logo

İZMİR’İN İŞGALİ ÜZERİNE DEVELİ’DE TEL’İN MİTİNGLERİ

Monros Ateşkes Andlaşmasından sonra İtalyanlar,Fransızlar ve İngilizler Anadolu’yu işgal etmeye başlamışlardı.Adana’nın ardından Fransızlar Antep,Maraş ve Urfa bölgelerini de işgal etmeye başladılar.Yetinmediler yanlarına Ermeni kuvvetlerini de katmışlardı.
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı devleti mağlup sayılmıştı.Galip devletler 18.01.1919!da durumu görüşmek üzere Paris’te toplandılar,13.Kasım. 1919’da İngilizler İstanbul’u işgal ettiler.Yine bu “Sulh Toplantısı’”nda İngilizlerin baskısıyla Yunanlılar da İzmir’i işgal edeceklerdi.Nitekim 15.05.1919’da Yunanlılar İzmir’i işgal etmek üzere 20 nakliye gemisi ile tahmini 50.ooo Yunab 1.Fırka ayrı koldan İzmir Limanına çıktılar.
Yerli Rumların alkışları arasında İzmir’e çıkışın şerefine Yunan ordusu tarafından yapılan törende bir vatansever Türk’ün silahından çıkan mermi (Hasan Tahsin olması muhtemel) Yunan askerlerin önünde Yunan bayrağını taşıyan asker öldürüldü.Camiler basıldı.1000’e yakın Müslüman dükkanı yağma edildi.Vilayette ki Türk subayları çok zulüm gördüler.Bu sırada Erzurum’da bulunan Atatürk telgrafla bütün il ve önemli yerlerde bu olaylar hakkında protesto mitinğleri yapılması ve tel’in telgrafları çekilmesini istedi.Milletler Cemiyetine çekilen bu protesto telgraflar ı çok etkili olmuş.Bu konuda hazırlanan rapor başta İtalya ‘ya ve dünya basınına gönderilmiştir.
İşte Kayseri ‘de başta merkez olmak üzere Bünyan,Develi,İncesu,Sarız da bu protestolara katılmıştır.Develi vatanseverlerinin Sadaret’e,Sadrazama ve Padişaha çekilen telgraf metinleri şöyledir ki bu tel’in çalışmaları hakkında olayların içinde bulunan Osman Coşkun’un anılarında biraz bilgi vardır.
1-“Makâm-ı Sadaret-iUzmâ’ya
Mahreç :Develi 16 Mayıs 1335/1919
İzmir şehir ve istihk6matının Yunan askeri tarafından işgal olunduğunu kemal-i teessür ve teessüfle istihbar ettik. Anavatanımızın parçasından ekseriyet-i kahiresini Türkler teşkil eden İzmir şehrimizin şu suretle işgaline hiçbir vakit razı olamayız.
Şu işgal Yunan’la aramızda münaşakat—ı ciddiyenin tevellüd ve ilelebet temadisini mucip olacağı gibi anasır-ı Osman,’ye arasında yeniden münasebetsizliklere ,fenalıklara sebebiyet vereceği tabi’i vehin-i mütarekeden beri Düvel-i Mü’telife ricalinin hakk ve adalet de kabil-ite’lif değildir.
Hukuk-ı sariha ve tarihiye-i Osmaniyemizi rahnedar eden şu işgal-i gayr-i muntazamdan sarf-ı nazarla kutub-u mecruha-i İslamiyenin tesrir ve teminini Düvel-i Mu’telife –i aliyenin mevaid-i adaletinden bekleriz.Ferman .
Belediye Reisi (Kamberlizade)Osman –Develi Kazası Ahali-i Umumiyesi Namına:Mütü Numan (Fevzi Cebeci)-Eşraftan:Halit Hulusi-Ahmet-Nuri-Ali Zeki-Osman Faik (Üstün)
2-“Makâm-ı Sadaretpenahiye
Mahreci:Develi 18 Mayıs 1335/1919
Asırlardan beri ekserisi Türk ve Türklerin öz memleketi ve sevgili yurdu olan İzmir şehrinin elyevm taht-ı işgalde bulundurulması hak ve adalete ve milletler hukukunun temini emrindeki meva’id prensiplere hiçbir vakit muvafık görülemeyeceği ve İzmir’in kulub u Osmaniye’de devası gayr-ı kabil bir ceriha açarak sulh ve müsalemet devamgir olamayacağı müsellem bulunduğundan işgal-i vakı’ın refiyle hakk ve adlin izharı müte’essürü’l-kulûp olan İslâmiyetin tatmin ve tesriri hususunu arza âsaâsar-ı âdile-i fi’iliyesine sabırsızlıkla ve kemâl-i tehâlükle intizar eyleriz.Ferman.
