logo

KÖY İNCELEMELERİ YENİ KÖY


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Develi Köyleri Çevre İncelenmesi başlığı altında 1996’larda başlattığımız bir proje vardı.
Bu projeyi gerçekleştirmede bize en önemli kaynak değerli okul müdürlerimiz olmuştu.Buradan duyarlılıklarından dolayı hepsine aleni teşekkür ediyoruz.
Bu proje kapsamı içerisinde kayda değerli gördüğümüz gelen bilgileri, elimizdeki bilgilerle zenginleştirerek zaman zaman yayınlamıştık. Araya haftanın önemli olaylarını değerlendirme söz konusu olunca bu projeye bir süreklilik veremedik.İşte bu konuyu tamamlamak istiyoruz ve elimizdeki bilgilere yeni bilgiler de ekleyerek Yeniköy’ü incelemek istiyoruz.Zamanında bize bilgi aktaran Yeniköy İlkokulu müdürü Erdoğan Güçlü’ye teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Yeniköy Osmanlı’nın son dönemine kadar Feke’ye bağlı bir köy iken Cumhuriyetten sonra Develi’ye bağlı önemli bir mahalledir.Temel amaç Feke’nin uzaklığı ve hizmetlerin daha sağlıklı götürülmesi meselesidir.
Köy eski bir yerleşim yeridir.Terece bölgesindeki tarihi bulgular bunun somut vesikalarıdır.Türklerden ise buraya gelip yerleşenler önce Yozgat yöresi aşiretlerinden olmuştur.Köye çok yakın olan Şıhlılılar ile düzenleri bozulmuş olmalı yöre derebeyi Kozanoğlu’nun araya girmesiyle ,köy içerisinde belli bir yere yerleştirirler.Daha sonra buraya Kale Köyü’nden ve Malatya Arapkir ilçesinden bir zat buraya yerleşir.Buradan evlenir. Ayşepınar ile Köseler köyü’nden gelenler de buraya yerleşmiştir.Köy kuruluşunda 6-7 hane iken daha sonra daha ziyade Kale köyünden gelenlerle bugüne kadar gelişerek muhtarlık haline gelmiştir.Köy yukarda da belirttiğimiz gibi muhtarlık olduktan sonra Feke’ye, ulaşım zorluğundan dolayı daha sonra da Bakırdağ bucağına,1970’li yıllardan sonra da doğrudan Develi’ye bağlanmıştır. Develi’ye 46 km uzaklıktadır.Yolu asfalttır.Her gün kazaya minübüs çalışmaktadır. Yüz yıllık geçmişi hakkında değerli gezgin ve müze müdürü Ali Rıza Yalgın’ın “Cenup’ta Türkmen Oymakları adlı eserinde bazı bilgiler vardır.
Köy tarihinin en önemli olayı Haçin Harbi’n’de Ermeni komitacılarla köy işgal edilmiştir.Şüphesiz köylüye nice eziyet ve işkence yapmışlardır. Mağlup olacaklarını anlayınca çekilip gitmişlerdir. Fakat civar köylerden nice şehitler vardır. Bu şehitler de köy mezarlığına gömülmüşler ve köy mezarlığı “Şehitler Mezarı adını almıştır.
Köyde en önemli tabii olaylar üç defa sel felaketine uğramasıdır.60-70 adet büyük hayvan ölmüş ve 1992 birim fiyatlarına göre de 300 milyon TL civarında da meyve ve sebze yerleri zarar görmüştür.Bu sebeple ,sel baskınlarından korunmak için dere kenarına bent kazandırılmıştır. Bir ara da tüp patlaması sonucu,iki çocuk yanarak ölmüştür.
Köyde aileler birbirlerine sırasıyla misafirliğe giderler Kadın ve erkekler bir arada oturur.Bayramlarda ve özel günlerde tüm köy halkı birbirlerinin evini ziyaret eder.
Evlerde düzen evin yaşlılarına göre şekil alır.Çünkü büyüklerin fikir ve görüşlerine sevgi ve saygı çok iyidir.Küçük çocukların dini bayramlarda şeker toplamaları ve Saya Gezme geleneğindeki eğlence aynen devam eder.Kadınlar evlerinde kendi tezgahlarında halı dokurlar.Yaşlı kadınlar başlarına fes takarlar,erkekler ise şalvar giyerler.Giyimde genelde geleneksel moda takip edilir.
Ev döşemelerinde sedir,masa,sandalya,somya vb şeyler bulunur.Aşağı yukarı her evde TV vardır.Elektirikli ev eşyaları her evde bulunur. Boş zamanlarında hanımlar,halı dokuyarak, erkekler de köyde bulunan iki kahvehanede toplanırlar.1990’da köy nüfusu 890 nüfusa sahip köy 2012’de 865’e gerilemiştir. Bu iki sebebe dayanır : 1.Ekonomik şartlar ve göçler,2.Aile planlanmasıdır.Sağlık evi vardır.Ölümlerin çoğu kanser olması ,dikkat çekicidir.Güz mevsiminde her ev imkanına göre bir koyun ve bir inek keserek et ihtiyacını karşılarlar.Evler içme suyu şebekesine bağlıdır.Köyde okul 1948 yılında açılmıştır. Köy halkında okuma oranı %100’e yakındır.Köylünün okuma ya meyli çok fazladır. Bu bakımdan değişik meslek gurubundan bir hayli insan yetişmiştir.
Köy bir vadi içerisinde olduğu için arazi bakımından yetersizdir. Köyün ekonomisi tarım, hayvancılık, el dokuma halıcılığı, inşaat işciliği ve Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli olup köye yerleşen emeklilerin maaşına dayalıdır. Son yıllarda bodur ve yarı bodur elma yetiştiriciliğinde gözle görülür bir artış vardır. Diğer amasya elması starkin elması kiraz, kaysı,üzüm, ceviz bol miktarda üretilerek Havadan, Hoşça,Kale ve Develi ilçesi pazarında satılarak köy ekonomisine katkı sağlar. Bu nedenle köyün kişi başına düşen geliri iyi durumdadır.
Köyde altı bakkal iki kıraathane, bir Kuran Kursu mevcuttur.

