logo

OSMANLI BELGELERİNDE DEVELİ-1

Dünyanın arşivi en zengin devletlerinden biri Osmanlı devletidir. Onca kayıplara ,ihmallere, yıpranmalara vd.sebeplere rağmen…Kolay değil Osmanlı 1.Dünya savaşına girdiği zaman hala dünyanın yedi büyük devletinden biridir. Yerini Türkiye Cumhuriyeti Devletine bıraktığında kaybettiği ülkelerin sayısı otuz yedidir.
Elbette bu kadar farklı etnik ve coğrafyaya sahip ülkelerin yönetiminde altı yüz yıl üzerinde hükümranlık kuran bir devletin de arşivi güçlü olacaktır.Bir vesile ile sadece Ermeni meselesi ile ilgili on sekiz cilt belgenin ciltlenip bizzat Vaşikton’da Amerikalı yetkililere teslim edildiğini bizzat TV’de izlemişizdir!
Bu belgelerde neler yok ki. Kime ve nerde ,nasıl para verildiğini kuruşuna kadar defterlere kaydedilmiştir.
Lale devrinin ünlü şairi ve Dış İşleri Bakanı Nedim’in mal varlığını yani terekesini gördüğünüzde hayretler içerisinde kalırsınız.Şimdiki Türkiye’de para üzerinde dönen dolapları görüp te zaman zaman ‘Yemişler,içmişler” diye alaya alınan Lale Devri’nin büroksisinin bu tür mal varlığını gördüğünüzde şaşırırsınız.
İşte Osmanlı’nın böyle ciddi bir kayıt sistemi vardır.Aşağıya aldığımız ilk beş kaydı görünüz ,okuyunuz,bir çok ibret alacaksınız.
1.
MAD, 3016, sayfa 72-73

Niğde Livası’na bağlı Develi Kazası’nda avarız vergisi [olağanüstü vergiler] vermekle mükellef olan haneleri ve bunların bulunduğu köyleri gösterir defter. Defterdeki kayıtlara göre Develi ve buraya bağlı 25 köyde, 47 hanenin avarız vergisi vermekle yükümlü olduğu anlaşılıyor.
[Defterde adı geçen köyler : Develi, Milidere, Ebce (Epçe), Gömedi ve Yağdı, Fırahtın (Gümüşören), Koc, Çobanviran, Everek, Kulpak maa Kızık, Havadan ve Arıkviran ve Avşar, Yuvalı, Madazı (Yazıbaşı), Ağalar maa Çomaklu (Çomaklı), Tonbak (Tombak), Sindiremeki (Çayırözü), Ayvazhacılu (Ayvazhacı), Ilıpınar, Soysallı maa Yenikışla, Tatar (Tatarköy) maa Yabalu ve Sarıkürklü nam-ı diğer İnelgez, Sarıca, Öksüd (Öksüt) maa Kazık ve Kuyucak, Sindeliöyük (Sindelhüyük), Eyküstin, Fenese, Zile)
1641
2.
İE.AS, 23 / 2058 – 4

Niğde Sancağı’na bağlı Develi Nahiyesi’nin Madazı [Yazıbaşı] köyünde 5.000 akçelik timara sahip olan İbrahim oğlu Receb’in aslında sadece beş yaşında olduğu, memur olduğu Girit seferine gitmesinin mümkün olmadığı, bunun yerine başka birinin sefere katılmasına izin verilmesi gerektiği konusunda Niğde Mirlivası’nın arzını ve bu isteğe izin verildiğini gösteren buyruldu.
26 Nisan 1667
3.
İE.AS, 23 / 2058 – 2

Niğde Sancağı’na bağlı Develi Nahiyesi’nin Fıraktın [Gümüşören] köyünde 3.000 akçelik timara sahip olan Hasan’ın ölmesi üzerine aynı timarın Mehmed’e tevcih edilmesi konusunda Niğde Mirlivası’nın arzını ve bu isteğe izin verildiğini gösteren buyruldu.
8 Kasım 1678

4.
C.DH, 340 / 16996

Pehlivan Gazi Türbesi ve Zaviyesi’nin bulunduğu Şeyh Çoban köyü [Kulpak] halkının, köylerinin eskiden Develi Kazası’na bağlı olmasına rağmen önce Karahisar’a [Yeşilhisar], sonra İncesu’ya ve daha sonra tekrar Karahisar’a bağlanmasıyla haksızlıklara uğradıklarını, aşırı vergi talebiyle karşılaştıklarını, zulüm ve baskı gördüklerini beyan ile tekrar Develi Kazası’na bağlanmak istemeleri ve bu isteğin kabul edilerek gereğinin yapılması hakkında buyruldu.
4 Nisan 1712
[Pehlivan Gazi Zaviyesi, İlhanlı egemenliği sırasında Anadolu valiliği yapan Timurtaş Bey (ö. 1328) tarafından yaptırılmıştı. Bugün mevcut değildir.]
6.
C.EV, 552 / 27863

