logo

Türk Devlet Anlayışı

Karahanlı bir Türk devlet adamı olan aynı zamanda edip, şair unvanıyla da meşhur olan Yusuf Has Hacibyazdığı “Kutadgu Bilig” (Mutluluk Bilgisi) adlı eserini Ebu Ali Hasan b. Süleyman Arslan Hakan’a sunmuştur.
Yusuf Has Hacib yazdığı bu ünlü eserinde eski Türk geleneklerini ciddiyetle yansıtmakta, Türk devlet anlayışını doğru ve tarafsız bir şekilde anlatmakta; hükümdar ve devlet başkanlarına çok önemli öneri ve uyarılarda bulunmaktadır.
İşteYusuf Has Hacib’in kitabında devlet başkanlarına formüle ettiği önerileri bugün ki yazımda siz değerli okurlarımla paylaşmak istedim. İşte o önerilerden seçtiklerim:
“Ey Hükümdar / Devlet başkanı! Ülkeni ayakta tutmak için ordunu çok güçlü tut. Halkını fakirleştirme, geçim düzeyini yüksek tut. Halkın ekonomik gücünün yüksek olması için de doğru kanunlar çıkarmalısın. İşte o zaman ülke nizama girer, halk hükümdara dua eder. Kuzu ile kurt birlikte yaşamaya başlar. Devletin bekası huzur ve asayiş içinde devam eder.
Memlekette yeni şehirler ve kasabalar çoğalır. Devletin hazinesi altın ve gümüş ile dolar. Devletin başı olarak rahata ve huzura kavuşursun. Şöhretin ve nüfuzun dünyaya yayılır. Ülkende uzun süre hükümdar olmak istersen, adaleti doğru yürütmelisin. Adalet ile ülkeni güçlendirmelisin. Zulüm ile âbâd olamazsın. Zalim zulmü ile bir çok sarayları harap etti ve sonunda kendisi de devleti de çözülüp dağılıp gitti.”
Yusuf Has Hacib’in ideal devletinde dayandığı kilit kavram adalettir. O da: Halkı Âdil kanunlarla yönetmeli ve güçlünün zayıfı baskı altına almasına meydan vermemeli. Haydutları / terörü ve şiddeti ortadan kaldırmalı. İnsanları özgür ve emin kılmalı. Herkese konumuna ve derecesine göre muamele etmeli.
İşte o zaman Bilge Kağan’ın da söylediği gibi: “ Böyle kazanılmış, tanzim edilmiş ülkemiz, töremiz var idi. Yukarıda Tanrı basmasa, aşağıda yer delinmese, Türk milleti ülkeni, töreni kim bozabilir?

Share
1.181 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Mısırlı Aile’sinin Gelini Melek Öztürk ve Kızları Bilge ve Banu Öztürk

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Melek Öztürk hanım, merhum Ali Orhan Öztürk’ün eşidir. Özel İdare Memuru Ali Atlas ile Ev Hanımı Safiye Hanım’ın 3. çocukları olarak 2 Ekim 1942’de Sandıklı, Afyon’da dünyaya geldi. İlkokul ve Ortaokulu Sandıklı’da tamamladıktan sonra 1960 yılında İzmir Kız Lisesi’nden mezun oldu. 1966 yılında Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi’nden mezun oldu ve Van’ın Edremit Nahiyesi Sağlık Ocağı’nda göreve başladı. 24 Kasım 1967 Cuma günü Ali Orhan Öztürk Bey ile evlendi. Bu tarihten itibaren 1969 yılına kadar Malatya’da Sağlık Ocağı’nda, 1969 - 1970 yıllarınd...
  • TÜRKİYE SERBEST PARAŞÜTÇÜLER GÜNÜ

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Paraşütle atlama, genellikle hava araçlarından çıkış yapılarak boşlukta ve belirli bir yükseklikte de paraşüt açarak yavaş bir şekilde yere inilen bir aksiyon sporudur. Hava aracından çıkış ve paraşütün açılması arasındaki zaman “serbest düşüş” olarak adlandırılmaktadır. Birinci ve İkinci Dünya Savaşında, malzeme ve asker indirmek, uçakları arıza yapan pilotların yaşamlarını kurtarmak için sık sık kullanılmıştır. Askeri amaçla kullanılan paraşüt zaman içerisinde spor dalı halini almış olup, Türkiye’de de bu spora rağbet görmüştür. Bu spor özel...
  • Sıla-i Rahim – 2

    05 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    İstanbul'dan Develi'ye bir gönül köprüsü kurmuştuk. Şenliklerle, açılışlarla ve ziyaretlerle bu yıllarca devam etti. Elbette bu iki haftaya sığmayacak kadar değerli büyüklerimiz, arkadaşlarımız ve dostlarımız vardı. Özür dileyerek belirtmem gerekir ki pandemi ve zaman dolayısıyla hepsinin ziyaret etmek mümkün olmadı. Değerli hocamız Ömer Kaliber ile aynı mekânlarda birkaç kez karşılaşıp sohbet etmemize rağmen bir fotoğrafımız olmadı. Yıllar sonra karşılaştığımız arkadaşlarımızla hasret giderdik. Kaymakamlık ve Belediye personeline, beni kucak...
  • DÜNYA GÖKDELEN GÜNÜ

    05 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Gökdelenler, arazinin pahalı olduğu şehirlerde görülen çok yüksek yapılardır. Genellikle metal iskelet üzerine beton dökülerek inşa edilmekte olup, büro ve apartman (daire) olarak kullanılmaktadır. Gökdelen ayrıca gemicilikte geminin uzun direğine verilen isimdir. Bugünlerde en az 40 veya daha fazla kattan oluşan binalar, gökdelen olarak ifade edilmektedir. Gökdelenlerin ağırlık taşıyan sistemleri diğer yapılara göre büyük farklılıklar göstermektedir. 4 kata kadar yapılar sadece duvarlardan destek alabilirler. Ancak gökdelenler çelik iskeletle...