logo

HACI BEKTAŞİ VELİ’Yİ ANMA GÜNÜ


Mustafa ÇEKEMOĞLU
cegmecioglu@cagdasdeveligazetesi.com.tr

Büyük Türk ozanı, gönül adamı Hacı Bektaş Veli, 13. yüzyılda yaşamış bir mutasavvıf ve düşünürdür. O, Anadolu’yu Türkleştiren Türkmen gücünün hayatına şekil veren bir halk lideridir.
Gerçek ismi, Seyyid Muhammed bin Seyyit İbrahim Ata olan Hacı Bektaş-ı Veli, doğum ve ölüm tarihlerinde belirsizlik olmakla birlikte Horasan’ın Nişabûr şehrinde 1281 senesinde dünyaya geldiği ileri sürülmektedir. Babası Seyyit İbrahim Sani, annesi Hatem Hatun’dur.
Hacı Bektaş’ı anlayabilmek için Ahmet Yesevi’ye kadar uzanmakta fayda vardır. Zira gönül seferberliğine dayalı bu tasavvufi hareketin ana çizgileri Hoca Ahmet Yesevi tarafından belirlenmiştir. Daha sonra Hacı Bektaş ile daha da gelişmiş ve Bektaşilik olarak tarihteki yerini almıştır.
Hacı Bektaş, ilk eğitimini Şeyh Lokman Perende’den almıştır. Lokman Perende, Ahmet Yesevi’nin halifelerinden olup, zahir ve batın ilimlerinde derin bilgilere sahiptir. Lokman Perende’nin yanında olduğu dönem “Hacı” lakabını alan Hacı Bektaş-ı Veli, eğitimini bitirdikten sonra Anadolu’ya gelmiştir. Kısa zamanda tanınarak önemli talebeler yetiştirmiştir. Kendisinin de bağlı olduğu “Ahilik Teşkilatı” ile Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde Anadolu’nun sosyal yapısının gelişmesine büyük katkıları olmuştur.
Hayatının büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te (Hacıbektaş) geçiren Hacı Bektaş-ı Veli, ömrünü de burada tamamlayarak 1338 yılında vefat etmiştir. Mezarı, Nevşehir iline bağlı Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır.
16 Ağustos 1964 tarihinden itibaren her yıl 16-17-18 Ağustos tarihlerinde Anadolu ve yurt dışından gelen Alevi-Bektaşi inancına bağlı insanların katıldığı, Nevşehir’in Hacı Bektaş İlçesinde bulunan Hünkâr Hacı Bektaş-i Veli Dergâhında anma etkinliği yapılmaktadır. Hünkâr Hacı Bektaş-i Veli Dergâhı 16 Ağustos 1964 gününden bu yana müze olarak kullanılmaktadır.
Hacı Bektaş-ı Veli, Anadolu kültürünü, Anadolu insanının gelenek ve göreneklerini özümseyerek yeni bir kültür ve eğitim merkezini kurmuştur. Burada düşüncesini ve felsefesini geliştirmiştir. Bu görüş ve düşüncesi Anadolu genelinde Hacı Bektaş Felsefesi ve Tasavvufu, Bektaşi Tarikatı olarak adlandırılmıştır.
Anadolu’da dini, iktisadi, sosyal ve askeri bir teşkilat olan “Ahilik” ile birlikte çalışmıştır. Osmanlı sultanlarının da bağlı bulundukları bu teşkilat sayesinde tanınmış ve sevilmiştir. Osmanlı padişahı Orhan Gazi ile olan yakın dostluğu sayesinde yeniçeriliğin üstadı ve hamisi kabul edilmiştir. Bektaşilik tarikatı, daha sonraki yıllarda Yeniçeri Ocağı‘nın düşünce temelini oluşturmuştur.
Hacı Bektaşi Veli, Ahmet Yesevi’nin elinde yetiştiği için öz Türkçe kullanmış ve İslam dininin tanınmasında etkili olmuştur. Düşünceleri ve fikirleri, tekkeleri aracılıyla Anadolu’da hatta Avrupa’da bile yayılmıştır. Hacı Bektaş Velî’nin en önemli etkisi, Türk kültürünün İslam öncesiyle sonrası arasında güçlü bir köprü oluşturmasıdır. Hacı Bektaş Veli; Baba İlyas, Mevlâna, Ahi Evren ve Yunus Emre gibi Türk düşünce hayatını zamanımıza kadar etkileyen çağdaşları ile birlikte aynı devirde yaşamıştır.
Hacı Bektaş-ı Veli’nin Eserleri; 1. Makalât; Şeriat, tarikat, marifet, hakikat gibi dört kapıdan ve her kapının da on makamdan oluştuğu öğretici bir tasavvuf kitabıdır. 2. Fevaid, 3. Besmele Şerhi, 4. Şathiye, 5. Makalât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniye, 6. Hacı Bektaş’ın Nasihatleri isimli eserlerdir.
Hacı Bektaş, Türkçeye özellikle önem vermiş ve tüm eserlerini Türkçe yazmıştır. Kısaca Hacı Bektaş-ı Veli insanlıktır, barıştır, kardeşliktir, sevgi ve hoşgörüdür.

