logo

OSMANLI BELGELERİNDE DEVELİ-1

Dünyanın arşivi en zengin devletlerinden biri Osmanlı devletidir. Onca kayıplara ,ihmallere, yıpranmalara vd.sebeplere rağmen…Kolay değil Osmanlı 1.Dünya savaşına girdiği zaman hala dünyanın yedi büyük devletinden biridir. Yerini Türkiye Cumhuriyeti Devletine bıraktığında kaybettiği ülkelerin sayısı otuz yedidir.
Elbette bu kadar farklı etnik ve coğrafyaya sahip ülkelerin yönetiminde altı yüz yıl üzerinde hükümranlık kuran bir devletin de arşivi güçlü olacaktır.Bir vesile ile sadece Ermeni meselesi ile ilgili on sekiz cilt belgenin ciltlenip bizzat Vaşikton’da Amerikalı yetkililere teslim edildiğini bizzat TV’de izlemişizdir!
Bu belgelerde neler yok ki. Kime ve nerde ,nasıl para verildiğini kuruşuna kadar defterlere kaydedilmiştir.
Lale devrinin ünlü şairi ve Dış İşleri Bakanı Nedim’in mal varlığını yani terekesini gördüğünüzde hayretler içerisinde kalırsınız.Şimdiki Türkiye’de para üzerinde dönen dolapları görüp te zaman zaman ‘Yemişler,içmişler” diye alaya alınan Lale Devri’nin büroksisinin bu tür mal varlığını gördüğünüzde şaşırırsınız.
İşte Osmanlı’nın böyle ciddi bir kayıt sistemi vardır.Aşağıya aldığımız ilk beş kaydı görünüz ,okuyunuz,bir çok ibret alacaksınız.
1.
MAD, 3016, sayfa 72-73

Niğde Livası’na bağlı Develi Kazası’nda avarız vergisi [olağanüstü vergiler] vermekle mükellef olan haneleri ve bunların bulunduğu köyleri gösterir defter. Defterdeki kayıtlara göre Develi ve buraya bağlı 25 köyde, 47 hanenin avarız vergisi vermekle yükümlü olduğu anlaşılıyor.
[Defterde adı geçen köyler : Develi, Milidere, Ebce (Epçe), Gömedi ve Yağdı, Fırahtın (Gümüşören), Koc, Çobanviran, Everek, Kulpak maa Kızık, Havadan ve Arıkviran ve Avşar, Yuvalı, Madazı (Yazıbaşı), Ağalar maa Çomaklu (Çomaklı), Tonbak (Tombak), Sindiremeki (Çayırözü), Ayvazhacılu (Ayvazhacı), Ilıpınar, Soysallı maa Yenikışla, Tatar (Tatarköy) maa Yabalu ve Sarıkürklü nam-ı diğer İnelgez, Sarıca, Öksüd (Öksüt) maa Kazık ve Kuyucak, Sindeliöyük (Sindelhüyük), Eyküstin, Fenese, Zile)
1641
2.
İE.AS, 23 / 2058 – 4

Niğde Sancağı’na bağlı Develi Nahiyesi’nin Madazı [Yazıbaşı] köyünde 5.000 akçelik timara sahip olan İbrahim oğlu Receb’in aslında sadece beş yaşında olduğu, memur olduğu Girit seferine gitmesinin mümkün olmadığı, bunun yerine başka birinin sefere katılmasına izin verilmesi gerektiği konusunda Niğde Mirlivası’nın arzını ve bu isteğe izin verildiğini gösteren buyruldu.
26 Nisan 1667
3.
İE.AS, 23 / 2058 – 2

Niğde Sancağı’na bağlı Develi Nahiyesi’nin Fıraktın [Gümüşören] köyünde 3.000 akçelik timara sahip olan Hasan’ın ölmesi üzerine aynı timarın Mehmed’e tevcih edilmesi konusunda Niğde Mirlivası’nın arzını ve bu isteğe izin verildiğini gösteren buyruldu.
8 Kasım 1678

4.
C.DH, 340 / 16996

Pehlivan Gazi Türbesi ve Zaviyesi’nin bulunduğu Şeyh Çoban köyü [Kulpak] halkının, köylerinin eskiden Develi Kazası’na bağlı olmasına rağmen önce Karahisar’a [Yeşilhisar], sonra İncesu’ya ve daha sonra tekrar Karahisar’a bağlanmasıyla haksızlıklara uğradıklarını, aşırı vergi talebiyle karşılaştıklarını, zulüm ve baskı gördüklerini beyan ile tekrar Develi Kazası’na bağlanmak istemeleri ve bu isteğin kabul edilerek gereğinin yapılması hakkında buyruldu.
4 Nisan 1712
[Pehlivan Gazi Zaviyesi, İlhanlı egemenliği sırasında Anadolu valiliği yapan Timurtaş Bey (ö. 1328) tarafından yaptırılmıştı. Bugün mevcut değildir.]
6.
C.EV, 552 / 27863

