logo

HAÇINDA YENİDEN DİRİLDİK

 

Kayseri’de bir deyim var; “Gün battı, Kayseri yattı.” Böyle bir ticaret şehrinde, insanlar edebiyat dalında şiir, roman, hikâye ile uğraşıyorsa Kayseri’de edebiyat toplantıları amacına fazlasıyla ulaşıyor demektir.” Yüksel KALKAN Gazeteci-Yazar.
Değerli arkadaşım Yüksel Kalkan tarihe bir yolculuk yaparak gezi notlarını bir kitapta toplamış. Develi’den Haçına uzanan bir ziyaret gerçekleştirmiş. Olayların geçtiği yerleri fotoğraflara zenginleştirmiş neticede güzel bir kitap çıkmış ortaya. Yazarımızı tebrik ediyor ve yeni eserlerini bekliyorum. Kitaptan aldığım notları sizlerle paylaşmak istiyorum.
Milli Mücadele’de Develi ve Develi Halkının yeri ve önemi çok büyüktür. Develi Halkı vatanperverlik duyguları içerisinde görevlerini cesaretle ve şerefle ifa etmişlerdir. Develide teşkilatlanan Milli kahramanlar Orta Anadolu’yu bu istiladan kurtarmışlardır. Padişah fermanına ve Şeyhülislam fetvasına karşı çıkan dedem Müftü Numan Cebeci ve diğer din âlimi de Hazım Ulusoy hocadır. İstiklal Komitesi ve Cemiyet-i İslamiye Develi Müdafa-i Hukuk Cemiyeti adını alarak büyük hizmetler icra etmiştir. Paşazede -Osman Develioğlu, Traşzade- Osman Coşkun, Kamberli Osman Bey, Fevzi Numan Cebeci – Kara Müftü, Hazım Ulusoy Hoca, Süleyman Vehbi Ayata, Hadi Erdoğan, Halil Hulusi Bozatlı Reis, Ahmet Hamdi Bey gibi otuzun üzerinde vatansever görev almıştır.
Haçın küçük bir Çanakkale zaferidir. Binlerce insanınınız hunharca katledilmiştir. Bir savaş değil adeta soykırımdır. Haçın yakılarak yıkılmıştır. Sadece Türk ve Müslüman oldukları için şehit edilen insanlarımız vardır. Develi Halkı yüzlerce sığınmacıya ev sahipliği yapmıştır. O bölgede tarihi bile her insan Develi ve civarındaki ilçelere hayranlık ve minnet duyar. Develiyi bir üs olarak seçip çalışmaya başlarlar. İlk bomba Develi’de yapılır ve patlama sonucu yapanlar ölür. Ama bu olay gizlenmeye çalışılır. Fransız işgal kuvvetleri Ermeni kılavuzlarla Develiye 20 km Fıraktın’a kadar geldiler.Fransız ve Ermenilerin planı öncelikle Develiye girerek Kayseri’yi işgal etmektir. İstanbul’dan Papazlar Develi’ye kadar gelerek Ermeni tebaayı tahrik ederler.1915 yılında Ermeni militanlar zorunlu göçe tabi tutulur, Suriye ve Lübnan’a sürgün edilirler. Oradan Fransa ve ABD giderler. Bunların bir kısmı Mondros Mütarekesi ile geri dönerler.
Kayseri Develi Derneğimiz o bölgeye yaptığı gezi takdire şayandır. Nasıl ki son yıllarda Çanakkale, gibi yerlere ziyaretler yapılması geçmişimizi hatırlamak, onlara vefa borcumuzu ödemek için bir vefadır. Gazeteci Yüksel Kalkan kardeşimi kutluyorum. Kitabın nasıl yazıldığı önsözde şöyle anlatılıyor.
2005 yılında Kayseri Dev eliler Yardımlaşma ve Dayanışma Dernek yönetimiyle Adana-Doğanbeyli, Saimbeyli, Feke ve Kozan Milli mücadele yolu diye adlandırdığımız güzergah yolunu seçtik. Gezilip görülen yerlerde Haçın savaşında bölge insanının çektiği acıların zulmün anılarını görüş ve düşüncelerini dinleyip bilgi aldık.Söz uçar yazı kalır düşüncesiyle iki günlük gezinin kalıcı olması için “Haçında Yenide Dirildik”isimli kitabı yazmaya karar verdik.
Milli Mücadelede yer alacak bu vatan için ölümü göze alan milis güçleri konup göçerek atlı yaya,menzilden menzile ulaşmayı bilip ölümüne düşmanla mücadele edeceklerdi.Bu savaşta Toros dağlarının ardındaki Müslüman Türk kardeşlerine yardıma gidecekler.Kayseri, Develi, Yahyalı, Tomarza, Bünyan, İncesu vs. Kuva-i Milliyecileri Ernenilerle savaşarak kahramanlık gösterecekler,ölürsek şehit kalırsa gazi olacaklardı.7000 Türkün şehit olduğu bölgeler adım adım gezdik,şehitlerin mezarlarını ziyaret edip kuran okuduk.Yıllar sonrada olsa bu tarihi,anaların gözyaşı dolu yerleri bir tarih şuuru içinde,görmek incelkemek,o yerleri bir daha tefekkür etmek oldu. Diye anlatır yazar.
Haçın ağıtı: Ermeni asıllı Belediye ebesi, Mınıs’ın kızına yazmak nasip olur. Melek Hanımın ağıtını Ankara’da Mustafa Kemal Paşa dinlerken gözünün yaşını tutamaz. İşte o başı kesilerek şehit edile Türkler için yakılan Melek Hanımın ağıt.

