logo

İZMİR’İN İŞGALİ ÜZERİNE DEVELİ’DE TEL’İN MİTİNGLERİ

Monros Ateşkes Andlaşmasından sonra İtalyanlar,Fransızlar ve İngilizler Anadolu’yu işgal etmeye başlamışlardı.Adana’nın ardından Fransızlar Antep,Maraş ve Urfa bölgelerini de işgal etmeye başladılar.Yetinmediler yanlarına Ermeni kuvvetlerini de katmışlardı.
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı devleti mağlup sayılmıştı.Galip devletler 18.01.1919!da durumu görüşmek üzere Paris’te toplandılar,13.Kasım. 1919’da İngilizler İstanbul’u işgal ettiler.Yine bu “Sulh Toplantısı’”nda İngilizlerin baskısıyla Yunanlılar da İzmir’i işgal edeceklerdi.Nitekim 15.05.1919’da Yunanlılar İzmir’i işgal etmek üzere 20 nakliye gemisi ile tahmini 50.ooo Yunab 1.Fırka ayrı koldan İzmir Limanına çıktılar.
Yerli Rumların alkışları arasında İzmir’e çıkışın şerefine Yunan ordusu tarafından yapılan törende bir vatansever Türk’ün silahından çıkan mermi (Hasan Tahsin olması muhtemel) Yunan askerlerin önünde Yunan bayrağını taşıyan asker öldürüldü.Camiler basıldı.1000’e yakın Müslüman dükkanı yağma edildi.Vilayette ki Türk subayları çok zulüm gördüler.Bu sırada Erzurum’da bulunan Atatürk telgrafla bütün il ve önemli yerlerde bu olaylar hakkında protesto mitinğleri yapılması ve tel’in telgrafları çekilmesini istedi.Milletler Cemiyetine çekilen bu protesto telgraflar ı çok etkili olmuş.Bu konuda hazırlanan rapor başta İtalya ‘ya ve dünya basınına gönderilmiştir.
İşte Kayseri ‘de başta merkez olmak üzere Bünyan,Develi,İncesu,Sarız da bu protestolara katılmıştır.Develi vatanseverlerinin Sadaret’e,Sadrazama ve Padişaha çekilen telgraf metinleri şöyledir ki bu tel’in çalışmaları hakkında olayların içinde bulunan Osman Coşkun’un anılarında biraz bilgi vardır.
1-“Makâm-ı Sadaret-iUzmâ’ya
Mahreç :Develi 16 Mayıs 1335/1919
İzmir şehir ve istihk6matının Yunan askeri tarafından işgal olunduğunu kemal-i teessür ve teessüfle istihbar ettik. Anavatanımızın parçasından ekseriyet-i kahiresini Türkler teşkil eden İzmir şehrimizin şu suretle işgaline hiçbir vakit razı olamayız.
Şu işgal Yunan’la aramızda münaşakat—ı ciddiyenin tevellüd ve ilelebet temadisini mucip olacağı gibi anasır-ı Osman,’ye arasında yeniden münasebetsizliklere ,fenalıklara sebebiyet vereceği tabi’i vehin-i mütarekeden beri Düvel-i Mü’telife ricalinin hakk ve adalet de kabil-ite’lif değildir.
Hukuk-ı sariha ve tarihiye-i Osmaniyemizi rahnedar eden şu işgal-i gayr-i muntazamdan sarf-ı nazarla kutub-u mecruha-i İslamiyenin tesrir ve teminini Düvel-i Mu’telife –i aliyenin mevaid-i adaletinden bekleriz.Ferman .
Belediye Reisi (Kamberlizade)Osman –Develi Kazası Ahali-i Umumiyesi Namına:Mütü Numan (Fevzi Cebeci)-Eşraftan:Halit Hulusi-Ahmet-Nuri-Ali Zeki-Osman Faik (Üstün)
2-“Makâm-ı Sadaretpenahiye
Mahreci:Develi 18 Mayıs 1335/1919
Asırlardan beri ekserisi Türk ve Türklerin öz memleketi ve sevgili yurdu olan İzmir şehrinin elyevm taht-ı işgalde bulundurulması hak ve adalete ve milletler hukukunun temini emrindeki meva’id prensiplere hiçbir vakit muvafık görülemeyeceği ve İzmir’in kulub u Osmaniye’de devası gayr-ı kabil bir ceriha açarak sulh ve müsalemet devamgir olamayacağı müsellem bulunduğundan işgal-i vakı’ın refiyle hakk ve adlin izharı müte’essürü’l-kulûp olan İslâmiyetin tatmin ve tesriri hususunu arza âsaâsar-ı âdile-i fi’iliyesine sabırsızlıkla ve kemâl-i tehâlükle intizar eyleriz.Ferman.
