logo

EKİNOKS

Dünya, kendi ekseni etrafındaki dönüşünü sürdürürken, bir yandan da güneşin çevresinde dolanır. Dünya, güneş etrafındaki dönüşünü elips şeklindeki bir yörünge üzerinde 365 gün 6 saatte tamamlar. Buna bir yıl denir. Dünya, 939 milyon km’lik yörüngesi üzerinde 108 bin km. hızla hareket eder.
Gök bilimi terimlerinden olan “Ekinoks”, yılda iki kez gerçekleşmektedir. Peki, Ekinoks nedir? Ekinoksun ne olduğunu tam olarak anlayabilmemiz için özellikle dünyanın nasıl hareket ettiğini bilmemiz gerekir. Hissetmesek de aslında dünyanın iki farklı hareketi vardır. Bu hareketlerden birincisi dünyanın güneşin etrafındaki bir yıl süren dolanma hareketi, ikincisi ise dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönme hareketidir. Dünya, güneş etrafındaki dolanma hareketinin devam ettirirken alt ve üst yarısı farklı yönlere doğru eğilir.
Güneş ışınlarının Ekvator’a dik vurması sonucunda aydınlanma çemberinin kutuplardan geçtiği ana Ekinoks denir. Bu da gece ve gündüz sürelerinin eşit olması durumudur. Bu durum yılda iki kez tekrarlanmakta olup, bunlar İlkbahar Ekinoksu ve Sonbahar Ekinoksu olarak adlandırılmaktadır. Ekinoks kelimesinin kökeni Latince aequinoctium (aequi- eşit ve noct- gece) kelimesine dayanmaktadır. Ekinoks dünya genelinde gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu gündür.
Kuzey Yarımkürede 22 Eylül günü yaza veda ederek 23 Eylül’de sonbahar karşılanmaktadır. Yılda iki kez gündüz ve gecenin, neredeyse aynı uzunlukta olduğu bir denge durumu oluşmaktadır. Bu tarihte güneş her iki kutup noktasında da görülür. Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçmektedir. Bu durumda 12 saat gece, 12 saat gündüz yaşanır ve bu hal “Ekinoks” olarak ifade edilir. Mart ve Eylül aylarında meydana gelen bu olay “dünyanın güneş etrafındaki hareketi” devam ederken mevsimlerin değişmesine neden olmaktadır.
23 Eylül günü Kuzey ve Güney Yarım Kürede güneş ışınları, öğle vakti Ekvatora 90 derecelik açı ile düşmektedir. Gölge boyu Ekvatorda sıfırdır. Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küreye dik düşmeye başlar. Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Kürede geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Güney Yarım Kürede ise tam tersi olur. Bu tarih Kuzey Yarım Kürede sonbahar, Güney Yarım Kürede ise İlkbaharın başlangıcıdır.
Dünyanın güneşten uzaklaştığı dönemde hızı azaldığından Kuzey Yarım Kürede yaz mevsimi iki gün daha uzun yaşanmaktadır. Dünyanın yörüngedeki hızının azalması sebebiyle Eylül Ekinoksu 2 gün gecikmeyle 23 Eylül’de gerçekleşmektedir.
Kuzey Yarıkürede 21 Mart ilkbahar Ekinoksu, 23 Eylül ise Sonbahar Ekinoksudur. Güney Yarıkürede ise 21 Mart Sonbahar Ekinoksu,23 Eylül ise İlkbahar Ekinoksudur. Bu tarih Kuzey Kutup noktasında 6 aylık gecenin, Güney Kutup noktasında ise 6 aylık gündüzün başlangıcıdır.
23 Eylül Sonbahar Ekinoksunun özellikleri şöyledir. Güneş tam doğudan doğup tam batıdan batar. Aynı boylam üzerindeki noktalarda güneş sadece ekinoks günlerinde aynı anda doğar ve batar (12 saat ara ile). Her iki kutup noktasında da Güneş görülür. Gel-git genliği en fazladır. Ekvator’da cisimlerin gölge boyu sıfır olur. Türkiye’de saat 12.00’de, oluşan gölge boyu cismin boyuna en yakındır.
İnsanlar güneşin hareketlerini binlerce yıldır gözlemliyorlar ve genellikle ekinoksları kültürel ve dini geleneklerine dâhil ediyorlar. Birçok antik uygarlık için Güneş’in hareketleri sadece mevsimlerin başlangıcı değil, aynı zamanda ekinlerin ne zaman ekilip hasat edileceğini de göstermektedir. Sadece Dünya ekinoks yaşamaz. Aslında Güneş Sistemi’ndeki her gezegen, güneşe göre yörüngesi ve eğiminin sonucu olarak, her iki yarı küresinin yaklaşık olarak eşit miktarda ışık aldığında ekinoksu yaşamaktadır.
Ekinoks sırasında dünyanın elektromanyetik alanında ciddi boyutta bir düşüş gerçekleşmektedir. Bu da “portal” olarak değerlendirilmektedir. Bu noktada dünyanın elektromanyetik gücü değişmektedir. Bunun vücudumuz, zihnimiz ve bilinç düzeyinde etkisi ise aydınlanma, uyanış, farkındalığın yükselmesi ve sezgilerin güçlenmesi şeklinde olmaktadır.

