logo

İSTİKLAL SAVAŞINDA DEVELİ YETİMHANELERİ (1)

Dünyada bugün yedi milyar insanın yaşadığı var sayılır.Bu nüfusun 2.2 milyonu çocuktur.153 ile 210 milyonu da yetim ve kimsesizdir.Elbette bu yetim ve kimsesiz çocuklar her daim insana hizmet duygusuyla yaşayan insanları,devletleri meşgul etmiştir.
Tarihe göz gezdirdiğimizde bu kimsesiz çocuklar hakkında bir yetimhane açma fikri ilk defa Sümerlerde görülmektedir. Demek ki yıllar boyunca yetim çocuklar sadece insanları değil, devletleri de meşgul etmiştir.
Tarihe bir göz gezdirdiğimizde MS.16. ve 17. Asırda yetimleri Avrupa’da kiliseler korumuşlardır. Görülen o dur ki ilk defa 1572 yılında Almanlar yetimhane kurmuşlardır.
İslâm’ın ilk yıllarında Mescid-i Nebevi yanına kurulan “suffalar” da yetimler barındırılmıştır. Türk coğrafyasında Moğol istilasından 50 yıl sonra Tebriz’de külliyeler civarında kurulan binalar yetimlere bakılmıştır. Selçuklular bu konuyu vakıflar ve ahi sistemi ile çözmüşler ve çocukları sokağa terk etme yerine mesleklere yönlendirmişlerdir. Mesleki dayanışma yetim çocuklar arasında mesleki dayanışma yerinde gençler arasındaki birlik ve beraberliği tesiste önemli hizmetler görmüştür.Osmanlılarda ise bu gelenek 1.Dünya savaşı’ na kadar aynı gelenek devam ederek yerlerini Çocuk Islah Evleri, Sanayi Mektepleri kurulmuştur.
Develi insanı kahramandır,yüreklidir.Ne zaman vatan tehlikeye düşmüştür.”gayrısı ayrıntıdır !”Nitekim 1.Cihan Savaşı ve İstiklal Savaşlarında Develi insanı çok şehit vermiştir.
Galiçya’dan Yemen’e, Sarıkamiş’tan Çanakkale cephelerine kadar bu can vatan için Yüce Allah’ın Cennet’de vad ettiği yere kavuşmak için canlarını hiçe saymışlar ve şehit olmuşlardır.
Sadece Çanakkale’de 201 ,sadece Haçın /Saimbeyli ‘nin Ermenilerden kurtarılması için 113 şehit vatan için,namus için, din için can verdiler ve Saimbeyli’yi Fransızların desteğindeki Ermenilerden temizledi. Temizlediler ama geride de nice yetimleri bırakarak.
Develi’de, azınlıklarda modern okul 1757 yılında Aşağı Everek’teki kilise/Fatih Camii yanına yapılan özel Ermeni okulu ile başlar.
Daha sonra Bahçebaşı’nda Protestan Okulu ile Fenese’de açılan okullar ile Ermenilerin yoğun olduğu köylerdeki okullar dikkat çekicidir.
1911 Reşadiye Rum Okulu, Yetimhanesi,öğrenci ve öğretmenleri
Azınlıklar içerisinde nüfusları az olan ve Ayakostan /Reşadiye ‘de bulunan Rumların okulu yanında ilk defa 1911 yılında bir de yetimhane açılmıştır.Bu okulların ve yetimhanenin bakımı ve işletmesi bir vakıf tarafından idare edilmeye çalışılmıştır.Bir ara Haçın/Saimbeyli Amerikan Koleji Müdürü Parker 40’a yakın Ermeni öğrenciyi Develi’ye getirerek bir yetimhane açmış fakat Develi insanının duyarlılığı sayesinde bu öğrenciler gerisin geriye tekrar Saimbeyli’ye gönderilmiştir. Ama bu Parker siyasi nüfuzunu kullanarak bugünkü İstiklal İlk Okulu’nu müsaade almadan kaçak olarak bir Ermeni kız kulu olarak açmıştır!Nitekim misyonerler Ermeni ve Rumların bulunduğu Develi’den İstiklal harbine kadar ellerini çekmek istememişlerdir.
Ayrıca 1919 yılında başlayan Haçın Harbi sırasında misyonerler ve özellikle Amerikan Koleji yetkililerinin teşvikiyle Develi huzurlu bir bölge olarak görülmüştür ki bir yetimhane açmak amacıyla buradaki Ermeni yetim çocuklarından bazılarını Develi’ye getirmişler ise de Develi halkının yine sağduyusuyla buna müsaade edilmemiştir.
Türklerde ise ilk modern okul 1885 yılında Yukarı Develi’de Develizade Ahmet Ağa’nın konağında açılmıştır. Bu okul bir evde açılmıştır. Daha sonra da Everek’te Rüştiye, Dumlupınar, Merkez, İstiklal ve Zafer Okulları eğitime başlamıştır.

Not; Yazarın yazı ile ilgili resimlere ulaşmak için aşağıdaki linki tıklayınız. Resimleri büyütmek için tekrar üzerine tıklayınız!

Çağdaş Develi Gazetesi, 10 Mart 2017, Sayfa 2

Share
985 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

9+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...
  • DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Toplum olarak ortak paylaştığımız yaşam alanlarının temiz tutulması bir vatandaşlık görevidir. Toplum içerisinde bulunan toplum bilinci ve sorumluluk duygusu kişinin ilk önce kendisine saygı duyması ile başlar. Yaşamsal alanların korunması, doğaya, yeşile sahip çıkılması ve çevre temizliğinin önemi herkesin ortak sorumluluğudur. Temiz bir çevre, insan sağlığı ve refahı için temel niteliktedir. Çevre Temizliği, günümüzde dünyanın en önemli sorunları arasındadır. Bütün bunların temel amacı, insanları çevre temizliği konusunda bilinçlendirmektedi...
  • DÜNYA AVCILAR GÜNÜ

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Merkez Av Komisyonunca, avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, doğal denge içerisindeki yapıyı bozmadan, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve usullerle, canlı veya cansız ele geçirmeye çalışmaya Avcılık, bunu yapan kişiye de Avcı denilmektedir. İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana besin arama ve karnını doyurma zorunluluğunu duymuştur. Mağara dönemi insanları beslenmek, giyecek sağlamak ve kendilerini korumak için avlanmak zorunda kalmışlardır. Bir yandan bitki kökleri toplayıp toprağı işlerken diğer yandan av aletlerind...
  • YAZARLARIMIZIN YAZILARINI OKURKEN

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Çağdaş Develi Gazetesi’ nin yayınlandığı 2003 yılından beri elimizden geldiğince haftalık bir değişik konulu yazı yetiştirmeye çalışırım. Bu yazıların hepsi Develi ile ilgili tarih, sosyal, kültürel, siyasî, edebiyat vb konulardadır. İnşallah, bu yazılar bir plan dahilinde yazılmıştı; kitaplaştırıldığında inanıyorum ki Develi kültürü ve medeniyeti adına değerli çalışmalar olduğunu hepimiz göreceğiz. Zira bu yazıların çoğu tabir yerindeyse iğne ile kuyu kazmak kabilinde yazılmıştır. Çünkü küçük yerlerde bilgi toplamak o kadar zahmetlidir. Fotoğr...