logo

DÜNYA Pİ SAYISI GÜNÜ

Pi sayısı, bir dairenin çevresinin çapına bölünmesi sonucu, matematikte kullanılan sabit sayıdır. Pi sayısının simgesi Yunancada çevre sözcüğünün baş harfi olan (π) simgesinden gelmektedir. Değerinin tam olarak bilinmezken genel bir ifadeyle 3 ya da 3,14 olarak kabul edilen, sürekli kullanılış tarihi 250 yıl kadar önceye dayanan sabit kılınan bu sayı, ‘Pi Sayısı’ olarak anılmaktadır.
Pi sayısı (π), matematikte sabit sayılar içinde en çok dikkat çeken ve herkesin merak ettiği çok ilginç bir sayı olmasının nedeni antik medeniyetlerden beri kafa karıştırmasıdır. Çünkü bu sayının içinde doğum günü, okula ve işe başlama tarihiniz, kimlik numaranız hatta cep telefon numaranız gibi daha nice tarihi sıralı bir şekilde içinde bulabilirsiniz.
Pi sayısının özelliği gizeminden kaynaklanmaktadır. Noktadan sonraki rakamlar devrederken asla birbirini tekrarlamamaktadır. Bu rakamlar içinde de bugüne kadar insanlık tarihinde bir araya getirilen bütün rakam kombinasyonları bulunmaktadır. Pi sayısının devreden kısmının sonsuz uzunluğu, sonsuz bir gizeme dönüşmektedir.
Bir Babil tabletinde Pi sayısı 3.125 olarak hesaplanmıştır. Ancak Babilliler bu oranı gerçeğe hiç de uygun olmayan bir biçimde 3 olarak kabul etmişlerdir. M.Ö. 1650’de yazıldığı düşünülen ve matematiğin cebir, geometri, trigonometri ve bölme gibi konularında bilgiler içeren antik Mısır’ın “Rhind Matematik Papirüsünde” Pi’nin değerinin 3.1605 olarak yazmaktadır.
Arşimet ise (M.Ö. 287-212) bu oranın 3 tam 10/71 ile 3 tam1/7 sayısı arasında olduğunu bulmuştur. 5. yüzyılda astronom Tsu Ch’ung-Chih ve oğlunun çemberin içine 24526 kenarlı bir çokgen çizerek tüketme yöntemi ile elde ettikleri 355/113 değeri yaklaşık 3.1415929’a denk gelmektedir. Bin yıldan uzun bir süre kimse bundan daha hassas bir değer bulamamıştır.
Türk Matematikçisi olan Semerkantlı Gıyaseddün Cemşid El Kaşi, ilk defa 1436 yılında Pi sayısının değerini 16 ondalığa kadar hesaplamış bir isimdir. Diğer taraftan Pi sayısının 3’ten sonraki ilk dört başmağını (3.1415) hesaplayan matematik, gökbilim, coğrafya ve algoritma alanlarında çalışmış Fars bilim insanı Harizmi ya da tam adıyla Ebu Cafer Muhammed bin Musa el Harizmi’dir.
Son olarak 1596 yılında Alman Ludolph Van Ceulen, Pi’nin virgülden sonraki 20 basamağını hesaplamış ve çalışmalarına ölene kadar devam ederek 35 basamağına kadar bu sayıyı oluşturmuştur. Tüm bu çalışmalarından dolayı Almanya’da Pi sayısı Ludolph sabiti olarak da bilinmektedir. İlk olarak Pi sayısının sembolü (π), 1652’de Willam Oughtred tarafından kullanılsa da yaygınlaşması 1737 yılında, Leonard Euler’in de bu sembolü kullanması ile olmuştur. Bu sayı kimi kaynaklara göre Ludolph Sayısı ve Arşimet Sabiti olarak da bilinmektedir.
Pi sayısı için günümüzde yaygın olan yaklaşım 3,14’tür. Gerçek değeri ise 3,141592653589793238462643383… şeklinde sonsuz devam etmektedir. Çemberin çevresinin ve alanın hesaplanması başta olmak üzere matematik, geometri ve fizik gibi bilimlerde büyük bir öneme sahiptir.
Pi Günü, dünyada ünlü matematik sabiti Pi sayısı anısına özel olarak kabul edilmiş olup, her yıl 14 Mart’ta kutlanmaktadır. Pi gününün 14 Mart’ta kutlanmasının sebebi Amerikan tarih formatında bu günün 3/14 olarak geçmesidir (Mart 14). İlk kez 1998 yılında san Francisco’da ünlü bir fizikçi olan Larry SHAW tarafından kullanılan Pi Günü, Türkiye’de ilk kez 2007 yılında kutlanmıştır. Ayrıca UNESCO, Pi Gününü, “Dünya Matematik Günü” olarak ilan etmiştir. Bu arada bazı ülkelerde 22/7 değerinden dolayı 22 Temmuz tarihinde de kutlanmakta olduğunu belirtelim.
Pi sayısı bize sonlu ve sonsuz arasındaki sınırı belirleyerek, kavrama yeteneğimizin sınırlarını öğretmektedir. Pi sayısını en çok çember oranlarından tanısak da matematiğin ve diğer bilim dallarının her alanında karşımıza gizemli bir biçimde çıkmaktadır.
Pi sayısını kullanmadan silindir, küre gibi cisimlerin hacim ve alanlarını hesaplamamız mümkün değil. Açısal hız, frekans, dalga boyu gibi mühendislik hesaplamalarda da Pi sayısına ihtiyaç vardır. Bir su tankının, bir şişenin, bir tekerleğin hacmini hesaplamada Pi sayını kullanmak zorunludur.

