logo

STATİK ELEKTRİK GÜNÜ

Mutlaka hepimizin başına elektrik çarpması defalarca gelmiştir. Hiç beklemediğimiz birisine ya da bir yere dokunduğumuzda bir anda elektrik çarpması hissi yaşarız. Günlük hayatımızda biriyle tokalaştığımızda, arabadan inip kapı kolunu tuttuğumuzda, bir yüzeye dokunduğumuzda veya parkta plastik kaydıraktan kaymış bir çocuğa dokunduğumuzda ortaya çıkan karıncalanma hissi, statik elektriğin etkisinden kaynaklanmaktadır.
Hatta aradaki akım geçişi sırasında oluşan kıvılcım gözle görülebilir ve çıtırtı şeklinde ses duyabiliriz. Bu akım geçici bazı kişiler için eğlenceli ya da ilgi çekici gelmekle birlikte statik elektrik özellikle sinir sistemi üzerinde önemli sorunlar oluşturabilmektedir.
Statik (Durağan) Elektrik; Doğada birbirinden farklı veya aynı, iletken veya yalıtkan iki maddenin temas etmesi ve sonra ayrılması veya bir sürtünme sonucunda kendiliğinden oluşan elektrik türüdür. Statik yükün voltajı çok fazla olmasına karşın, akımı çok zayıftır.
Statik elektrik için en büyük örnek ise yıldırımdır. “Artı” ve “Eksi” yüklü bulutların birbirine yaklaşması sırasında tabiatın en büyük statik elektrik deşarjı meydana gelmektedir. Ortamdaki nem oranı arttıkça statik enerji miktarı azalmaktadır. Kullanılan malzemelerin sentetik olması statik enerji oluşumunu artıran nedenlerdendir.
Statik elektrik ilk olarak 2000 yıl kadar önce Yunanlı bilgin Thales tarafından gözlemlenmiştir. Thales, kehribarın kumaş parçasına sürtülmesi sonunda kıvılcımlar çıktığını görmüş ve bu şekilde elektriğin tarihi başlamıştır.
Her sene 9 Ocak günü “Statik Elektrik Günü” olarak kutlanmaktadır. Statik Elektrik Günü, statik elektrik konusunda araştırma ve biraz daha fazla şey öğrenme fırsatı sunmaktadır.
İnsan vücudunda olan elektrik özellikle ellerde, yüzde ve başta yoğunlaşmış haldedir. Temas veya sürtünme yolu ile bir cisme dokunduğumuz zaman vücudumuz ile cisim arasında bir yük geçişi olmaktadır. Negatif olarak yüklenen vücudumuz ile başka bir cisme temas ettiğimizde ani bir şekilde yük boşalması yaşanmaktadır. Kaydıraktan kayan bir çocuğun saçlarının diken diken olması ya da yünlü bir çorapla halıda yürüdükten sonra kapı kolunu tuttuğumuzda elektrik çarpması hissi statik elektrik etkisindendir. İnsan vücudu üzerinde oluşan statik yükün büyük bir kısmı giyilen elbiseden ve bulunduğumuz ortamlardaki plastik taban, yer, duvar, pimapen pencere vs. kaynaklanmaktadır. Plastiğin elektrik direnci çok yüksek olduğu için uzun süre statik elektriği tutabilmektedir.
Parlayıcı sıvı taşıyan tankerlerde hava ile sürtünmenin yanı sıra hareketten dolayı tankın içerisindeki sıvının çalkalanması sebebiyle de statik elektrik yükü birikir. Oluşan bu statik elektrik yükün tehlikeli seviyeye erişmesine engel olmak amacıyla topraklama zinciri kullanılması mecburidir. Bu zincir sayesinde oluşan statik elektrik toprağa iletilir.
Statik elektrik görünüşte zarar vermeyecek bir elektrik türü olarak düşünülse de aslında oldukça büyük zararlara neden olabilmektedir. İnsanların bulundukları ortamdaki almış oldukları statik elektrik, insan sağlığına ve de kullanmış oldukları elektronik cihazlara zarar vermektedir.
Diğer taraftan statik elektriğin insan üzerinde, psikolojik baskı, sinirlilik hali, deri altındaki küçük adalelerin yorularak esnekliklerinin kaybolmasına bağlı gelişen kırışıklık ve sarkmalar, yorgunluk, stres gibi olumsuz etkileri bulunmaktadır.
Statik elektrik risklerini ortadan kaldırmanın en kolay yolu topraklama yapmaktır. Topraklama hattı ile cihaz ve araçlarda biriken statik elektrik toprağa aktarılır. Böylece elektrik arkı oluşması sonucunda patlama riski önlenir. Elektrikli cihazların tamamında mutlaka topraklama yapılmalıdır.
Vücudumuzdaki statik elektriği boşaltmak için fırsat buldukça çıplak ayakla doğada yani toprakta yürümeliyiz. Ayakkabılarımızın komple yalıtkan olmamasına dikkat etmeliyiz. (Kauçuk ayakkabı giymek yerine Deri ayakkabı giymek). Ellerimizi yıkayıp kurulamalıyız. Su ellerimizde birikebilecek statik elektriğin ortadan kaldırmaya yardımcı olmaktadır.

