logo

ULUSLARARASI KOOPERATİFÇİLİK GÜNÜ

Kooperatifler, demokratik işletme kuruluşlarıdır. Kooperatiflerde temel amaç kâr değil, işbirliği ve dayanışmadır. Birbirlerine meslek, sanat, toplumsal çıkar bağları olan grupların kendi aralarında kurdukları kuruluşlardır. Amaç, verimli çalışmak, ortak ihtiyaçları karşılamak, emek ve elde edilen ürünleri değerlendirmektir.
İnsanlar hayatlarının her safhasında birbirlerine ihtiyaç duyarlar. Birlik, beraberlik ve dayanışma, toplumsal hayatta insanları kuvvetlendirir. İnsanlar bireysel olarak yapamadıkları şeyleri, kooperatifler kurarak ortaklaşa başarabilmesidir. Kooperatifçilik, “Birlikten Kuvvet Doğar” sözünde olduğu gibi tek insanın yapamadığı ya da iyi yapamadığı çoğu işin üstesinden gelebilmesidir.
Çağdaş kooperatifçilik, İngiltere’nin Rochdale kasabasında özellikle yetersiz ücret alan 28 tekstil işçisinin temel tüketimlerini karşılamak amacıyla, 21 Aralık 1844 tarihinde bakkal kurma girişimiyle başlamıştır. Kurulan bu kooperatifin benzerleri hızla kapitalist ülkelerde, daha sonra da bütün dünyaya yayılmıştır.
Avrupa başta olmak üzere dünyanın 13 ülkesinin kooperatif temsilcilerinin katılımı ile 1895 yılında Londra’da toplanan birinci kooperatif kongresinde, “Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA)” kurulmuştur. 1992 yılına gelindiğinde Birleşmiş Milletler, Uluslararası Kooperatifçilik Gününün kutlanmasını önermiştir. Bu öneri üzerine 1994 yılında, ICA’nın kuruluşunun 100. Yılına karşılık gelen her Temmuz ayının ilk cumartesi gününün, 1995 yılından itibaren “Uluslararası Kooperatifçilik Günü” olarak kutlanması kabul edilmiştir. Uluslararası Kooperatifçilik Günü, bu sene 04 Temmuz gününe denk gelmektedir.
Ülkemizde ilk kooperatif Mithat Paşa tarafından 1863 yılında “Memleket Sandığı” adı ile kurulmuştur. Ancak, kooperatifçiliğimizde ilk esaslı gelişme Cumhuriyet dönemine rastlamaktadır. Mustafa Kemal Atatürk, 1920’den ölümüne kadar sürekli olarak Türkiye’deki kooperatif hareketinin içinde yer almıştır. Gittiği yerlerde yaptığı konuşmalarında kooperatifçiliğe yer vererek halkın bilinçlenmesine çalışmıştır. Atatürk, ilk “Tarım Kredi Kooperatifini” birkaç köyün de içinde bulunduğu Silifke ilçesinde kurmuş ve kendisi de ilk ortak olarak katılmıştır.
Ülkemizin sosyal adalet içerisinde ekonomik kalkınmasında, sanayileşmesinde, demokratikleşmesinde, milyonlarca dar gelirli üretici ve tüketicinin örgütlenerek aracılık, tefecilik ve vurgunculuğa karşı korunmasında kooperatifçilik büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizde, ekonomik ve sosyal yapının gereği olarak en fazla kurulan kooperatifler tarım satış, tarım kredi, pancar ekicileri, sulama, esnaf kefalet, tüketim yapı ve köy kalkınma kooperatifleri olmuştur. Türkiye’nin bir tarım ülkesi olması, tarımsal kooperatifçiliğin önemini artırmaktadır. Son yıllarda Türkiye’de kadın kooperatifleri yaygınlaşarak sayıları bugün 200’ü aşmıştır. Bu kooperatifler, kadın istihdamı için önemli bir potansiyel taşımaktadır. Diğer taraftan birçok belediyeler kurdukları ve iştirak ettikleri kooperatifler sayesinde halka ucuz ürün temin etmişlerdir.
Türkiye’de çok sayıda kooperatif olmasına rağmen, etkinlikleri sınırlı kalmıştır. Kooperatif pazar payı yalnızca yüzde 2 olan Türkiye, Avrupa ülkelerinin oldukça gerisindedir.
Ülkemizde daha güçlü kooperatiflere ihtiyaç vardır. Ortaklarının ve toplumun gereksinimlerini karşılamak için idari ve mali açıdan daha güçlü, fonksiyonel, profesyonelce yönetilen ve yaratıcı kooperatiflerin olması şarttır. Kooperatiflerin ülkemizde istenilen seviyeye gelebilmesi için kooperatifleşme teşvik edilmeli, kooperatifler mali yönden güçlendirilmeli ve desteklenmelidir.
Kooperatifler arası teknik, pratik ve sosyal iş birliğinin arttığı, demokratik katılım ve denetim kültürünün yaygınlaştığı ve yerleştiği, sektörde güçlü, etkin ve aktif kooperatifçiliğin olduğu yarınlar diliyorum.

