logo

DÜNYA KURU FASULYE GÜNÜ

Kutlanmasa da olur ama bir şekilde gelenek haline gelmiş olan önemli günleri sizlerle paylaşıyorum. Birçoğu gerçekten çok gereksiz ama hepsinin de bir kutlanma sebebi var. İşin tuhaf kısmı tüm dünyada kabul ediliyor olmasıdır. İşte onlardan birisi de “Dünya Kuru Fasulye Günüdür.”

Türklerin en sevdiği yemeklerden biri olan kuru fasulye, yanına pirinç veya bulgur pilavı bir de turşu gelirse dünyanın en şahane menüsü oluverir. İster pilavla kaşık kaşık yersiniz, isterseniz de ekmeğinizi suyuna bandıra bandıra yersiniz. Tercih size kalmıştır. Ancak, her şekilde leziz bir yemek olduğu gerçektir.

Kültür fasulyesinin (P. vulgaris L.) kökeni uzun süre tartışma konusu olmuştur. 18. yy ortalarına kadar botanikçiler fasulyeyi Hindistan kökenli kabul etmişlerdir. De Candolle (1959)’un açıklamalarına göre, fasulyenin botanikçiler tarafından 16. yy’da “Türk fasulyesi” adıyla anması, Yunanlıların da bu bitkiye fasiolus ve dolichus adları vermiş olmaları fasulyenin Batı Asya kökenli olduğu kanısını uyandırmıştır.

Yapılan araştırmalar sonrası fasulyenin Orta Amerika menşeli, bir yılda yetişen otsu bir bitki türü olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmacılar, kuru fasulyeye benzeyen yabani bir bakla bitkisinin Karaman civarında yetiştiğini, bakla ve fasulyenin akraba olmasına karşın kuru fasulyenin ana vatanının Amerika olduğunu belirtmişlerdir. Amerika’dan gelen kuru fasulye 1500’lü yıllarda Avrupa’da yaygınlaştıktan sonra 18.yy da Anadolu’ya gelmiştir.
Amerika’da bir fasulye çiftçisinin kızı olan Paula Bowen, her yıl ektikleri ve tükettikleri fasulye için özel bir günün olmasını talep etmiştir.
Bu talep sonrası her sene 6 Ocak günü, “Dünya Fasulye Günü” olarak kutlanmaktadır.

Fasulye, dünya çapında tanınan ve tercih edilen bir yemektir. Bunun iyi bir nedeni de vardır, çünkü fasulyeler lif açısından zengin, proteinli ve lezzetli bir üründür.

Fasulye eski zamanlardan beri insanlar tarafından tüketilmiş ve tüketilmektedir. Yeşil, siyah, kırmızı, böbrek, Lima, soya, fasulye çeşitlerinden bazılarıdır. En uzun ömürlü bitkilerden biridir ve bir yaz mahsulüdür. Fasulyeyi sadece taze fasulye ya da kuru fasulye olarak düşünebilirsiniz, ancak bu uygulamalarla sınırlı değillerdir. Piyaz olarak salatası bile yapılabilmektedir. Günümüzde kıta bazında kuru fasulye üretimine bakılacak olursa, dünya kuru fasulye üretiminde, Asya kıtası ilk sırayı almaktadır.

Yüksek oranda protein ihtiva eden kuru fasulye, yıllar önce fakir yiyeceği ismiyle sürekli tüketilen yiyecekler gurubu içerisindeydi. İçeriği açısından, kırmızı etle kıyaslanan kuru fasulye, enerji kaynağı protein, karbonhidratlar ve lif içermesinin yanı sıra antioksidan, B vitamini, bakır, folat (B9 vitamini), demir, magnezyum, manganez, fosfor, potasyum ve çinko gibi mineraller de içermektedir.

Bu zengin içeriği sayesinde fasulye kan dolaşımını ve hücre yenilenmesini hızlandırır. Düzenli tüketildiğinde şeker hastaları için ideal bir yiyecektir. Kansere karşı korur, Beyin sağlığına faydalıdır. Kan şekerini dengeler. Migrene iyi gelmektedir. Zayıflamaya yardımcıdır. Sindirim sistemine yararlıdır. Hamileler için ideal besin olduğu belirtilmektedir.