Develi’nin Kulpak köyündeki zaviyenin [Pehlivan Gazi Türbesi ve Zaviyesi] zaviyedarlarından olan Abdülvahhab’ın ölmesi dolayısıyla aynı göreve bunun oğulları Halil ve Osman’ın getirilmesi ve bunlara berat verilmesi konusunda Ürgüp Kadısı’nın arzı ve bu isteğin yerine getirilmesi hakkında buyruldu. 23 Nisan 1757
[Zaviye, İlhanlı egemenliği sırasında Anadolu valiliği yapan Timurtaş Bey (ö. 1328) tarafından yaptırılmıştı. Bugün mevcuttur.]
5.
C.DH, 135 / 6748

Develioğlu sülalesinden Koç Bey adlı şakinin, Kozanoğlu adlı eşkiya ile işbirliği yaparak ve etrafına üç bin kişi toplayarak Develi’yi basması ve halka birçok zulüm yapmış olmasından dolayı, bir an önce yakalanarak idam edilmesi ve kesik başının İstanbul’a gönderilmesi konusunda Niğde Sancağı mutasarrıfı Zeynelabidin’e yazılan Padişah emri.
Nisan sonları, 1717

Share
238 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

5+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Derneğin Hafızası Kitabını Neden Yazmaya Gerek Duydum?

    18 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan bugüne derneğimize hizmet eden değerli büyüklerimizi anmak ve bizden sonra gelecek yönetimlere ışık tutmak için bu kitap kaleme alınmıştır. Amaç derneğin yazılı hafızasına bir katkı sunmaktır. Çünkü toplumun hafızası olan kitaplar kültürel bir mirastır, kitaplar gönülden gönüle giden bir yoldur. Her dönemde Başkanların ve yönetimlerin karşılaştığı zorluklar, yaptıkları fedakârlıklar ve hizmetler hiçbir zaman küçümsenemez. Dernekçilik bir gönül, sevda ve fedakârlık işidir. Hemşehrilerinin dertlerine ortak olmak, hastalara ve yoksul...
  • DÜNYA PİKNİK GÜNÜ

    18 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Havaların ısınmaya başladığı ilkbahar aylarından itibaren piknikler, hafta sonlarının en keyifli aktiviteleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Pikniğe gitmek için kimimiz deniz kenarını, kimimiz ormanı, kimimiz su veya göl kenarını, kimimiz de parklar gibi doğal ortamlar veya bir açık alanı tercih ediyoruz. Piknik, yemek yemek, eğlenmek için açık alanda yapılan günübirlik gezintidir. Piknik, kelimesinin kökeni Fransızca “pique-nique” kelimesinden gelmekte olup, anlamı “Suyu, yeşilliği olan, gezinti yapılacak yer” olarak tanımlanmaktadır....
  • ABBASZADE İBRAHİM EFENDİ (1899-1963 )

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Abbaslar ailesinin atası Abbas Dede’dir. Aile de hep dedenin adıyla anıla gelmiştir. Aile Halep Türkmenlerinden üç değişik aile birlikte 18.asrın ortalarında Develi’ye gelip önce Kopçu köyü’ne yerleşmişler, kısa bir süre sonra Develi’ye ad vermiş olan Dev Ali (Seyyit Emir Ali) türbesinin etrafına yerleşmişlerdir. Yukarı Develi’de yerleşmişler ve kurdukları mahalleye de Kopçulu Mahahallesi adı verilmiştir. İlk nüfus sayımı olan 1821 tarihinde de mahalle sakinleri Kopçulu adıyla kayda girmiştir! Abbaszade İbrahim de diğer bütün aile ferleri ...
  • Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci’nin Takdim Yazısı

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci'nin Takdim Yazısı Değerli Hemşehrilerim, İnsanlar genellikle maddi kazanç uğraşısı verirler, bunun için çalışırlar, bunun için çabalarlar. Neden, çünkü daha iyi bir gelecek, daha mutlu bir hayat sürmek için. Maddesel olarak bir yere gelmiş bireyler asli görevlerinden artan zamanlarda da topluma hizmette yer almalı, ülkeye ve insana hizmete omuz vermelidirler. Bu hizmetin karşılığı da manevi kazançtır, manevi kazancın getirdiği haz ve mutluluktur. Bu haz ve...