logo

KIDEM TAZMİNATI ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI

Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, iş hukuku mevzuatında belirtilen asgari çalışma süresini dolduran işçinin, iş sözleşmesinin feshiyle mevzuatta öngörülen şartların sağlanması halinde işçiye veya ölümü halinde mirasçılarına ödenen bir tazminattır. İşçi, çalıştığı işyerine yıllarca emek vermekte ve işverenin ticari faaliyetlerini yürütmesine katkı sağlamaktadır. İşçinin bu düzenli çalışmasının karşılığında ise işyerinde geçirdiği süre göz önüne alınarak kendisine kıdem tazminatı ödenmektedir. İşçinin kıdem tazminatını talep edebilmesinde zamanaşımı süresi hususu önem arz etmektedir.
Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi 2017 yılına kadar 10 yıl idi. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 4857 Sayılı İş Kanunu’na zamanaşımı konusunda ek 3. madde eklendi. 4857 sayılı Kanun Ek 3 madde ile ‘İş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücreti ve aşağıda belirtilen tazminatların zamanaşımı süresi beş yıldır.

a) Kıdem tazminatı.

b) İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.

c) Kötüniyet tazminatı.

d) İş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.’ yeni zamanaşımı düzenlemesi getirilmiştir.Buna göre, 25.10.2017 tarihinden sonra hangi kanuna tabi olursa olsun yıllık izin ücreti ve maddede sayılan tazminatların zamanaşımı süresi 5 yıl olarak belirlendi. Böylece kıdem tazminatı için öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresi 5 yıl olarak değiştirildi. Ayrıca 4857 sayılı geçici madde 8/2’de, ‘Ek 3 üncü maddede belirtilen yıllık izin ücreti ve tazminatlar için bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri, değişiklikten önceki hükümlere tabi olmaya devam eder. Ancak, zamanaşımı süresinin henüz dolmamış kısmı, ek 3 üncü maddede öngörülen süreden uzun ise, ek 3 üncü maddede öngörülen sürenin geçmesiyle zamanaşımı süresi dolmuş olur’ denildi. Bu değişiklikler 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmelerinden kaynaklanan tazminatlar için getirildi. Dolayısıyla 25.10.2017 tarihinden önce sona ermiş olan iş sözleşmelerinden kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi hala 10 yıl olarak kabul edilmektedir. Ancak zamanaşımı süresinin henüz tamamlanmamış kısmı yeni düzenlemede öngörülen süreden fazla ise Kanunda düzenlenen sürenin geçmesiyle zamanaşımı süresi dolmuş olur.

Örnek vermek gerekirse; 02.03.2015 tarihinde iş sözleşmesi sona eren bir işçi düşünelim. Bu işçinin hak kazanmış olduğu kıdem tazminatı yönünden 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekecektir. Fakat yeni düzenleme bu süreyi sınırlandırmaktadır. Buna göre söz konusu işçinin kıdem tazminatı için öngörülen zamanaşımı süresinin 25.10.2017 den sonraki kısmı dikkate alınmalı ve bu kısım yeni düzenlemedeki 5 yıllık süreden fazla ise bu kısım 5 yıl olarak dikkate alınmalıdır. O yüzen 25.10.2017 tarihine 5 yıl eklenerek 25.10.2022 tarihine ulaşılmakta ve işçinin kıdem tazminatı zamanaşımı süresinin 02.03.2025 tarihinde dolması gerekirken yeni düzenleme gereği 25.10.2022 tarihinde dolacaktır. Başka bir örnek; iş sözleşmesi 2018 yılında sona eren işçi kıdem tazminatının tahsili için henüz dava açmamıştır. Bu işçi en geç 5 yıllık sürenin sonu olan 2023 yılında dava açmalıdır. Şu an 2022 yılında olduğumuz için bu işçi 1 yıl içinde dava açmalıdır.
Peki zamanaşımı süresi ne zaman işlemeye başlar?
Özel bir hüküm olmadıkça zamanaşımı alacağın muaccel olması ile başlar. İşçinin kıdem tazminatı alacağı da iş sözleşmesinin feshiyle muaccel hale gelir. Dolayısıyla kıdem tazminatında zamanaşımı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte başlar. İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmişse zamanaşımı süresi feshin işçiye bildirildiği andan itibaren işlemeye başlar.
Ayrıca 6325 Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 16/2’de arabuluculuk sürecinin başlamasından bitmesine kadar geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmayacağı ifade edilmiştir.
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı süreleri durur ve hak düşürücü süreler işlemez (HUAK m. 18A/15).
KAYNAKÇA
Akyiğit, Ercan, İş Hukuku, Seçkin Yayınları, 13. Basım, Ankara 2021.
Çelik, Nuri, İş Hukuku Dersleri, Beta Yayınları, Yenilenmiş 34. Bası.
Ekmekçi,Ömer/Yiğit, Esra, Bireysel İş Hukuku Dersleri, On İki Levha Yayınları 3. Baskı, İstanbul 2021.
Kenan Tunçomağ-Tankut Centel, İş Hukukunun Esasları, Beta, İstanbul, 6. Bası, Nisan 2013
Mollamahmutoğlu, Hamdi/Astarlı, Muhittin/Baysal, Ulaş, İş Hukuku Ders Kitabı ,Cilt 1, Güncellenmiş 5. Baskı, Ankara 2021.
Sümer,Haluk Hadi; İş Hukuku, Ankara 2016.
Süzek, Sarper, İşyerinin Devri Ve Hukuki Sonuçları , Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 15, Özel S., 2013

