logo

DÜNYA TUVALET GÜNÜ

Tuvalet, insanlık tarihinin en önemli ihtiyaçları arasında yer almaktadır. Yeri geldiğinde yemek içmek kadar önemli olan tuvalet ya da Hela, insan boşaltım sistemi artıkları olan dışkı ve idrarın boşaltılması ve uzaklaştırılması amacıyla tasarlanmış sabit düzenekler ile bunların yerleştirildiği kapalı mekândır.
Tuvalet sözcüğü dilimize Fransızcadan girmiştir. Kelimenin aslı Fransızca “Toilette” olup, temizlik anlamına gelmektedir. Tuvalet kelimesinin dilimizdeki diğer isimlendirmeleri ise, abdesthane, ayakyolu, kenef, yüznumara (00), memişhane, kademhane, WC, hela gibi ifade edilmektedir.
Günümüzde dünyadaki birçok bölge için refah göstergesi olan tuvaletlerin tarihi oldukça eskiye dayanmaktadır. Tuvalet ve lağım çukurlarının ilk izleri M.Ö 3000 de Mezopotamya ve İndus vadisinde, daha sonraları Girit ve Miken uygarlıklarında görülmektedir. Efes Antik şehrindeki tuvaletler alaturka- alafranga karışımı bir tipe benzemektedir.
Günümüzde tuvaletler insanlığın büyük bir kısmı için hala lüks sayılmaktadır. 19 Kasım 2001’de Dünya Tuvalet Örgütü (WTO), Singapurlu bir hayırsever olan Jack Sim tarafından kurulmuştur. On iki yıl sonra Birleşmiş Milletler (BM), 2013 yılında 19 Kasım tarihini, “Dünya Tuvalet Günü” olarak ilan etmiştir.
Her yıl, 19 Kasım tarihinde, Dünya Tuvalet Günü nedeniyle çeşitli etkinlikler düzenlenmekte, en temel ihtiyaçlardan biri olan tuvaletten yoksun ülkeler için yardım toplanmakta, insanlar tuvalet temizliği, küresel ölçekte sağlık açısından farkındalık yaratmak konusunda bilinçlendirilmeye çalışılmaktadır.
Açık alanların tuvalet olarak kullanıldığı ülkeler, çocuk ölümlerinin de en fazla görüldüğü yerlerdir. BM’ye göre, dünya nüfusunun yüzde 40’ı temiz ve uygun bir tuvaletten mahrumdur. Sadece 1 milyar kişi kanalizasyon sisteminden yararlanabilmektedir. 5 milyar dolayında insanın 200 milyon ton dolayındaki tuvalet artıkları, doğrudan doğruya doğaya atılmaktadır.
Dünyadaki birçok bölgede, fosseptik ve kanalizasyon atıkları arıtılmadan temiz sulara karışmaktadır. Her yıl dünya çapında 5 milyonu aşkın çocuk, temizlik şartlarının yetersizliğinden ve kirlenmiş içme suları kaynaklı hastalıklardan kaynaklanan, ishal benzeri hastalıklar sonucu ölmektedir. Tuvalet imkânı olmayan her 5 kadından 2’si dışarıda tuvalet nedeniyle tecavüz ve istismar riskiyle karşı karşıya bulunmaktadır.
Dünya çapında 4,5 milyar insan, güvenli olacak şekilde temizlik olmaksızın yaşamaktadır. Fakir ülkelerde halka açık alan, paylaşılan alan, evler, şehir ve köylerde insanların kullanımı için umumi tuvalet, sanisette (Para at-gir tuvaleti), alafranga tuvalet, alaturka tuvalet, rezervuar, pisuar, kompost tuvalet gibi tuvaletler yapılarak ihtiyaçların giderilmesi için uğraş verilmektedir.
Modern tuvaletlerde, insanın ihtiyacını gidermeye yardımcı olacak tuvalet taşı, klozet gibi aparatlar atık su kanalizasyon şebekesine bağlanarak atığın binadan sağlıklı şekilde atılması sağlamaktadır. Ülkemizde, inancımızdan dolayı toplumumuzda temizliğe büyük önem verildiğinden yüzyıllar öncesinde bile tuvaletlerin temiz olmasına özen gösterilmeye çalışılmıştır.
Ancak, halen bazı aileler çocuklarına yeterince tuvalet eğitimi ve alışkanlığını verememektedir. Alışkanlıklar toplumdan topluma değişiklik göstermektedir. Hatta aynı toplumda içindeki kültürlerde de farklılıklar göstermektedir. Türkiye’de tuvalet erişimi sorunu yok ama tuvalet temizliği konusunda gidilecek epey yolumuz var. Çünkü tuvalet eğitimi kadar tuvalet kullanımı da önemlidir. Çoğu insan tuvalet temizliğinin nasıl yapılacağından bile habersiz.
Temiz olmak kişiye öncelikle güven ve mutluk vermektedir. Tuvaletlerimizi temiz tutalım. Hijyen konusuna önem verelim. Bu arada tuvaletlerin bir ülkenin medeniyet göstergesi olduğunu da unutmayalım. Çünkü “Temizlik Uygarlıktır”.