Kara Osman’ın ağa Mesudum
Bunlar ben elimle verdim.
Bu ne hikmet ey Allah’ım
Gavura el aman dedim.

Amir memur demediler
Hep bir ipe bağladılar
Bekiroğlu Dede Ağayı
Demir ilen dağladılar.

Baş katibi öldürmüşler
Değnek ile döve döve
Kürt Genco’yu yüzüyorlar
Özne gibi öve öve.

Hançer bıçak açıcılar
Gayri beni kesiciler
Ayan olsun Doğan Bey’e
Urumluyu basıcılar.

Share
1.786 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • MEZİYETLİ BİR AĞABEYİMİZ : MAZHAR GÜNGÖR

    25 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi’de ortaokul ve lise bugünkü binalarında, aynı anda eğitim yapıyorlardı. İstiklal mezun olduğum 1959-1960 öğretim yılında , Develi Ortaokulu’na kaydoldum. Orta 1’de ve Lise !’de sınıfta kaldım. Sekiz yıl bu sayılı okulumuzda neler gördüm, neler! Develi Lisesi 15.09. 1957 yılında eğitim ve öğretime başlamıştı. Lisemiz 2.sınıfta bir yönetmelik değişimi ile ”Edebiyat ve Fen bölümleri”ne ayrılmıştı. Yalnız Fen bölümünün açılması için on beş öğrenci gerekiyordu. On dört öğrenci gerekiyordu. Fakat bir öğrenci eksikliği ile fen bölümü açıla...
  • Aşağı Everek’teki Osman Usta’nın “Numune Kıraathanesi”

    25 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Değerli hemşehrim Metin Usta ile bir konuşmamızda babası merhum Osman Usta'yı rahmetle andık. ”Babam 40 yıl İstanbul'da kaldıktan sonra Develi'ye dönmüş, Develi sevdası ağır basmış, bir Develi sevdalısıydı” diye anlattı. Develimizde İz Bırakan merhumu anmak maksadıyla ulaşabildiğim bilgiler ve fotoğraflar nihayetinde bu yazı kaleme aldım. Osman Usta'nın babası Kervancı Süleyman'dır (Hanife'nin Süleyman) olarak da tanınırmış. O yıllarda çevre vilayetlere Develi'de yetişen ürünleri atla götürür, oradakileri de Develi'ye getirir satarmış. Kervan ...
  • DÜNYA KALP GÜNÜ

    25 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Kalp- damar hastalığı gerek dünyada gerekse ülkemiz için tehdit olmaya devam etmektedir. Yaşamı tehdit eden sağlık sorunları arasında ilk sırada yer alan kalp hastalıkları, anne karnından başlayarak her yaş grubunda görülmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kalp hastalığı ömrümüzü kısaltan en önemli nedenlerden birisidir. 2000 yılından bu yana her yıl 29 Eylül günü, “Dünya Kalp Günü” olarak kutlanmaktadır. Burada amaç, ülkemiz ve tüm dünyada en başta gelen ölüm sebebi olan kalp damar hastalıklarına dikkati çekmek, halkın bu şekilde b...
  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...