logo

İSTİKLAL SAVAŞINDA DEVELİ YETİMHANELERİ (1)

Dünyada bugün yedi milyar insanın yaşadığı var sayılır.Bu nüfusun 2.2 milyonu çocuktur.153 ile 210 milyonu da yetim ve kimsesizdir.Elbette bu yetim ve kimsesiz çocuklar her daim insana hizmet duygusuyla yaşayan insanları,devletleri meşgul etmiştir.
Tarihe göz gezdirdiğimizde bu kimsesiz çocuklar hakkında bir yetimhane açma fikri ilk defa Sümerlerde görülmektedir. Demek ki yıllar boyunca yetim çocuklar sadece insanları değil, devletleri de meşgul etmiştir.
Tarihe bir göz gezdirdiğimizde MS.16. ve 17. Asırda yetimleri Avrupa’da kiliseler korumuşlardır. Görülen o dur ki ilk defa 1572 yılında Almanlar yetimhane kurmuşlardır.
İslâm’ın ilk yıllarında Mescid-i Nebevi yanına kurulan “suffalar” da yetimler barındırılmıştır. Türk coğrafyasında Moğol istilasından 50 yıl sonra Tebriz’de külliyeler civarında kurulan binalar yetimlere bakılmıştır. Selçuklular bu konuyu vakıflar ve ahi sistemi ile çözmüşler ve çocukları sokağa terk etme yerine mesleklere yönlendirmişlerdir. Mesleki dayanışma yetim çocuklar arasında mesleki dayanışma yerinde gençler arasındaki birlik ve beraberliği tesiste önemli hizmetler görmüştür.Osmanlılarda ise bu gelenek 1.Dünya savaşı’ na kadar aynı gelenek devam ederek yerlerini Çocuk Islah Evleri, Sanayi Mektepleri kurulmuştur.
Develi insanı kahramandır,yüreklidir.Ne zaman vatan tehlikeye düşmüştür.”gayrısı ayrıntıdır !”Nitekim 1.Cihan Savaşı ve İstiklal Savaşlarında Develi insanı çok şehit vermiştir.
Galiçya’dan Yemen’e, Sarıkamiş’tan Çanakkale cephelerine kadar bu can vatan için Yüce Allah’ın Cennet’de vad ettiği yere kavuşmak için canlarını hiçe saymışlar ve şehit olmuşlardır.
Sadece Çanakkale’de 201 ,sadece Haçın /Saimbeyli ‘nin Ermenilerden kurtarılması için 113 şehit vatan için,namus için, din için can verdiler ve Saimbeyli’yi Fransızların desteğindeki Ermenilerden temizledi. Temizlediler ama geride de nice yetimleri bırakarak.
Develi’de, azınlıklarda modern okul 1757 yılında Aşağı Everek’teki kilise/Fatih Camii yanına yapılan özel Ermeni okulu ile başlar.
Daha sonra Bahçebaşı’nda Protestan Okulu ile Fenese’de açılan okullar ile Ermenilerin yoğun olduğu köylerdeki okullar dikkat çekicidir.
1911 Reşadiye Rum Okulu, Yetimhanesi,öğrenci ve öğretmenleri
Azınlıklar içerisinde nüfusları az olan ve Ayakostan /Reşadiye ‘de bulunan Rumların okulu yanında ilk defa 1911 yılında bir de yetimhane açılmıştır.Bu okulların ve yetimhanenin bakımı ve işletmesi bir vakıf tarafından idare edilmeye çalışılmıştır.Bir ara Haçın/Saimbeyli Amerikan Koleji Müdürü Parker 40’a yakın Ermeni öğrenciyi Develi’ye getirerek bir yetimhane açmış fakat Develi insanının duyarlılığı sayesinde bu öğrenciler gerisin geriye tekrar Saimbeyli’ye gönderilmiştir. Ama bu Parker siyasi nüfuzunu kullanarak bugünkü İstiklal İlk Okulu’nu müsaade almadan kaçak olarak bir Ermeni kız kulu olarak açmıştır!Nitekim misyonerler Ermeni ve Rumların bulunduğu Develi’den İstiklal harbine kadar ellerini çekmek istememişlerdir.
Ayrıca 1919 yılında başlayan Haçın Harbi sırasında misyonerler ve özellikle Amerikan Koleji yetkililerinin teşvikiyle Develi huzurlu bir bölge olarak görülmüştür ki bir yetimhane açmak amacıyla buradaki Ermeni yetim çocuklarından bazılarını Develi’ye getirmişler ise de Develi halkının yine sağduyusuyla buna müsaade edilmemiştir.
Türklerde ise ilk modern okul 1885 yılında Yukarı Develi’de Develizade Ahmet Ağa’nın konağında açılmıştır. Bu okul bir evde açılmıştır. Daha sonra da Everek’te Rüştiye, Dumlupınar, Merkez, İstiklal ve Zafer Okulları eğitime başlamıştır.

