logo

HACI BEKTAŞİ VELİ’Yİ ANMA GÜNÜ

Büyük Türk ozanı, gönül adamı Hacı Bektaş Veli, 13. yüzyılda yaşamış bir mutasavvıf ve düşünürdür. O, Anadolu’yu Türkleştiren Türkmen gücünün hayatına şekil veren bir halk lideridir.
Gerçek ismi, Seyyid Muhammed bin Seyyit İbrahim Ata olan Hacı Bektaş-ı Veli, doğum ve ölüm tarihlerinde belirsizlik olmakla birlikte Horasan’ın Nişabûr şehrinde 1281 senesinde dünyaya geldiği ileri sürülmektedir. Babası Seyyit İbrahim Sani, annesi Hatem Hatun’dur.
Hacı Bektaş’ı anlayabilmek için Ahmet Yesevi’ye kadar uzanmakta fayda vardır. Zira gönül seferberliğine dayalı bu tasavvufi hareketin ana çizgileri Hoca Ahmet Yesevi tarafından belirlenmiştir. Daha sonra Hacı Bektaş ile daha da gelişmiş ve Bektaşilik olarak tarihteki yerini almıştır.
Hacı Bektaş, ilk eğitimini Şeyh Lokman Perende’den almıştır. Lokman Perende, Ahmet Yesevi’nin halifelerinden olup, zahir ve batın ilimlerinde derin bilgilere sahiptir. Lokman Perende’nin yanında olduğu dönem “Hacı” lakabını alan Hacı Bektaş-ı Veli, eğitimini bitirdikten sonra Anadolu’ya gelmiştir. Kısa zamanda tanınarak önemli talebeler yetiştirmiştir. Kendisinin de bağlı olduğu “Ahilik Teşkilatı” ile Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde Anadolu’nun sosyal yapısının gelişmesine büyük katkıları olmuştur.
Hayatının büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te (Hacıbektaş) geçiren Hacı Bektaş-ı Veli, ömrünü de burada tamamlayarak 1338 yılında vefat etmiştir. Mezarı, Nevşehir iline bağlı Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır.
16 Ağustos 1964 tarihinden itibaren her yıl 16-17-18 Ağustos tarihlerinde Anadolu ve yurt dışından gelen Alevi-Bektaşi inancına bağlı insanların katıldığı, Nevşehir’in Hacı Bektaş İlçesinde bulunan Hünkâr Hacı Bektaş-i Veli Dergâhında anma etkinliği yapılmaktadır. Hünkâr Hacı Bektaş-i Veli Dergâhı 16 Ağustos 1964 gününden bu yana müze olarak kullanılmaktadır.
Hacı Bektaş-ı Veli, Anadolu kültürünü, Anadolu insanının gelenek ve göreneklerini özümseyerek yeni bir kültür ve eğitim merkezini kurmuştur. Burada düşüncesini ve felsefesini geliştirmiştir. Bu görüş ve düşüncesi Anadolu genelinde Hacı Bektaş Felsefesi ve Tasavvufu, Bektaşi Tarikatı olarak adlandırılmıştır.
Anadolu’da dini, iktisadi, sosyal ve askeri bir teşkilat olan “Ahilik” ile birlikte çalışmıştır. Osmanlı sultanlarının da bağlı bulundukları bu teşkilat sayesinde tanınmış ve sevilmiştir. Osmanlı padişahı Orhan Gazi ile olan yakın dostluğu sayesinde yeniçeriliğin üstadı ve hamisi kabul edilmiştir. Bektaşilik tarikatı, daha sonraki yıllarda Yeniçeri Ocağı‘nın düşünce temelini oluşturmuştur.
Hacı Bektaşi Veli, Ahmet Yesevi’nin elinde yetiştiği için öz Türkçe kullanmış ve İslam dininin tanınmasında etkili olmuştur. Düşünceleri ve fikirleri, tekkeleri aracılıyla Anadolu’da hatta Avrupa’da bile yayılmıştır. Hacı Bektaş Velî’nin en önemli etkisi, Türk kültürünün İslam öncesiyle sonrası arasında güçlü bir köprü oluşturmasıdır. Hacı Bektaş Veli; Baba İlyas, Mevlâna, Ahi Evren ve Yunus Emre gibi Türk düşünce hayatını zamanımıza kadar etkileyen çağdaşları ile birlikte aynı devirde yaşamıştır.
Hacı Bektaş-ı Veli’nin Eserleri; 1. Makalât; Şeriat, tarikat, marifet, hakikat gibi dört kapıdan ve her kapının da on makamdan oluştuğu öğretici bir tasavvuf kitabıdır. 2. Fevaid, 3. Besmele Şerhi, 4. Şathiye, 5. Makalât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniye, 6. Hacı Bektaş’ın Nasihatleri isimli eserlerdir.
Hacı Bektaş, Türkçeye özellikle önem vermiş ve tüm eserlerini Türkçe yazmıştır. Kısaca Hacı Bektaş-ı Veli insanlıktır, barıştır, kardeşliktir, sevgi ve hoşgörüdür.