Develi Kazası Ahali-i Umumisi Namına Müdafa-i Milliye Cemiyeti Reisi Osman Faik (Üstün),21.Mayıs.1335 /1919
3-Sadaret-i Uzmâ vasıtasıyla Atabe-i Felekmertebe-i Hazret-i Şehriyâri’ye
Mahreçi:Develi 22.Mayıs.1335/1919
İzmirfecaiyini haber aldık.Alem-i celili İslamiyet ikinci bir Balkan ve Endülüs fecayii karşısında bulunuyor.Dünyada haktan âlâ bir kuvvet yoktur.Biz altmış bin nüfuslu Develi kazası ahalisi Ermeni tehcirinde burunların kanatmadan gözyaşlarımızla tezyi ettik.Menabi ve nükud-ı mevcudemizi komşularımızın istiratı yolunda feda eyledik.Matlubatımız tazyik etmedik.Matlubalarını postalarla Şam’a,Haleb’e,Zor’a kadar gönderdik.Huzurlarında, gıyaplarında her türlü muavenette bulunduk.
Tehcirden kalan biçarelere, asker ailelerine geçen kaht u galâ dört sene iaşe ettik.İmdatlarına yetiştik,ağlayanları dindirdik,namuslarını kendi namusumuz gibi muhafaza ettik,kemal-i emniyetle ta’arruzdan masun kaldılar.
Kazamızda dört yüz kadar bir ,üç avuç Rumlarla insan gibi yaşıyoruz.,kardeş gibi bulunuyoruz.İzmir ahali-i islâmiyesinin Müslüman olduklarından başka ne kabahatları var idi ki Yunan asakir-i vahşiyesine peyrev olan İzmir Rumlarının bunca mezalim ve cinayât-ı vahşiyatına hedef ve heder oldular.
Yirminci asırda din hissiyat-ı vicdaniye tepelenecek ve âlem-i medeniyet seyirci mi kalacaktır.?Biz hakk arıyoruz,size yalvarmıyoruz,istirham etmiyoruz. Biz Develi ahalisi umumiyetle kurbanlık gibi boğazlanmaya hazırız,ancak ef’al-i akvali tutmayan ve hakk-ı adalet perdesi altında icra-yı şekavete müsaade eden hangi akvam ve hangi kuvvettir?
Ah! Medeniyet ,kurun u vustayala nethun alan medeniyet, bize mi şekaveti iltizam ediyorsun?Biz de Develi ahalisinin Rumlar hakkındaki müsavat ,adalet muhafaza ve sehabet gibi insaniyete çalışacak,harekât-ı fazılanemizi kendi kavl-i fazılânemizi kendi kavl-i mücerredimizle değil Ermeniler ve Rumlarla harp dolayısıyla üç buçuk dört sene burada kalan namuslarının ve doğrusunu söyleyeceklerinden emin bulunduğumuz Amerika.İngiltere,Fransa,İtalya ve hatta Yunan Harbi, Karadağ sivil ve sekseni mütecaviz sanıklarıyla isbat ederiz ki yüzümüz her türlü lekeleri azade ve aktır.
Bu yaz aklığıyla İzmir fecayini şiddetle proteto ederiz.Beşeriyetin hakk-i harimi olan adaleti bekleriz.İtilaf-ı muazzama mümessilleri biz sizlere yalvarmıyoruz.
Sizden lutuf ve merhamet dilenmiyoruz..Medeniyetin ,insaniyetin ,hakk ve adaletin icabatını bekliyoruz.İzmir’i bu hale getiren asakir-i vahşiye-i Yunaniye-i ve onlara rehberlik eden bütün İzmir Rumlarını lânetle yâd ediyoruz
Protestolarımızın suretleri atabey-i şahaneye ,İngiliz,Fransız,İtalya,Amerika askeri mümessillerine ;Vakit ,İkdam,Tasvir Gazetelerine ,İzmir mümessillerine ve Redd-i İlhak heyetine keşide kılınmıştır.
Develi Kazası’nın Altmış Bin Ahalisi Namına (Kamberli) Osman,Halis,Ahmet,(Süleyman )Vehbi,Mehmet,Abdullah,Kamil,Zeki,(Kolağası)Nuri.

