logo

İSLÂM ŞUBESİ VE SAADET MEKTEPLERİ -1

Men’-i Tese’ül Cemiyeti
(Dilenmeyi Men Eden Cemiyet)
İSLÂM ŞUBESİ VE SAADET MEKTEPLERİ -1

1.BÖLÜM
Yıllar içerisinde önemsediğim, kadınlarımız ve sosyal, kültürel çalışmaları ile ilgili gazete küpürlerini arşivime yapıştırırken Tarih ve Toplum Dergisi, 39(231) 3 / 2003, elime geçti. Yukarda ismini andığım cemiyet hakkında ilk defa bu dergide rastladım. 19.Asır gerçekten Osmanlı imparatorluğunun en uzun ve yorucu asrıdır. Hele Kırım harbinden sonraki devreler. Savaşlar, yokluklar, toprak kayıpları, insanlarımızın çektikleri sıkıntılar, çözüm yolları…vs. Hepsi birbirini kovalayan sıkıntılardır. İşte İslâm Şubesi ve Saadet Mektepleri de bu sıralar ortaya çıkan bir cemiyettir.
İmparatorluk dağılmak üzere…Özellikle İstanbul’daki reaya denilen azınlıklar, kendi insanlarını korumak amacıyla çeşitli dernekler kurarak, bir yardımlaşma duygusu içerisinde dernekler kurmuşlardır. Bu dernekler özellikle 1.Dünya Savaşı içerisinde ve sonrasında artmıştır.

Bunlardan bazıları şunlardır:
A.Dünya Savaşından önce kurulan dernekler
1.Hanımları Hayra Davet:Bosna ve Hersek’te savaşan askerlere yardım.
2.1876.Ermeni Kadınlar Komitesi:Savaş yaralılarına yardım amacındadır.
3.1876. Yaralılara Yardım Komitesi.Başkanı Mithat Paşa’nın eşidir.
4.İstanbullu Bulgar Hanımlar Komitesi.Başkanı Neda Papasov’dur.
5.1879.Azkaniver Ermeni Maarifperver Kadınlar Cemiyeti.Başkanı Madam Hustiyani Dilber’dir.Çalışmaları hep okul açmakla geçmiştir.Bu cemiyet kendilerine yardım sağlayan kadın ve erkeklere yardım sağlayan ve kızların gelişimi üzerine hizmet veren
6..1897.Cemiyet-i İmdadiye:
Bu dernekler ürettikleri sargı bezi, elde ettikleri paralarla hastahane yatakları vs. ihtiyaçları karşılamışlardır.2.Meşrutiyet’ten sonra ise Türk hanımları da çeşitli cemiyetler kurarak, okul, yetimhane, eğitim konularında önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Bunlardan bazıları şunlardır:
1.Selanik 1908.Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyeti-i Hayriyesi. Başkanı Zekiye Hanım’dır.
2. Edirne 1908.Hizmet-i Nisvan Cemiyeti.Başkanı Emine Semiye. Askerlere yardım.
3.Selanik 1910.Teal-i Vatan-ı Osmani Hanımlar Cemiyeti.Başkanı Naime Yusuf Hanım’dır.Amaçları orduya Nevzad-ı Vatan() adlı bir gemi hediye etmektir.Doğumevleri ve kız okulları açmaktır.
4.İstanbul 1912.Esirgeme Derneği.Başkanı Süleyman Paşa’nın kızı Sabiha Hanım ve sekreteri Nezihe Muhittin Hanım’dır.Amaçları Kız Sanayi Mektebi’ne maddi yardımda bulunmaktır.
Zannetmeyiniz ki bu cemiyetler kolaykurulmuştur. Çoğu işgal kuvvetlerinin 5.kol kuvvetleridir. Kendini İstanbul sosyetesinden sayan çoğu kadın işgal kuvvetleri subaylarının kollarında vakit öldürürken çoğu kadınlarımız da çeyiz sandıklarından çeyizliklerini çıkarıp amacında çalışan derneklere aşkla vermişlerdir. Samiha Ayverdi’nin, Safiye Ayla’nın, Münevver Ayaşlı’ nın eserleri yanında, Y.K.Karaosmanlı’nın Hüküm Gecesi ve H.E.Adıvar’ın Ateşten Gömlek romanları bu konunun sanki dipnotlarıdır. İşte bu cemiyetler içerisinde dikkat çekici bir cemiyet vardır ki o da “Birinci Dünya Savaşı’nın ardındanyaşanan acıların ,açlığın ve sefaletin önünü alma;dilenciliği engelleme,kimsesiz kalıpsokaklarda barınan dul ve yetim çocukları,dul kadınlarıve yaşlıları koruma, okullar açmak amacıyla kurulan Saadet Mektepleri’dir. Bu okulların uluslararası olması ve ilk kez bir ecnebi kadın tarafından kurulması ve buna bağlı olarakİslam Şubesi’nin açılmasıdır.Okulun kurucusu Amerikalı Musevi asıllı Madam Rachelle Naar’dır.İngiliz siyasilerinden H.Rumbold’dun eşidir.Belli ki o yıllarda kurulan İngiliz Muhipler Derneği’nin de üyesidir.Zaten bu okulda İtilaf devletlerinin teşvikiyle olmuştur.Önce Musevi çocuklar Uluslararası Yetimhane açması(1919-1921)sonra Rum Okulu açması en son da İslam Şubesi’nin açılması bunun bir göstergesidir.
Bu okulun başkanı Beyoğlu Mutasarrıfı Saadettin Bey,Bşk.Vekili de Müsteşar Enver Bey getirilmiştir.Cemiyetin tahsildarı Misbah Hanım’dır.Bu okulun ern öenenli yanı ise İstanbul’daki dilencilerin toplanıp,eğitilmeleri ve iş-güç sahibi yapılması amacıyla bir de Islahhane açılmasıdır.
Ayrıca bir dergi çıkararak çalışmaları hakkında bilgi vermeleridir.

