logo

MUTASARRIF DEVELİZADE FERİK KASIM PAŞA

Nice zamandır kafamı meşgul eden Develili devlet adamı Ferik Kasım Paşa’dır. İşin enteresan tarafı o kadar Osmanlı ansiklopedisini karıştırmamıza rağmen bir bilgiye rastlamış olmasıdır. Son devir Üsküdar Mevlevihanesi şeyhi Ahmet Remzi Akyürek Dede, Sicil-i Osmanî bir Kayserili şahsiyetten, Kayseri mütesellimlerinden Akçakayalı Rauf Ağa hakkında bahsederken , bu madde yanına Ferik Kasım Paşa hakkında şöyle bir not düşer::” Develizade Kasım Paşa’nın üvey kardeşidir ”,diyor.
Develizadeler Develi’nin en eski ailelerindendir. Devlet hayatında ve dinî alanda önemli insanlar yetişmiştir. Devlet hayatında Umur Bey, edebiyat alanında sözlükçü Ferid Develioğlu, dinî alanda Mahmut Efendi, Huzur Dersleri öğretmenlerinden Ali Rıza Efendi ve Abdullah Develioğlu ile askeriyeden bazı şahsiyetler bunlardan bazılarıdır.Ferik Kasım Paşa da değerli bir Develizadelerdendir.
Özellikle söz konusu âşık Seyrânî söz konusu olunca sıkça adı geçer. Sultan Abdulmecit zamanında İstanbul’da imamlık, hakkaklık ve âşık olarak görevlerde bulunan Seyrânî’nin sert hicivleri soruşturmaya uğrayınca, sarayın su işlerine bakan Tombaklı Maviş Ağa ,Zor’a mutasarrıf olan Ferik Kasım Paşa’nın yanında kıyafet değiştirerek verilir.(1840)Böylece Seyrânî için üç yıllık sürgün hayatı başlamış olur.
Ferik Kasım Paşa Zor’a mutasarrıf olarak giderken yanında yine Develili Mısırlızadelerden genç bir delikanlıyı da özel kalem müdürü olarak götürür: Kadı ve şair Celalettin Efendi (1825-1911).
Celalettin Efendi işte gurbet elde başladığı şiir yazmaya 1875 yılında başlamış ve 1910 yılına kadar devam eder. Yüzün üzerinde şiir yazar. Şiirlerini divance denilen küçük bir defterde toplar. Bu defter önce 1938 yılında Develi Ortaokulu müdürü Haşim Nezihi Okay’a, Celaleddin Efendi’nin torunu ve okul müdür yardımcısı olan İbrahim Öztürk tarafından verilir. O yılların Kayseri’de önemli bir Halkevi Dergisi olan Erciyesi’te Haşim Nezihi iki önemli yazıyla hem bu divançeyi ve hem de Celalettin Efendi’yi tanıtır ve şiirlerinden örnekler verir. Aradan zaman geçer ve bu divanca kaybolur. Bir kaç yıl önceye kadar haber çıkmaz. Nihayet bir yazma eser meraklısı genç bir Aksaraylı Kasım Kocabaş bu divançeyi Niğde’de bir sahafta bulur ve satın alır. Böylece Develili bir aydın şairimiz daha gün yüzüne çıkar. Sonunda bu divançe den faydalanarak 1.Uluslararası Develi-ÂşıkSeyrânî ve Türk Kültürü Kongresi’nde birlikte bir tebliğ sunmuştuk: ”Develili Ali Celaleddin Efendi ve Divânçesi”
İşte bu çalışmamız sırasında Ali Celaleddin Efendi’nin elimize Ferik Kasım Paşa’yı öven bir kasidesi geçti. Belli ki Kasım Paşa’nın hamiliğini unutmamış ve bir vefa borcunu ödemek istemiştir. Biz bu şiiri, okuyucunun sabrına güvenerek bir dergi boyunu geçeceği için sadeleştirmedik,olduğu gibi verdik! Şiir şöyledir:
MUTASARRIF DEVELİZADE FERİK KASIM PAŞA’ya
Bârekallah mukaddem yümne beşârettir gelen
Âsaf-ı âli-i himem sahib-i diyânettir gelen
Boynu şem eyledim ma’nâda istimdâdıma
Âferin-i ikbâlime vâcib-i ziyârettir gelen
Mukaddem hayriyesi i’lâna me’mur-ı arz eder
İntihâb-ı bâb-ı âliden vezârettir gelen
Ravza-i mahbûba hâdim hâmi-i şer’i mübîn
Sâhibü’s seyfi’l ilm, nâm-ı risâlettir gelen
İftihârım dildeki mihnet-i zevâle başladı
Kudret-i Hallâk’tan def’a nihâyettir gelen
Ben temennâda kusur etmem muvaffak hayr ola
Mazhar-ı tevfik-i ikrâma emânettir gelen
Âb-ı rûy-i Kayseri nâm ve Develizâdedir
Menba’-i bahr-i keremkân sehâvettir gelen
Tâli’im akrepte acz üzre müdevver ba’demâ
Müşterî iklimine sa’de riyâsettir gelen
Na’ramız bâlâyı tutsun geldi memdûhu’l hisâl
Bezm-i insâfa becâ şâhe sadârettir gelen
Raksa gel ey gelen kemter izzetin devrânıdır
Bir felâtun san’at burc-ı adâlettir gelen
Cidde ve Bağdâdîn yümnünden âbâd olup
Hasretten ehline hâlâ nedâmettir gelen
Heybet-i kadri hezîmet gösterir şirâne seyranê bil
Kâr ve zararından evet hasma ihâfettir gelen
Şeb-i cevher-i dâreynin sırma şerriydi şu’lesi
Berk-i evrânda cem-i a’dâya mehâbettir gelen
Fahr eder devletle millet himmet-i ulyâsına
Hizmetinden mülke zîra istirâhattir gelen
Muhtasar eyle Celâleddîn duâ mevsûdur
Hâk-i pâye azm kıl aksâ-i hâcettir gelen
Vâris-i iffetle mevhûb-u Cenâb-ı Hazrete
Tînet-i makbuleden necl-i tahârettir gelen
Kesret üzre rûy-i pâkinden fütühât-ı vahdeti
Nusret-i Yezdân ikrâra kanâattir gelen
Abd olan âcizlerin mümkün mü ihsân istemez
Her varaktan zâtına tuhfe-i ibâdettir gelen
Nimetinden feth-i bâb etti bize yevm-i sürur
Rûzumuz iyd leylemiz kadre alâmettir gelen
İmtiyâzım nisbeti her vechile meşhurdur
Âcizem icrâsına nia’mül-verâsettir gelen
Yâ kerimâ bâb-ı rahmın sıdkına olsun küşâd
Herkesin maksuduna senden hidâyettir gelen
İstikamet cevheri zât-ı sıfâtın mastarı
Mazhar-ı acz etse ma’nâda metânettir gelen
İnzimâm-ı re’yi tedbir-i rıza tezkirden
Cümle-i kalb-i selîmâne reşâdettir gelen
Gonca-i maksûd yâ Rab görmeye bâd-ı semûm
İntisâb-ı rif’ate elzem fetânettir gelen
Yâ Ebel Kâsım, muvaffak hayr ola Kasım Paşa
İstanbul’da Develi Derg.13.01.2020