Share
8.609 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

8+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DÜNYA FİL GÜNÜ

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Fil, hortumlular takımının filgiller familyasını oluşturan memeli bir hayvandır. Geleneksel olarak Asya Fili ve Afrika Fili olmak üzere iki türü ile tanınmaktadır. Ancak bazı kanıtlara dayanarak Afrika savan fili ile Afrika orman filinin de iki ayrı tür olduğu öne sürülmektedir. Filin büyük ve geniş kulakları vücut ısısını kontrol etmeye yarar. Afrika fillerinin kulakları daha büyük olur ve sırtları içbükeydir. Asya fillerinin ise kulakları daha küçük olur ve sırtları dışbükey ya da düzdür. Filler ot obur hayvanlardır. Yani tamamen bitkilerle ...
  • Yaşar Civelek Zade Ağabeyden Dedem “Kara Müftü” ye Dair Anılar

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Orhan Bey, Rahmetli dedeniz Kara Müftü, hayatta olduğu 1950’li yıllarda Develi’nin ve bizlerin de manevi dedemiz olarak özellikle saygıda kusur etmemeye azami itina ettiğimiz, müstesna, yeri halen doldurulmamış milli duyguları önde gelen bir İslam ulemasıdır. Dedenizi size anlatmak haddim değildir. Rahmetli dedeniz müftülük görevinden sonra, rahat bir emekli yaşamı yapamamış, halkı dini bakımdan aydınlatmaya şevkle devam etmiştir. Bilhassa cuma günlerindeki vaazları cami cemaatleri tarafından huşu içinde adeta nefes almadan takip edilmiştir....
  • Aşkın Aşık’ı Bir Şair SEYRANİ Prof. Dr. M. Kemal Atik

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Everekli Aşık Seyrani ile ilgili bu güzel esere emek verip gün ışığına çıkaran değerli ilahiyatçı araştırmacı yazar Prof. Dr. Kemal Atik Ağabeyimi kutluyorum. Kabrinin yerinin belli olmadığı Develimiz'de 38.si düzenlenecek şenliklerle, festivallerle, seminerlerle ve 3. Uluslararası Türk Kültürü Kongreleriyle ve hayatı ve şiirleri üzerine yayımladığı kitaplarla ona vefasını gösteren Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar kardeşimi, kültür müdürü Ali Orhan'ı, katkı sunanları ve emeği geçenleri canı gönülden tebrik ediyorum. İthaf: Bu mütevazı ç...
  • KÖPEK GİBİ ÇALIŞMA GÜNÜ

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Her yıl 5 Ağustos'ta, “Köpek Gibi Çalışma Günü” kutlanmaktadır. Köpekler hayatlarının çoğunu miskinlik yaparak geçirirler. Neden bu günün ismini köpek gibi çalışmak diye koyulduğu çoğumuzu şaşırtabilir. Ama enteresan tarafı köpek gibi çalışmak çok çalışmak anlamına gelmektedir. Bu Gün de, maksimum kabiliyetinizi kullanarak olabildiğince uzun süre çalışmanız demektir. Köpek gibi çalışmak, bir şeyi gerçekleştirmek için varını yoğunu ortaya koyarak çaba sarf etmektir. Türk Dil Kurumuna göre “Çalışmak”, bir şeyi ortaya koymak, oluşturmak, yapmak i...