Share
7.803 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Mısırlızade Dr. Tuncer Öztürk ve Ailesi

    15 Ekim 2021 Köşe Yazarları

    Dr. Tuncer Öztürk Mısırlızade ailesinin dördüncü kuşak temsilcilerinden. Mısırlızade İbrahim Feyzi Öztürk'ün oğludur. 28.06.1941 tarihinde Develi'de doğdu. İlkokulu Develi Merkez İlkokulu'nda, Ortaokulu Develi Merkez Ortaokulu'nda bitirdi. Liseyi Sivas Lisesi ve Ankara Kurtuluş Lisesi'nde tamamladı. Yüksek tahsilini 1960-1966 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamladı. 1966-1970 yılları arasında Ankara Zekai Tahir Doğumevi Hastanesi'nde doktor olarak görev yaptı. Askerliğini Ağrı Askeri Hastanesi'nde askeri doktor olarak...
  • DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ

    15 Ekim 2021 Köşe Yazarları

    Günlük yaşantımızda ellerimiz, çevre ile sürekli temas halindedir. Ellerimiz en fazla mikroorganizma barındıran organımızdır. Ellerimiz temiz gibi görünse de, gözle görülmeyen bakteri, virüs ve parazitler gibi pek çok hastalık yapıcı etkeni üzerinde taşıyabilir. Çağdaş sağlık hizmeti anlayışı, öncelikle sağlığın koruması ve geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede ele alındığında, günümüzde toplumda hijyen uygulamalarının yaygınlaştırılması önemli bir koruyucu sağlık hizmeti olarak değerlendirilmektedir. Çocukların çoğu, sadece ellerini...
  • Hayırsever Hava Yarbay Merhum Alaaddin Lütfi Kuday’ın Albümünden

    07 Ekim 2021 Köşe Yazarları

    Hayırsever Hava Yarbay Merhum Alaaddin Lütfi Kuday'ın Albümünden Dünyanın neresinde olursam olayım bu bayrak için ölürüm. (A.L.K) Rahmetle Anıyoruz... ...
  • DÜNYA RUH SAĞLIĞI GÜNÜ

    07 Ekim 2021 Köşe Yazarları

    Tüm dünyayı ve hayatımızı akıl almaz bir biçimde değiştiren Covid-19 salgını nedeniyle küresel olarak eşi görülmemiş bir sağlık önceliği taşımaktadır. Covid-19 virüsünden kendimizi korumaya çalıştığımız bugünlerde ruh sağlığımızı da ihmal etmememiz gerekiyor. Dünya virüsü kontrol altına almak ve çözüm bulmak için mücadele etmektedir. Bu arada yaşanan endişe, korku, izolasyon, sosyal etkileşimimizin temassız ve mesafeli niteliği, enflasyon sonucu ağırlaşan ekonomik koşullar, kısıtlamalar kendimizi sürekli tehlike ve tehdit altında hissetmemiz, ...