Share
1.911 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

2+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ABBASZADE İBRAHİM EFENDİ (1899-1963 )

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Abbaslar ailesinin atası Abbas Dede’dir. Aile de hep dedenin adıyla anıla gelmiştir. Aile Halep Türkmenlerinden üç değişik aile birlikte 18.asrın ortalarında Develi’ye gelip önce Kopçu köyü’ne yerleşmişler, kısa bir süre sonra Develi’ye ad vermiş olan Dev Ali (Seyyit Emir Ali) türbesinin etrafına yerleşmişlerdir. Yukarı Develi’de yerleşmişler ve kurdukları mahalleye de Kopçulu Mahahallesi adı verilmiştir. İlk nüfus sayımı olan 1821 tarihinde de mahalle sakinleri Kopçulu adıyla kayda girmiştir! Abbaszade İbrahim de diğer bütün aile ferleri ...
  • Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci’nin Takdim Yazısı

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci'nin Takdim Yazısı Değerli Hemşehrilerim, İnsanlar genellikle maddi kazanç uğraşısı verirler, bunun için çalışırlar, bunun için çabalarlar. Neden, çünkü daha iyi bir gelecek, daha mutlu bir hayat sürmek için. Maddesel olarak bir yere gelmiş bireyler asli görevlerinden artan zamanlarda da topluma hizmette yer almalı, ülkeye ve insana hizmete omuz vermelidirler. Bu hizmetin karşılığı da manevi kazançtır, manevi kazancın getirdiği haz ve mutluluktur. Bu haz ve...
  • DÜNYA TÜKENMEZ KALEM GÜNÜ

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Günümüzde kalem basit ve kolay bir yazma aracı olarak bilinmektedir. Kalemin tarihi çok eski çağlara dayanmaktadır. Özellikle sanayi devriminin ardından sanayinin de gelişmesiyle birlikte kalemin de bu gelişme ile paralel bir gelişme gösterdiğini görmekteyiz. İnsanlar asırlar boyunca mürekkebe batırılan tüylü kalemleri kullandılar. Ancak bu çok zahmetli bir olaydı. Çünkü sürekli sızıntı yapma problemi vardı. Ve ayrıca mürekkep sayfada çok yavaş bir şekilde kuruyordu. Modern zamanın yazım araçlarından bir olan “Tükenmez Kalem” icat edilip seri...
  • Gönül Sadakası

    03 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Okuyucu tarafından zaman zaman dersler çıkarılacak, kıssadan hisse alınacak metinler geliyor. Neşe ve sevinçler paylaştıkça çoğalır. Üzüntü ve kederler paylaştıkça azalır. İşe öyle dostlar ararız bazen. Bizimle üzülüp, bizimle sevinecek dostlar. Ama her şeyden önemlisi öncelikle bizim kendimizin omuz dayanacak bir dost olmamızdır. Bir hanımefendi anlatıyor: Biraz fasulye ve biraz pilav alarak bakır bir tepsiye koydum. Üzerine patlıcan, salatalık ve bir kaç tane kayısı ekledim... Tam dışarı çıkacaktım ki babam sordu: - “Nereye gidiyorsun kızı...