Share
911 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İSTANBUL DEVELİ VE YÖRESİ KÜLTÜR DAYANIŞMA DERNEĞİMİZİN 17.OLAĞAN GENEL KURULU

    08 Kasım 2019 Köşe Yazarları

    02.11.2019 Tarihinde Dernek Merkezimizde Olağan Genel Kurulumuz yapıldı. Genel Kurul Marmara Üniversitesi İktisadi Bilimler Uluslararası İktisat Yüksek Lisans Tez Dönemi Öğrencimiz Merve Yürek'in hoş geldiniz konuşmasıyla başladı. Toplantıya katılan üyeleri ve konukları taktim etti. Divan Kurulu Başkanlığı ve kâtip üyelikler için Onursal Başkanımız Osman Deveci ve kâtip üyeliklerine Mustafa Şam ve Ömer Bayırsokak aday gösterilerek üyeler tarafından oy birliği ile seçildiler. Toplantıdan Notlar: Divan teşekkülünden sonra Gazi Mustafa Kemal Ata...
  • DÜNYA ŞEHİRCİLİK GÜNÜ

    08 Kasım 2019 Köşe Yazarları

    Sanayileşmenin tabiî ve zorunlu bir sonucu olan şehirleşme hareketi nüfusça kalabalık merkezlerin meydana gelmesine yol açmıştır. Ancak bir yandan şehir sakinlerinin en rahat şekilde ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri ve dinlenebilmeleri, öte yandan da görünüşü itibariyle şehirlerin güzelliğe sahip olması ciddi bir ihtiyaç şeklinde hissedilmiştir. Günümüzde, içinde yer aldığımız şehirlerin daha yaşanabilir kılınabilmesi, tüm dünya şehirlerinin ortak hedefidir. Bunun için doğada yer alan kaynakların gelecek kuşaklara kalacak şekilde akıllıca kull...
  • DEVELİ MEZARLIKLARI KORUMA ALTINA ALINMALIDIR !

    08 Kasım 2019 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıkları konusunda 1972 yılından beri ilgilenirim. Çünkü mezarlıkların oldukları coğrafyanın en önemli, tarihî belgeleri olduğunu, çoktan öğrenmiştim! Mezarlıklar konusunda oldukça yazı okumuş, hassasiyetleri öğrenmiştim. Öğrendikçe ilgim artmış bir taraftan Develi Tarihi ile ilgili bilgilerim artarken bir taraftan da Osmanlıcam güçlenmişti. Bu konunun belgeleri ise doktora tezim “Develi Folklor, Halk Edebiyatı ve Etnoğrafyası”'nda; Develi Mezarlıklarında ne kadar eski yazı ile yazılmış mezar taşları var, hepsini okumuş ve kayıt alt...
  • Arkadaşım Suat Köylüoğlu

    02 Kasım 2019 Köşe Yazarları

      Hayırsever Suat Ağabey; Köylüoğlu ailesinin gururu. Gönlü ve sofrası herkese açık, Develi'ye son yıllarda yapılan hayır eserlerde büyük emeği ve katkısı var. Ortaokul ve Lise yıllarından arkadaşı İsmail Samur Hocam, Duayen Suat Ağabey ile ilgili sosyal medyada bu güzel ve içten bir yazıyı kaleme aldı. Suat Ağabey, ben akılsız mıyım da akıllı telefon kullanayım dediği için bu yazıyı belki okuyamamıştır. Virgülüne dokunmadan o yazıyı hocamın izniyle paylaşıyorum. Arkadaşım Suat, Tebrikler Suat. Bizim başaramadığımız işleri başardı...