Share
6.964 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

9+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ABBASZADE İBRAHİM EFENDİ (1899-1963 )

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Abbaslar ailesinin atası Abbas Dede’dir. Aile de hep dedenin adıyla anıla gelmiştir. Aile Halep Türkmenlerinden üç değişik aile birlikte 18.asrın ortalarında Develi’ye gelip önce Kopçu köyü’ne yerleşmişler, kısa bir süre sonra Develi’ye ad vermiş olan Dev Ali (Seyyit Emir Ali) türbesinin etrafına yerleşmişlerdir. Yukarı Develi’de yerleşmişler ve kurdukları mahalleye de Kopçulu Mahahallesi adı verilmiştir. İlk nüfus sayımı olan 1821 tarihinde de mahalle sakinleri Kopçulu adıyla kayda girmiştir! Abbaszade İbrahim de diğer bütün aile ferleri ...
  • Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci’nin Takdim Yazısı

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci'nin Takdim Yazısı Değerli Hemşehrilerim, İnsanlar genellikle maddi kazanç uğraşısı verirler, bunun için çalışırlar, bunun için çabalarlar. Neden, çünkü daha iyi bir gelecek, daha mutlu bir hayat sürmek için. Maddesel olarak bir yere gelmiş bireyler asli görevlerinden artan zamanlarda da topluma hizmette yer almalı, ülkeye ve insana hizmete omuz vermelidirler. Bu hizmetin karşılığı da manevi kazançtır, manevi kazancın getirdiği haz ve mutluluktur. Bu haz ve...
  • DÜNYA TÜKENMEZ KALEM GÜNÜ

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Günümüzde kalem basit ve kolay bir yazma aracı olarak bilinmektedir. Kalemin tarihi çok eski çağlara dayanmaktadır. Özellikle sanayi devriminin ardından sanayinin de gelişmesiyle birlikte kalemin de bu gelişme ile paralel bir gelişme gösterdiğini görmekteyiz. İnsanlar asırlar boyunca mürekkebe batırılan tüylü kalemleri kullandılar. Ancak bu çok zahmetli bir olaydı. Çünkü sürekli sızıntı yapma problemi vardı. Ve ayrıca mürekkep sayfada çok yavaş bir şekilde kuruyordu. Modern zamanın yazım araçlarından bir olan “Tükenmez Kalem” icat edilip seri...
  • Gönül Sadakası

    03 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Okuyucu tarafından zaman zaman dersler çıkarılacak, kıssadan hisse alınacak metinler geliyor. Neşe ve sevinçler paylaştıkça çoğalır. Üzüntü ve kederler paylaştıkça azalır. İşe öyle dostlar ararız bazen. Bizimle üzülüp, bizimle sevinecek dostlar. Ama her şeyden önemlisi öncelikle bizim kendimizin omuz dayanacak bir dost olmamızdır. Bir hanımefendi anlatıyor: Biraz fasulye ve biraz pilav alarak bakır bir tepsiye koydum. Üzerine patlıcan, salatalık ve bir kaç tane kayısı ekledim... Tam dışarı çıkacaktım ki babam sordu: - “Nereye gidiyorsun kızı...