Not; Yazarın yazı ile ilgili resimlere ulaşmak için aşağıdaki linki tıklayınız. Resimleri büyütmek için tekrar üzerine tıklayınız!

Çağdaş Develi Gazetesi, 10 Mart 2017, Sayfa 2

Share
1.409 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

8+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İSTANBUL DEVELİ VE YÖRESİ DERNEĞİMİZİN 18.GENEL KURULU HAYIRLI OLSUN

    26 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    1945 yılından itibaren 67 yıldan beri hizmet bayrağını günümüze kadar taşıyan Develi ve Yöresi Kültür Dayanışma Derneğimizin 18. Olağan Genel Kurulu'nu 20.11.2021 Cumartesi günü saat:14.00'da dernek merkezimizde çok değerli üyelerimizin ve misafirlerimizin katılımlarıyla gerçekleştirdik. Genel kurulumuz açılış konuşmasının ardından oy birliği ile divan başkanı seçilen Osman Deveci'nin ve divan kâtipleri; Mustafa Şam ve İbrahim Palamut'un salondaki yerlerini almalarıyla tüm katılımcılarla birlikte saygı duruşu ve İstiklal Marşı okundu. Divan B...
  • ULUSLARARASI AURA BİLİNÇLENDİRME GÜNÜ

    26 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    Evrendeki her şey, enerjinin farklı bir boyutudur ve bizler de enerjilerden oluşan canlılarız. Gözümüzle göremesek de vücudumuz, aslında sürekli çok sayıda hareket halinde bulunan enerji parçacıklarından meydana gelmektedir. İnsanların vücudunu çevreleyen elektromanyetik alana Aura denilmektedir. Aura, biyolojik ve nörolojik olduğu kadar fiziksel olarak da zihnimiz, bedenimiz, duygularımız ve ruhsal anlamda içeriye aldığımız ve dışarıya yaydığımız enerji frekanslarını içermektedir. Aura bütün varlıklar için kullanılmakta olan ortak bir kavramd...
  • Üsküdar Belediyesi’nden Kardeş Şehir Ziyareti

    19 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    Üsküdar Belediyesi ile Develi Belediyesi arasında kardeş şehir projesi kapsamında Üsküdar Belediyesi tarafından organize edilen bir ziyaret gerçekleşti. Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar, Üsküdar Belediye Başkanı Hilmi Türkmen ve beraberinde İstanbul'dan gelen heyeti Develi'de misafir etti. Erciyes Kayak Merkezi'nde Kardan Adam Tesislerinde düzenlenen kahvaltıda Kayseri Büyük Şehir Belediye Başkanı Sayın Dr. Memduh Büyükkılıç, Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, Yahyalı Belediye Başkanı Esat Öztürk, Erciyes A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ...
  • DÜNYA KOAH GÜNÜ

    19 Kasım 2021 Köşe Yazarları

    “Kronik (müzmin) Obstrüktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığının” kısaltılmış ismi olan KOAH, zararlı toz, gaz ve parçacıkların solunması sonucu hava yollarında ve akciğerlerde gelişen mikrobik olmayan iltihabın neden olduğu, hava yollarının daralması ve tıkanması ile sonuçlanan genellikle ilerleyici özellikle bir hastalıktır. KOAH, hava yollarında yerleşip ilerleyebilen bir hastalıktır. Diğer ifadeyle hava yollarının daralması sonucu rahat ve sağlıklı bir şekilde nefes almayı engelleyen bir akciğer hastalığıdır. Nefes darlığı, öksürük ve balgam çık...