Share
788 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • 15 Temmuz’u; Unutmadık ve Unutmayacağız

    17 Temmuz 2019 Köşe Yazarları

    Gün 15 Temmuz. 0 gün ezanlarla doğanlar, selalarla veda ettiler. Bir olmak, beraber olmak en büyük silahımızdı. Milletin iradesine kimse darbe vuramazdı. Ellerinde bayraklarla tanklara, toplara ve uçaklara karşı koyan bir milletin destanıdır 15 Temmuz. Milletimiz; demokrasiyi, Vatan ve bayrak aşkını 15 Temmuz'da bütün Dünya’ya gösterdi. O gece milli iradeyi hiçe sayanlar bir tek şeyi hesaba katmadı; Egemenlik kayıtsız şartsız milletin olduğuna. Bayrağımızı indirtmedik, ezanımızı dindirtmedik. 15 Temmuz'da evinde rahat oturmaktansa, ülkesi...
  • Bisiklet ve Kalp Krizi

    17 Temmuz 2019 Köşe Yazarları

    Yeni çalışma, bisiklet sürmenin kalp krizi geçirme riskini büyük ölçüde azalttığını söylüyor Orta yaşlarda işe bisikletle gidip gelmek kalp krizi geçirme riskini önemli ölçüde azaltıyor. Araştırmacılar, haftada 30 dakika kadar bile bisiklet kullanmanın önümüzdeki 20 yıl boyunca koroner kalp hastalığı gelişme şansını belirgin bir şekilde etkilediğini belirtti. Danimarkalı araştırmacıların projesinde 20 yıl boyunca işe alındığında 45 ila 60 yaşları arasında olan 45.000 kişi takibe alındı . Haftada 90 dakika bisiklet kullanımı sonucunda kalp s...
  • DÜNYA KIBLE GÜNÜ

    17 Temmuz 2019 Köşe Yazarları

    Kıble, Türkçe “Yön” demek olup aslında insanın herhangi bir tarafa dönmesine veya bir yöne yönelen kimsenin üzerinde bulunduğu hale verilen isimdir. Diğer ifadeyle Kıble, Müslümanların, Hıristiyanların, Yahudilerin ve diğer inançlardaki kişilerin ibadet esnasında döndükleri yöndür. Müslümanların kıblesi, Mekke'de “Kâbe” denilen kutsal bina olup, Allah'ın emriyle Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yapılmıştır. Kıble, Müslümanların namazda yönelmeleri gereken istikameti yani Kâbe'yi ifade eder. Namaz kılarken Kâbe'ye yönelmek farz olduğun...
  • DÜNDEN BUGÜNE DEVELİ’DE BASIN TARİHİ

    17 Temmuz 2019 Köşe Yazarları

    Mahalli basının Anadolu'da başlaması ve gelişmesinin zor olduğunu söylemek herhalde kehanet değildir. Gazete ve dergilerin, ne zaman başlayıp, hangi sayıda sona erdiğini kesin söylemek, arşiv yetersizliğinden dolayı çok zordur. Nitekim bu konuda hastalık derecesinde hassasiyetimiz olmasına rağmen, bazen yetersiz kalabiliyoruz! Develi uzun yıllar Ermeni, Karamanî Türkler (Hristiyan Türkler) ve Müslüman Türkler beraber huzur içerisinde yaşamışlardır. Eğitim ve öğretim konusunda Ermeniler ve Karamaniler daha erkencidirler. Matbaacılıkta da ilerde...