Share
3.599 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca: 1928 yılında Develi'de dünyaya geldi. Ailesi askere geç gitsin diye iki yaş küçük yazdırmış. Babası Selamlardan Ömer Özkul'dur. Muharrem Amca'nın babası ikinci evliliğini yapıyor ve annesi evden ayrılıyor. Daha sonra Muharrem Amca büyük babası Yusuf'un yanında kız kardeşi ile birlikte yaşantılarına devam ediyorlar. Muharrem Amca'nın eğitim hayatı başlıyor. Bolu Orman Mühendisliği'ni kazanıyor ama babası beraber çalışacağız diyor ve göndermiyor. Askerlik çağı gelince Bitlis'te üç yıl askerlik görevini if...
  • DÜNYA KUCAKLAŞMA (SARILMA) GÜNÜ

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Hayatın koşturmacası içerinde bazen kendimizi bazen de sevdiklerimizi ihmal ettiğimiz zamanlar olmaktadır. Özellikle son aylarda korona virüs nedeniyle yakınlarımızla, dostlarımızla mecburen görüşememekteyiz. Ayrıca soğuk, karlı ve kasvetli kış günlerinde insanların motivasyonları doğal olarak düşmektedir. İnsanların sıcak ve sevgi dolu bir kucaklaşması insana kendini iyi hissettirir. Bu günlerde manevi ruhu biraz yükseltmek için 21 Ocak tarihinde, “Dünya Sarılma veya Kucaklaşma Günü” kutlanmaktadır. Dünya Sarılma Günü, bir neden aramadan, her...
  • DÜNYA HİJYEN GÜNÜ

    15 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde temizlik önlemleri anlamında kullanılan hijyen, aslında Yunan Tanrıçası Hygeia adlı tanrıçadan gelmektedir. Hygeia, Yunan ve Roma mitolojisinde geçmekte olup, tıp tanrısı Asklepios'un kızıdır. Sağlık ve temizlik tanrıçasıdır. İnsanlar, Bergama'daki Asclepius Tapınağı gibi tapınaklarda babası Asclepius'tan ve Hygeia'dan sağlık dilemişlerdir. Dünyanın ilk Hijyen Günü, Avrupa Hijyen Konseyi ve Türk ...
  • STATİK ELEKTRİK GÜNÜ

    07 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Mutlaka hepimizin başına elektrik çarpması defalarca gelmiştir. Hiç beklemediğimiz birisine ya da bir yere dokunduğumuzda bir anda elektrik çarpması hissi yaşarız. Günlük hayatımızda biriyle tokalaştığımızda, arabadan inip kapı kolunu tuttuğumuzda, bir yüzeye dokunduğumuzda veya parkta plastik kaydıraktan kaymış bir çocuğa dokunduğumuzda ortaya çıkan karıncalanma hissi, statik elektriğin etkisinden kaynaklanmaktadır. Hatta aradaki akım geçişi sırasında oluşan kıvılcım gözle görülebilir ve çıtırtı şeklinde ses duyabiliriz. Bu akım geçici bazı k...