Çağdaş Develi Gazetesi 26.08.2020

Share
4.701 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

3+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...
  • DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Toplum olarak ortak paylaştığımız yaşam alanlarının temiz tutulması bir vatandaşlık görevidir. Toplum içerisinde bulunan toplum bilinci ve sorumluluk duygusu kişinin ilk önce kendisine saygı duyması ile başlar. Yaşamsal alanların korunması, doğaya, yeşile sahip çıkılması ve çevre temizliğinin önemi herkesin ortak sorumluluğudur. Temiz bir çevre, insan sağlığı ve refahı için temel niteliktedir. Çevre Temizliği, günümüzde dünyanın en önemli sorunları arasındadır. Bütün bunların temel amacı, insanları çevre temizliği konusunda bilinçlendirmektedi...
  • DÜNYA AVCILAR GÜNÜ

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Merkez Av Komisyonunca, avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, doğal denge içerisindeki yapıyı bozmadan, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve usullerle, canlı veya cansız ele geçirmeye çalışmaya Avcılık, bunu yapan kişiye de Avcı denilmektedir. İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana besin arama ve karnını doyurma zorunluluğunu duymuştur. Mağara dönemi insanları beslenmek, giyecek sağlamak ve kendilerini korumak için avlanmak zorunda kalmışlardır. Bir yandan bitki kökleri toplayıp toprağı işlerken diğer yandan av aletlerind...
  • YAZARLARIMIZIN YAZILARINI OKURKEN

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Çağdaş Develi Gazetesi’ nin yayınlandığı 2003 yılından beri elimizden geldiğince haftalık bir değişik konulu yazı yetiştirmeye çalışırım. Bu yazıların hepsi Develi ile ilgili tarih, sosyal, kültürel, siyasî, edebiyat vb konulardadır. İnşallah, bu yazılar bir plan dahilinde yazılmıştı; kitaplaştırıldığında inanıyorum ki Develi kültürü ve medeniyeti adına değerli çalışmalar olduğunu hepimiz göreceğiz. Zira bu yazıların çoğu tabir yerindeyse iğne ile kuyu kazmak kabilinde yazılmıştır. Çünkü küçük yerlerde bilgi toplamak o kadar zahmetlidir. Fotoğr...