Türkiye’de yetişme verimi yüksek olduğundan, bolca tüketilmektedir. (Ancak, son dönemde üretimin az olması, kur artışlarından dolayı fiyatı arttığı için tüketim miktarı azalmıştır.) Birçok ülkede kuru fasulye çeşitleri salatalarda, tavuk ve et yemeklerinde, çorbalarda, pilavlarda, birçok tatlı çeşidinde, humus olarak, konserve kutularda hazır yemek olarak ve dip sos olarak yüzyıllardır kullanılmaktadır. Günümüzde Türk mutfağında önemli bir yer edinmiş durumdadır. Hemen hemen her evde mutfakların vazgeçilmezleri arasında olan kuru fasulye, her yörenin kendine has bir pişirme yöntemi ve kullandığı değişik malzemeler bulunmaktadır. Kuru fasulye sade, sucuklu, pastırmalı, kıymalı, etli olabildiği gibi kimi zaman domates, soğan ve biber kullanılmaktadır.
Her ne kadar “milli yemek” olarak görülse de kuru fasulye, 18. yüzyıldan sonra Türk mutfağına girmiştir. Her ne olursa olsun tadıyla ve sunumuyla en iyi Türkiye’de yapılması nedeniyle bu yüzden de bence milli yemeğimiz konumundadır. Salçasıyla, etiyle, yanında olmazsa olmaz turşusu, pilavı ve cacığıyla bir kültür haline gelen kuru fasulyeyi yiyerek “Dünya Fasulye Günü’nü” kutlayabilirsiniz.
Şimdiden afiyet olsun.

Share
482 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

3+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DÜNYA FİL GÜNÜ

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Fil, hortumlular takımının filgiller familyasını oluşturan memeli bir hayvandır. Geleneksel olarak Asya Fili ve Afrika Fili olmak üzere iki türü ile tanınmaktadır. Ancak bazı kanıtlara dayanarak Afrika savan fili ile Afrika orman filinin de iki ayrı tür olduğu öne sürülmektedir. Filin büyük ve geniş kulakları vücut ısısını kontrol etmeye yarar. Afrika fillerinin kulakları daha büyük olur ve sırtları içbükeydir. Asya fillerinin ise kulakları daha küçük olur ve sırtları dışbükey ya da düzdür. Filler ot obur hayvanlardır. Yani tamamen bitkilerle ...
  • Yaşar Civelek Zade Ağabeyden Dedem “Kara Müftü” ye Dair Anılar

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Orhan Bey, Rahmetli dedeniz Kara Müftü, hayatta olduğu 1950’li yıllarda Develi’nin ve bizlerin de manevi dedemiz olarak özellikle saygıda kusur etmemeye azami itina ettiğimiz, müstesna, yeri halen doldurulmamış milli duyguları önde gelen bir İslam ulemasıdır. Dedenizi size anlatmak haddim değildir. Rahmetli dedeniz müftülük görevinden sonra, rahat bir emekli yaşamı yapamamış, halkı dini bakımdan aydınlatmaya şevkle devam etmiştir. Bilhassa cuma günlerindeki vaazları cami cemaatleri tarafından huşu içinde adeta nefes almadan takip edilmiştir....
  • Aşkın Aşık’ı Bir Şair SEYRANİ Prof. Dr. M. Kemal Atik

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Everekli Aşık Seyrani ile ilgili bu güzel esere emek verip gün ışığına çıkaran değerli ilahiyatçı araştırmacı yazar Prof. Dr. Kemal Atik Ağabeyimi kutluyorum. Kabrinin yerinin belli olmadığı Develimiz'de 38.si düzenlenecek şenliklerle, festivallerle, seminerlerle ve 3. Uluslararası Türk Kültürü Kongreleriyle ve hayatı ve şiirleri üzerine yayımladığı kitaplarla ona vefasını gösteren Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar kardeşimi, kültür müdürü Ali Orhan'ı, katkı sunanları ve emeği geçenleri canı gönülden tebrik ediyorum. İthaf: Bu mütevazı ç...
  • KÖPEK GİBİ ÇALIŞMA GÜNÜ

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Her yıl 5 Ağustos'ta, “Köpek Gibi Çalışma Günü” kutlanmaktadır. Köpekler hayatlarının çoğunu miskinlik yaparak geçirirler. Neden bu günün ismini köpek gibi çalışmak diye koyulduğu çoğumuzu şaşırtabilir. Ama enteresan tarafı köpek gibi çalışmak çok çalışmak anlamına gelmektedir. Bu Gün de, maksimum kabiliyetinizi kullanarak olabildiğince uzun süre çalışmanız demektir. Köpek gibi çalışmak, bir şeyi gerçekleştirmek için varını yoğunu ortaya koyarak çaba sarf etmektir. Türk Dil Kurumuna göre “Çalışmak”, bir şeyi ortaya koymak, oluşturmak, yapmak i...