Develi’nin Kulpak köyündeki zaviyenin [Pehlivan Gazi Türbesi ve Zaviyesi] zaviyedarlarından olan Abdülvahhab’ın ölmesi dolayısıyla aynı göreve bunun oğulları Halil ve Osman’ın getirilmesi ve bunlara berat verilmesi konusunda Ürgüp Kadısı’nın arzı ve bu isteğin yerine getirilmesi hakkında buyruldu. 23 Nisan 1757
[Zaviye, İlhanlı egemenliği sırasında Anadolu valiliği yapan Timurtaş Bey (ö. 1328) tarafından yaptırılmıştı. Bugün mevcuttur.]
5.
C.DH, 135 / 6748

Develioğlu sülalesinden Koç Bey adlı şakinin, Kozanoğlu adlı eşkiya ile işbirliği yaparak ve etrafına üç bin kişi toplayarak Develi’yi basması ve halka birçok zulüm yapmış olmasından dolayı, bir an önce yakalanarak idam edilmesi ve kesik başının İstanbul’a gönderilmesi konusunda Niğde Sancağı mutasarrıfı Zeynelabidin’e yazılan Padişah emri.
Nisan sonları, 1717

Share
390 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

5+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İSTANBUL DEVELİ VE YÖRESİ DERNEĞİMİZİN 18.GENEL KURULU HAYIRLI OLSUN

    26 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    1945 yılından itibaren 67 yıldan beri hizmet bayrağını günümüze kadar taşıyan Develi ve Yöresi Kültür Dayanışma Derneğimizin 18. Olağan Genel Kurulu'nu 20.11.2021 Cumartesi günü saat:14.00'da dernek merkezimizde çok değerli üyelerimizin ve misafirlerimizin katılımlarıyla gerçekleştirdik. Genel kurulumuz açılış konuşmasının ardından oy birliği ile divan başkanı seçilen Osman Deveci'nin ve divan kâtipleri; Mustafa Şam ve İbrahim Palamut'un salondaki yerlerini almalarıyla tüm katılımcılarla birlikte saygı duruşu ve İstiklal Marşı okundu. Divan B...
  • ULUSLARARASI AURA BİLİNÇLENDİRME GÜNÜ

    26 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    Evrendeki her şey, enerjinin farklı bir boyutudur ve bizler de enerjilerden oluşan canlılarız. Gözümüzle göremesek de vücudumuz, aslında sürekli çok sayıda hareket halinde bulunan enerji parçacıklarından meydana gelmektedir. İnsanların vücudunu çevreleyen elektromanyetik alana Aura denilmektedir. Aura, biyolojik ve nörolojik olduğu kadar fiziksel olarak da zihnimiz, bedenimiz, duygularımız ve ruhsal anlamda içeriye aldığımız ve dışarıya yaydığımız enerji frekanslarını içermektedir. Aura bütün varlıklar için kullanılmakta olan ortak bir kavramd...
  • Üsküdar Belediyesi’nden Kardeş Şehir Ziyareti

    19 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    Üsküdar Belediyesi ile Develi Belediyesi arasında kardeş şehir projesi kapsamında Üsküdar Belediyesi tarafından organize edilen bir ziyaret gerçekleşti. Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar, Üsküdar Belediye Başkanı Hilmi Türkmen ve beraberinde İstanbul'dan gelen heyeti Develi'de misafir etti. Erciyes Kayak Merkezi'nde Kardan Adam Tesislerinde düzenlenen kahvaltıda Kayseri Büyük Şehir Belediye Başkanı Sayın Dr. Memduh Büyükkılıç, Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, Yahyalı Belediye Başkanı Esat Öztürk, Erciyes A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ...
  • DÜNYA KOAH GÜNÜ

    19 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    “Kronik (müzmin) Obstrüktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığının” kısaltılmış ismi olan KOAH, zararlı toz, gaz ve parçacıkların solunması sonucu hava yollarında ve akciğerlerde gelişen mikrobik olmayan iltihabın neden olduğu, hava yollarının daralması ve tıkanması ile sonuçlanan genellikle ilerleyici özellikle bir hastalıktır. KOAH, hava yollarında yerleşip ilerleyebilen bir hastalıktır. Diğer ifadeyle hava yollarının daralması sonucu rahat ve sağlıklı bir şekilde nefes almayı engelleyen bir akciğer hastalığıdır. Nefes darlığı, öksürük ve balgam çık...