin öylemi? Güzel! As...
  • SABIR NEDİR?

    25 Temmuz 2020 Köşe Yazarları

    Zorlu bir dünya hayatı geçirmekteyiz. Hayatı her an aynı seviyede yaşamak zordur. Bir zorluk varsa o zorluğa dayanıldığı müddetçe, sabır gösterildiği müddetçe kolaylık elbette vardır. Sabır, zor bir durum karşısında mücadele gücünü yitirmeden beklemek, olumsuz şartların geçtiği ana kadar istikrarlı bir şekilde bu zorluklara katlanmak demektir. Diğer bir ifadeyle Sabır, hayatın bizlere getirdiği acı, keder, yokluk, yoksulluk, felaket, ölüm, katliam, soykırım, zorbalık ve zalimler karşısında metaneti bozmadan, cesareti yitirmeden, hiçbir şekilde...
  • Farkındalık – 6

    22 Temmuz 2020 Köşe Yazarları

    https://www.change.org/p/%C3%A7evre-ve-%C5%9Fehircilik-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-develi-de-bisiklet-yolu-ve-ak%C4%B1ll%C4%B1-bisiklet-sistemi-istiyoruz Geçtiğimiz haftalarda anlatmış olduğumuz Farkındalık Serisinin akabinde change.org’ta başlatmış olduğum “Develi’de akıllı bisiklet sistemi ve bisiklet yolları istiyoruz” konulu kampanyaya imzalayarak destek verirseniz çok sevinirim. Biliyorsunuz ilçemizde Seyrani Eğitim Vakfının yıllar süren binbir zorlu çabaları neticesinde Kayseri Üniversitesi’ne bağlı Seyrani Kampüsümüz oldu nihayet !Ama...
  • Farkındalık – 5

    22 Temmuz 2020 Köşe Yazarları

    Geçen haftaki yazımızda neden “ Bisiklet “ i seçtiğimizi anlatmaya çalışmıştık. Bu hafta ulaşım hakkında biraz bilgilendirme yapacağız. Ulaşımda öneri şöyle: Gideceğin mesafe; 🚶🏻‍♀️- 3 KM mesafe için *YÜRÜ* 🚴🏼‍♀️- 10 KM mesafe için *BİSİKLET SÜR. * evin-işin-okulun arası en fazla 7-10 km ise bisiklet ile git 🚌- 10 KM’den fazlası için *TOPLU TAŞIMA* veya *E-Bike* veya *bisiklet+toplu taşıma * TOPLU TAŞIMA özellikle de büyükşehirlerde kentin çarkının dönmesi çok önemli bir aktördür. Pandemi sürecinde de %90,5 oranında düşüş yaşayan toplu...