Share
2.127 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • 15 TEMMUZ’U UNUTMAMAK LAZIM

    19 Temmuz 2024 Köşe Yazarları

    15 Temmuz 2016 işgal girişiminin üzerinden sekiz yıl geçti. Etkileri ve ülkemize ve necip milletimize verdiği zararlar hala devam ediyor. Bu sebeple 15 Temmuz 2016 işgal girişimini, ülkemiz açısından birçok yönü ile değerlendirmek elbette mümkündür. Peki, en büyük kayıplar hangi alanlarda olmuştur? sorusunun cevabı vermek zordur. Çünkü, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin o kadar çok ve çeşitli zarar ve kaybı olmuştur ki, bunu tam anlamıyla tespit etme imkânı maalesef yoktur. Tabi ki en önemli kaybı o gün verilen 252 şehididir. Bununla beraber 2734...
  • DÜNYA DONDURMA GÜNÜ

    19 Temmuz 2024 Köşe Yazarları

    Sıcak yaz günlerinde içimizi serinletirken mutlu eden dondurmanın da günü olduğunu biliyor muydunuz? Yaz sıcaklarının vazgeçilmezi dondurmanın varlığı her yıl tüm dünyada Temmuz ayının üçüncü Pazar günü “Dünya Dondurma Günü” olarak kutlanmaktadır. 2024 yılının 3.cü pazarı 21 Temmuz gününe denk gelmektedir. Dondurma Günü ilk olarak 1984 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nde Başkan Ronald Reagan tarafından ilan edilmiştir. Bütün dünya insanlarının dondurmaya olan zaafı sayesinde zaman içerisinde tüm dünyaya yayılmıştır. Her yıl temmuz ayın...
  • KUR’AN’I OKUMAK, ANLAMAK VE YAŞAMAK

    12 Temmuz 2024 Köşe Yazarları

    Yaz Kur’an Kurslarımız hem camilerimizde ve Kur’an Kurslarımızda başladı ve devam ediyor. Bu önemli faaliyet, dinimize kaynaklık eden Kur’an-ı Kerim’in insanlığa getirdiği rahmet yüklü mesajlarını başta ümidimiz, istikbalimiz olan çocuklarımız olmak üzere toplumun bütün kesimlerine ulaştırmayı ve paylaşmayı hedeflemiştir. Bu sebeple, başta öğrenci velilerimize, kurslarda görev alan tüm hocalarımıza ve ilgili kişilere büyük sorumluluklar düşmektedir. Sorumluluğun büyüklüğü kadar da mükafatının olduğu aşikardır. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v....
  • ÇOK ANLAMLIK BAĞLAMINDA FİTNE KAVRAMI

    12 Temmuz 2024 Köşe Yazarları

    Fitne kelimesi, sözlükte “altın ve gümüş gibi değerli madenleri saflığını anlamak için ateşte eritmek” mânasına gelen fetn kökünden türemiştir. Klasik sözlüklerde ise : “Sınama, maddî ve mânevî sıkıntı, üzüntü, belâ ve felâketle imtihan etme.” şekilde sıralanmıştır Kur’ân-ı Kerîm’de atmış âyette fitne kelimesi ve türevleri geçmektedir. Fitnenin Kur’an’daki kullanımına göre bir çok anlamı vardır. Başlıca şu mânalara geldiği görülür: Sınama ve imtihan (Bakara,102; Tâhâ,40, 85, 90, 131); Şirk, küfür, müşriklerin Müslümanlara uyguladıkl...