Develi Kazası Ahali-i Umumisi Namına Müdafa-i Milliye Cemiyeti Reisi Osman Faik (Üstün),21.Mayıs.1335 /1919
3-Sadaret-i Uzmâ vasıtasıyla Atabe-i Felekmertebe-i Hazret-i Şehriyâri’ye
Mahreçi:Develi 22.Mayıs.1335/1919
İzmirfecaiyini haber aldık.Alem-i celili İslamiyet ikinci bir Balkan ve Endülüs fecayii karşısında bulunuyor.Dünyada haktan âlâ bir kuvvet yoktur.Biz altmış bin nüfuslu Develi kazası ahalisi Ermeni tehcirinde burunların kanatmadan gözyaşlarımızla tezyi ettik.Menabi ve nükud-ı mevcudemizi komşularımızın istiratı yolunda feda eyledik.Matlubatımız tazyik etmedik.Matlubalarını postalarla Şam’a,Haleb’e,Zor’a kadar gönderdik.Huzurlarında, gıyaplarında her türlü muavenette bulunduk.
Tehcirden kalan biçarelere, asker ailelerine geçen kaht u galâ dört sene iaşe ettik.İmdatlarına yetiştik,ağlayanları dindirdik,namuslarını kendi namusumuz gibi muhafaza ettik,kemal-i emniyetle ta’arruzdan masun kaldılar.
Kazamızda dört yüz kadar bir ,üç avuç Rumlarla insan gibi yaşıyoruz.,kardeş gibi bulunuyoruz.İzmir ahali-i islâmiyesinin Müslüman olduklarından başka ne kabahatları var idi ki Yunan asakir-i vahşiyesine peyrev olan İzmir Rumlarının bunca mezalim ve cinayât-ı vahşiyatına hedef ve heder oldular.
Yirminci asırda din hissiyat-ı vicdaniye tepelenecek ve âlem-i medeniyet seyirci mi kalacaktır.?Biz hakk arıyoruz,size yalvarmıyoruz,istirham etmiyoruz. Biz Develi ahalisi umumiyetle kurbanlık gibi boğazlanmaya hazırız,ancak ef’al-i akvali tutmayan ve hakk-ı adalet perdesi altında icra-yı şekavete müsaade eden hangi akvam ve hangi kuvvettir?
Ah! Medeniyet ,kurun u vustayala nethun alan medeniyet, bize mi şekaveti iltizam ediyorsun?Biz de Develi ahalisinin Rumlar hakkındaki müsavat ,adalet muhafaza ve sehabet gibi insaniyete çalışacak,harekât-ı fazılanemizi kendi kavl-i fazılânemizi kendi kavl-i mücerredimizle değil Ermeniler ve Rumlarla harp dolayısıyla üç buçuk dört sene burada kalan namuslarının ve doğrusunu söyleyeceklerinden emin bulunduğumuz Amerika.İngiltere,Fransa,İtalya ve hatta Yunan Harbi, Karadağ sivil ve sekseni mütecaviz sanıklarıyla isbat ederiz ki yüzümüz her türlü lekeleri azade ve aktır.
Bu yaz aklığıyla İzmir fecayini şiddetle proteto ederiz.Beşeriyetin hakk-i harimi olan adaleti bekleriz.İtilaf-ı muazzama mümessilleri biz sizlere yalvarmıyoruz.
Sizden lutuf ve merhamet dilenmiyoruz..Medeniyetin ,insaniyetin ,hakk ve adaletin icabatını bekliyoruz.İzmir’i bu hale getiren asakir-i vahşiye-i Yunaniye-i ve onlara rehberlik eden bütün İzmir Rumlarını lânetle yâd ediyoruz
Protestolarımızın suretleri atabey-i şahaneye ,İngiliz,Fransız,İtalya,Amerika askeri mümessillerine ;Vakit ,İkdam,Tasvir Gazetelerine ,İzmir mümessillerine ve Redd-i İlhak heyetine keşide kılınmıştır.
Develi Kazası’nın Altmış Bin Ahalisi Namına (Kamberli) Osman,Halis,Ahmet,(Süleyman )Vehbi,Mehmet,Abdullah,Kamil,Zeki,(Kolağası)Nuri.