Share
834 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • RÜZGÂR ENERJİSİ NEDİR

    23 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    Rüzgâr enerjisi, doğal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir güç olup kaynağı güneştir. Güneşin dünyaya gönderdiği enerjinin %1-2 gibi küçük bir miktarı rüzgâr enerjisine dönüşmektedir. Güneş ışınları, yeryüzünde bir yandan farklı sıcaklık, basınç ve nem oluştururken bir yandan da yeryüzünün ısınmasına ve soğumasına sebep olmaktadır. Yeryüzünün farklı şekilde ısınması ve soğuması ile ortaya çıkan kuvvetler ise hava hareketlerini meydana getirmektedir. Bir hava kütlesi mevcut durumundan daha fazla ısınırsa atmosferin yukarısına doğru yükselir ve...
  • GESİ BAĞLARI TÜRKÜSÜ ÜZERİNE

    23 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    “Terk edilmek, ölümün öteki adıdır” Bu söz 1924 yılında Kayseri'den Yunanistan'a göçürülen bir Rum/Karamanî vatandaşımıza aittir. Elbette bir insanın ve milletin köklerinden koparılması çok zor bir olaydır. Değil vatandan ayrılış, gurbete düşmek bile ayrı bir acıdır. Bunu ancak yaşayanlar iyi bilir. Örnek olarak bu gerçeği acı tecrübeleriyle yaşayan talihsiz Şehzade Sultan Cem bir gazelinde şöyle belirtir: Gahi vatan gurbetlenir, gâhi gurbet vatanlanır. Ki, ne pahasına ! Edebiyatımızda; halk felsefesi olan atasözlerimizde, deyimlerimizde ...
  • ŞİŞEDEN ÇIKAN MEKTUP

    16 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

      Şişeden çıkan mektubu Ali Atalay ağabeyim bana gönderdi.Çağdaş Develi Gazetemiz okuyucularıyla paylaşmak istedim.İşte o mektup. Bir Mimar Sinan eseri olan Şehzadebaşı Cami´nin 1990´li yıllarda devam eden restorasyonunu yapan firma yetkililerinden bir inşaat mühendisi, caminin restorasyonu sırasında yaşadıklarını anlatıyor. “Cami bahçesini çevreleyen havale duvarında bulunan kapıların üzerindeki kemerleri oluşturan taşlarda yer yer çürümeler vardı. Restorasyon programında bu kemerlerin yenilenmesi de yer alıyordu. Biz inşaat fakültes...
  • SABIRSIZLIK GÜNÜ

    16 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    Gerçek hayatta işler her zaman bizim istediğimiz hızda yürümez. Hayatımızda zaman zaman meşakkatli, zor, doğal engeller, beklenmedik olaylar ve çeşitli güçlüklerle karşılarız. Bu durum bazılarımızı ziyadesiyle yorar ve yıpratır. Bu nedenle hayatı her an aynı seviyede yaşamak zordur. Yaşadığımız süreçte herkesin sabrını zorlayan ya da taşıran bazı durumlar vardır. Sabır, İnsanın başına gelen kötü olaylar, kaza ve belalar karşısında telâşa kapılmadan dayanıp direnmesidir. Sabır hayatımızın vazgeçilmezleri arasındadır. Sabır, baştan çıkartıcı et...