Share
8.208 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bırak Söyliyeyim Dilimi Tutma

    16 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Bu 5. eserimi, güzelliklere ait olan Sevgiyi, VECD haline getiren, şiir okumayı özellik ve güzellik bilen herkese ithaf ediyorum. Dülgeroğlu Sabit Şiir;Yücelere tırmanan bir fikrin, düşüncenin, tefekkürün mahsulü, güçlü ifadenin merkezdeki özüdür. Meselenin künhüne inip kısa-veciz bir beyanla kitap çapında ifadesi edebi duygunun ihtimamı, iktidarı, zirvesidir. Edebî anlatım da gerek olmaz beyan'a, Mısralar bin söz eder şiirden anlayana. Korkuttular sindirdiler milleti, Sardılar başına maraz illeti, Modern putçuluğu, şirki zilleti, Bı...
  • SU TASARRUFU GÜNÜ

    16 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Küresel ısınma nedeniyle dünyadaki tatlı su kaynakları da giderek azalmaktadır. Artan insan nüfusu ve kentleşme daha fazla su ihtiyacı yaratmakta ve dünyanın ise bu kadar suyu bulunmamaktadır. Su tasarrufu, herkesin mutlaka bilincinde olması gereken hayati bir mesele haline gelmiştir. Su tasarrufu, kişisel temizlikte, konforumuzda ve ihtiyaçlarımızı karşılama yeterliliğinde herhangi bir azalma olmadan suyu verimli kullanmak, israf etmemektedir. Yani aynı işi daha az su kullanarak yapmaktadır. Meyve, sebze ve bitkilerin yetişmesinde, hayvanlar...
  • Mısırlı Aile’sinin Gelini Melek Öztürk ve Kızları Bilge ve Banu Öztürk

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Melek Öztürk hanım, merhum Ali Orhan Öztürk’ün eşidir. Özel İdare Memuru Ali Atlas ile Ev Hanımı Safiye Hanım’ın 3. çocukları olarak 2 Ekim 1942’de Sandıklı, Afyon’da dünyaya geldi. İlkokul ve Ortaokulu Sandıklı’da tamamladıktan sonra 1960 yılında İzmir Kız Lisesi’nden mezun oldu. 1966 yılında Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi’nden mezun oldu ve Van’ın Edremit Nahiyesi Sağlık Ocağı’nda göreve başladı. 24 Kasım 1967 Cuma günü Ali Orhan Öztürk Bey ile evlendi. Bu tarihten itibaren 1969 yılına kadar Malatya’da Sağlık Ocağı’nda, 1969 - 1970 yıllarınd...
  • TÜRKİYE SERBEST PARAŞÜTÇÜLER GÜNÜ

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Paraşütle atlama, genellikle hava araçlarından çıkış yapılarak boşlukta ve belirli bir yükseklikte de paraşüt açarak yavaş bir şekilde yere inilen bir aksiyon sporudur. Hava aracından çıkış ve paraşütün açılması arasındaki zaman “serbest düşüş” olarak adlandırılmaktadır. Birinci ve İkinci Dünya Savaşında, malzeme ve asker indirmek, uçakları arıza yapan pilotların yaşamlarını kurtarmak için sık sık kullanılmıştır. Askeri amaçla kullanılan paraşüt zaman içerisinde spor dalı halini almış olup, Türkiye’de de bu spora rağbet görmüştür. Bu spor özel...