Share
336 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DÜNYA FİL GÜNÜ

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Fil, hortumlular takımının filgiller familyasını oluşturan memeli bir hayvandır. Geleneksel olarak Asya Fili ve Afrika Fili olmak üzere iki türü ile tanınmaktadır. Ancak bazı kanıtlara dayanarak Afrika savan fili ile Afrika orman filinin de iki ayrı tür olduğu öne sürülmektedir. Filin büyük ve geniş kulakları vücut ısısını kontrol etmeye yarar. Afrika fillerinin kulakları daha büyük olur ve sırtları içbükeydir. Asya fillerinin ise kulakları daha küçük olur ve sırtları dışbükey ya da düzdür. Filler ot obur hayvanlardır. Yani tamamen bitkilerle ...
  • Yaşar Civelek Zade Ağabeyden Dedem “Kara Müftü” ye Dair Anılar

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Orhan Bey, Rahmetli dedeniz Kara Müftü, hayatta olduğu 1950’li yıllarda Develi’nin ve bizlerin de manevi dedemiz olarak özellikle saygıda kusur etmemeye azami itina ettiğimiz, müstesna, yeri halen doldurulmamış milli duyguları önde gelen bir İslam ulemasıdır. Dedenizi size anlatmak haddim değildir. Rahmetli dedeniz müftülük görevinden sonra, rahat bir emekli yaşamı yapamamış, halkı dini bakımdan aydınlatmaya şevkle devam etmiştir. Bilhassa cuma günlerindeki vaazları cami cemaatleri tarafından huşu içinde adeta nefes almadan takip edilmiştir....
  • Aşkın Aşık’ı Bir Şair SEYRANİ Prof. Dr. M. Kemal Atik

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Everekli Aşık Seyrani ile ilgili bu güzel esere emek verip gün ışığına çıkaran değerli ilahiyatçı araştırmacı yazar Prof. Dr. Kemal Atik Ağabeyimi kutluyorum. Kabrinin yerinin belli olmadığı Develimiz'de 38.si düzenlenecek şenliklerle, festivallerle, seminerlerle ve 3. Uluslararası Türk Kültürü Kongreleriyle ve hayatı ve şiirleri üzerine yayımladığı kitaplarla ona vefasını gösteren Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar kardeşimi, kültür müdürü Ali Orhan'ı, katkı sunanları ve emeği geçenleri canı gönülden tebrik ediyorum. İthaf: Bu mütevazı ç...
  • KÖPEK GİBİ ÇALIŞMA GÜNÜ

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Her yıl 5 Ağustos'ta, “Köpek Gibi Çalışma Günü” kutlanmaktadır. Köpekler hayatlarının çoğunu miskinlik yaparak geçirirler. Neden bu günün ismini köpek gibi çalışmak diye koyulduğu çoğumuzu şaşırtabilir. Ama enteresan tarafı köpek gibi çalışmak çok çalışmak anlamına gelmektedir. Bu Gün de, maksimum kabiliyetinizi kullanarak olabildiğince uzun süre çalışmanız demektir. Köpek gibi çalışmak, bir şeyi gerçekleştirmek için varını yoğunu ortaya koyarak çaba sarf etmektir. Türk Dil Kurumuna göre “Çalışmak”, bir şeyi ortaya koymak, oluşturmak, yapmak i...