logo

Türk Devlet Anlayışı

Karahanlı bir Türk devlet adamı olan aynı zamanda edip, şair unvanıyla da meşhur olan Yusuf Has Hacib yazdığı “Kutadgu Bilig” (Mutluluk Bilgisi) adlı eserini Ebu Ali Hasan b. Süleyman Arslan Hakan’a sunmuştur.
Yusuf Has Hacib yazdığı bu ünlü eserinde eski Türk geleneklerini ciddiyetle yansıtmakta, Türk devlet anlayışını doğru ve tarafsız bir şekilde anlatmakta; hükümdar ve devlet başkanlarına çok önemli öneri ve uyarılarda bulunmaktadır.
İşte Yusuf Has Hacib’in kitabında devlet başkanlarına formüle ettiği önerileri bugün ki yazımda siz değerli okurlarımla paylaşmak istedim. İşte o önerilerden seçtiklerim:
“Ey Hükümdar/Devlet başkanı! Ülkeni ayakta tutmak için ordunu çok güçlü tut. Halkını fakirleştirme, geçim düzeyini yüksek tut. Halkın ekonomik gücünün yüksek olması için de doğru kanunlar çıkarmalısın. İşte o zaman ülke nizama girer, halk hükümdara dua eder. Kuzu ile kurt birlikte yaşamaya başlar. Devletin bekası huzur ve asayiş içinde devam eder. Memlekette yeni şehirler ve kasabalar çoğalır. Devletin hazinesi altın ve gümüş ile dolar. Devletin başı olarak rahata ve huzura kavuşursun. Şöhretin ve nüfuzun dünyaya yayılır. Ülkende uzun süre hükümdar olmak istersen, adaleti doğru yürütmelisin.
Adalet ile ülkeni güçlendirmelisin. Zulüm ile âbâd olamazsın. Zalim zulmü ile bir çok sarayları harap etti ve sonunda kendisi de devleti de çözülüp dağılıp gitti.”
Yusuf Has Hacib’in ideal devletinde dayandığı kilit kavram adalettir. O da: Halkı Âdil kanunlarla yönetmeli ve güçlünün zayıfı baskı altına almasına meydan vermemeli. Haydutları / terörü ve şiddeti ortadan kaldırmalı. İnsanları özgür ve emin kılmalı. Herkese konumuna ve derecesine göre muamele etmeli.
İşte o zaman Bilge Kağan’ın da söylediği gibi: “ Böyle kazanılmış, tanzim edilmiş ülkemiz, töremiz var idi. Yukarıda Tanrı basmasa, aşağıda yer delinmese, Türk milleti ülkeni, töreni kim bozabilir?

Share
1.063 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

5+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...
  • DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Toplum olarak ortak paylaştığımız yaşam alanlarının temiz tutulması bir vatandaşlık görevidir. Toplum içerisinde bulunan toplum bilinci ve sorumluluk duygusu kişinin ilk önce kendisine saygı duyması ile başlar. Yaşamsal alanların korunması, doğaya, yeşile sahip çıkılması ve çevre temizliğinin önemi herkesin ortak sorumluluğudur. Temiz bir çevre, insan sağlığı ve refahı için temel niteliktedir. Çevre Temizliği, günümüzde dünyanın en önemli sorunları arasındadır. Bütün bunların temel amacı, insanları çevre temizliği konusunda bilinçlendirmektedi...
  • DÜNYA AVCILAR GÜNÜ

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Merkez Av Komisyonunca, avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, doğal denge içerisindeki yapıyı bozmadan, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve usullerle, canlı veya cansız ele geçirmeye çalışmaya Avcılık, bunu yapan kişiye de Avcı denilmektedir. İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana besin arama ve karnını doyurma zorunluluğunu duymuştur. Mağara dönemi insanları beslenmek, giyecek sağlamak ve kendilerini korumak için avlanmak zorunda kalmışlardır. Bir yandan bitki kökleri toplayıp toprağı işlerken diğer yandan av aletlerind...
  • YAZARLARIMIZIN YAZILARINI OKURKEN

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Çağdaş Develi Gazetesi’ nin yayınlandığı 2003 yılından beri elimizden geldiğince haftalık bir değişik konulu yazı yetiştirmeye çalışırım. Bu yazıların hepsi Develi ile ilgili tarih, sosyal, kültürel, siyasî, edebiyat vb konulardadır. İnşallah, bu yazılar bir plan dahilinde yazılmıştı; kitaplaştırıldığında inanıyorum ki Develi kültürü ve medeniyeti adına değerli çalışmalar olduğunu hepimiz göreceğiz. Zira bu yazıların çoğu tabir yerindeyse iğne ile kuyu kazmak kabilinde yazılmıştır. Çünkü küçük yerlerde bilgi toplamak o kadar zahmetlidir. Fotoğr...