logo

Türk Devlet Anlayışı

Karahanlı bir Türk devlet adamı olan aynı zamanda edip, şair unvanıyla da meşhur olan Yusuf Has Hacib yazdığı “Kutadgu Bilig” (Mutluluk Bilgisi) adlı eserini Ebu Ali Hasan b. Süleyman Arslan Hakan’a sunmuştur.
Yusuf Has Hacib yazdığı bu ünlü eserinde eski Türk geleneklerini ciddiyetle yansıtmakta, Türk devlet anlayışını doğru ve tarafsız bir şekilde anlatmakta; hükümdar ve devlet başkanlarına çok önemli öneri ve uyarılarda bulunmaktadır.
İşte Yusuf Has Hacib’in kitabında devlet başkanlarına formüle ettiği önerileri bugün ki yazımda siz değerli okurlarımla paylaşmak istedim. İşte o önerilerden seçtiklerim:
“Ey Hükümdar/Devlet başkanı! Ülkeni ayakta tutmak için ordunu çok güçlü tut. Halkını fakirleştirme, geçim düzeyini yüksek tut. Halkın ekonomik gücünün yüksek olması için de doğru kanunlar çıkarmalısın. İşte o zaman ülke nizama girer, halk hükümdara dua eder. Kuzu ile kurt birlikte yaşamaya başlar. Devletin bekası huzur ve asayiş içinde devam eder. Memlekette yeni şehirler ve kasabalar çoğalır. Devletin hazinesi altın ve gümüş ile dolar. Devletin başı olarak rahata ve huzura kavuşursun. Şöhretin ve nüfuzun dünyaya yayılır. Ülkende uzun süre hükümdar olmak istersen, adaleti doğru yürütmelisin.
Adalet ile ülkeni güçlendirmelisin. Zulüm ile âbâd olamazsın. Zalim zulmü ile bir çok sarayları harap etti ve sonunda kendisi de devleti de çözülüp dağılıp gitti.”
Yusuf Has Hacib’in ideal devletinde dayandığı kilit kavram adalettir. O da: Halkı Âdil kanunlarla yönetmeli ve güçlünün zayıfı baskı altına almasına meydan vermemeli. Haydutları / terörü ve şiddeti ortadan kaldırmalı. İnsanları özgür ve emin kılmalı. Herkese konumuna ve derecesine göre muamele etmeli.
İşte o zaman Bilge Kağan’ın da söylediği gibi: “ Böyle kazanılmış, tanzim edilmiş ülkemiz, töremiz var idi. Yukarıda Tanrı basmasa, aşağıda yer delinmese, Türk milleti ülkeni, töreni kim bozabilir?

Share
1.407 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

7+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Arkadaşım Mustafa Sirgüveç (Gıdırık)

    30 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    05.12 1959 Tarihinde Aşağı Everekte Kuyumcular Sokağında doğdu. Babasının adı Durmuş, annesinin adı Zeliha’dır. Babasının I. Melekgirmez Sokağı’nda terzi dükkânı vardı. Aile çevrede “Gıdırık” lakabıyla tanınırdı. Mustafa, Recep, Bünyamin adında üç çocukları oldu. Mustafa, 1981 yılında astsubay amcası İsmet Bey’in kızı Nermin Hanım ile evlendi. Üç çocukları oldu. Ali Onur (1982), Ahmet (1984), Şerife(1989). Kızı Şerife engelli olduğu için hayata tutunamadı, 2012 yılında vefat etti. Onu hiç unutmadı. Beş torunu oldu. Büyük torunu ilk göz ağrısı ...
  • LUNAPARK

    30 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    İlk defa duyduğumuz Lunapark gibi kelimelerin anlamlarını öğrenme güdüsü sonucunda o kelimenin ne anlama geldiği ister istemez merak edilmektedir. Lunapark ne demektir? Lunapark ne anlama gelmektedir? Lunapark, insanların güzel vakit geçirmesini temin maksadıyla yapılan, içinde eğlendirici, heyecanlandırıcı bazen de korkutucu çeşitli oyun, mekanik araç ve eğlence yerlerinin bulunduğu parklara verilen addır. Türk Dil Kurumuna göre lunaparklar, “içinde farklı oyun ve eğlence yerleri bulunduran alan” olarak tanımlamaktadır. Lunapark kelimesi dil...
  • DELİ PINAR

    30 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Deli Pınar Yukarı Develi'ye çıkarken İzne'nin Bayırı denilen dik yokuşun başlangıcında bir çeşmedir. Yaz, kış ince bir su akar Çeşmenin oyma iki haftı vardır. Kopçulu mahallesine çıkarken bu sudan insanlar ve dolan haftlardan ise yüklü ve yüksüz hayvanlar da su ihtiyacını kullanırlar. Bizim çocukluk dönemlerimizde bakımsızdı. Fakat şimdilerde bir hayırsever tarafından tamir görerek daha güzel bir duruma getirilmiştir. Bu çeşmenin suyu nereden gelir bilinmez! Fakat kalenin batı kısmında bir su kuyusu vardır. Buna parelel bir de kale eteğinde gu...
  • Ahırda Ata Binen, Kapıyı Yüksek Tutar

    24 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Bu güzel söz merhum Hacı Ömer Sabancı'ya ait, bu hafta da deyimlerden ve güzel anlamlı sözlerden bir demet yapalım istedim. Öncelikle Kendini Sev Bir şeyi yanlış hissettiriyorsa yapma. Çünkü üzülürsün. Tam olarak ne demek istiyorsan onu söyle. Dolaylı yollardan anlatmaya çalışma. Yoksa pişmanlık yaşarsın. Herkesi memnun etmeye çalışma. Çünkü başaramazsın. Kendin hakkında kötü konuşma. Çünkü bu sana zarar verir. Enerjini emen negatif insanlarda uzak dur. Çünkü enerjin sana lazım. Kendine iyi davran. Çünkü sana en çok sen lazımsın. Özgüv...