Share
1.823 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

7+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca: 1928 yılında Develi'de dünyaya geldi. Ailesi askere geç gitsin diye iki yaş küçük yazdırmış. Babası Selamlardan Ömer Özkul'dur. Muharrem Amca'nın babası ikinci evliliğini yapıyor ve annesi evden ayrılıyor. Daha sonra Muharrem Amca büyük babası Yusuf'un yanında kız kardeşi ile birlikte yaşantılarına devam ediyorlar. Muharrem Amca'nın eğitim hayatı başlıyor. Bolu Orman Mühendisliği'ni kazanıyor ama babası beraber çalışacağız diyor ve göndermiyor. Askerlik çağı gelince Bitlis'te üç yıl askerlik görevini if...
  • DÜNYA KUCAKLAŞMA (SARILMA) GÜNÜ

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Hayatın koşturmacası içerinde bazen kendimizi bazen de sevdiklerimizi ihmal ettiğimiz zamanlar olmaktadır. Özellikle son aylarda korona virüs nedeniyle yakınlarımızla, dostlarımızla mecburen görüşememekteyiz. Ayrıca soğuk, karlı ve kasvetli kış günlerinde insanların motivasyonları doğal olarak düşmektedir. İnsanların sıcak ve sevgi dolu bir kucaklaşması insana kendini iyi hissettirir. Bu günlerde manevi ruhu biraz yükseltmek için 21 Ocak tarihinde, “Dünya Sarılma veya Kucaklaşma Günü” kutlanmaktadır. Dünya Sarılma Günü, bir neden aramadan, her...
  • DÜNYA HİJYEN GÜNÜ

    15 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde temizlik önlemleri anlamında kullanılan hijyen, aslında Yunan Tanrıçası Hygeia adlı tanrıçadan gelmektedir. Hygeia, Yunan ve Roma mitolojisinde geçmekte olup, tıp tanrısı Asklepios'un kızıdır. Sağlık ve temizlik tanrıçasıdır. İnsanlar, Bergama'daki Asclepius Tapınağı gibi tapınaklarda babası Asclepius'tan ve Hygeia'dan sağlık dilemişlerdir. Dünyanın ilk Hijyen Günü, Avrupa Hijyen Konseyi ve Türk ...
  • STATİK ELEKTRİK GÜNÜ

    07 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Mutlaka hepimizin başına elektrik çarpması defalarca gelmiştir. Hiç beklemediğimiz birisine ya da bir yere dokunduğumuzda bir anda elektrik çarpması hissi yaşarız. Günlük hayatımızda biriyle tokalaştığımızda, arabadan inip kapı kolunu tuttuğumuzda, bir yüzeye dokunduğumuzda veya parkta plastik kaydıraktan kaymış bir çocuğa dokunduğumuzda ortaya çıkan karıncalanma hissi, statik elektriğin etkisinden kaynaklanmaktadır. Hatta aradaki akım geçişi sırasında oluşan kıvılcım gözle görülebilir ve çıtırtı şeklinde ses duyabiliriz. Bu akım geçici bazı k...