logo

DÜNYA KUKLA GÜNÜ

Bez, tahta, karton benzeri malzemelerden yapılma insan veya hayvan temsillerinin tek kişi tarafından ipler veya doğrudan el ile oynatıldığı seyirlik oyunlara kukla denilmektedir.
Kukla, tek bir kişinin taklit yeteneğini kullanarak elde hazırlanan ve her uzvu hareket edebilen birer oyuncak bebeğe benzemektedir. Kuklalar küçültülmüş insan veya hayvan figürleridir. Kukla oynatıcılarına “Kuklacı” denilmektedir. Kukla tek aktörlü, üç boyutlu, taklit ve söze, karşılıklı konuşmaya dayalı geleneksel seyirlik oyundur.
Kukla oyunlarının geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. İlk kukla oyunlarının ne zaman ve nerede oynandığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Araştırmacılar kukla oyunlarının tıpkı gölge oyunu gibi Çin ve Hindistan’da doğup yaygınlaştığı düşünmektedir. Oyunlar buradan Türkistan’a ve İran yolu ile batı ülkelerine geçmiştir. Diğer taraftan bazı araştırmacılara göre de ilk kukla örneğinin Mısır’da bulunduğu belirtilmektedir. Yunanistan ve Roma’da yaygınlaşmış olan kukla, daha sonra Fransa, İspanya, İngiltere, Almanya, Hollanda, Avusturya ve Türkiye’de de gelişmiştir.
Uluslararası Kukla Birliği (Union İnternationale de la Marionnette) UNİMA, Çekoslovakya, Sovyetler Birliği, Romanya, Avusturya, Almanya, Yugoslavya, Fransa ve Bulgaristan gibi ülkelerin katıldığı toplantıda 1929 yılında Çekoslovakya’nın başkenti Prag’da kurulmuştur. Kukla ve gölge oyunu sanatlarıyla ilgilenen sanatçı, tasarımcı, araştırmacı, kukla yapımcısı vb. kişilerin üye olduğu uluslararası bir kuruluştur.
Amacı kukla ve gölge oyunlarını araştırmak, tanıtmak, yaşatmak ve geliştirmek, bu sanatla uğraşan kişilerin bir araya gelmesini ve tanışmalarını sağlamak, bu sanatlar yoluyla dünya barışına hizmet etmektir. Dünyanın yüze yakın ülkesinde örgütlenen UNIMA’nın merkezi Fransa’nın Charleville Mezieres şehrindedir. 1997 yılında Bursa Şubesi kurulmuştur.
UNİMA tarafından 21 Mart tarihinde, “Dünya Kukla Günü” kutlamaları yapılmaktadır. Bu günün amacı; Kukla sanatının gelişmesini, sanatçılar arasında iletişim kurarak tanışmalarını ve bilgi alışverişlerinde bulunmalarını sağlamaktır.
Eski Türk geleneklerinde büyük yer kaplayan kukla, Anadolu kültüründe de gölge oyunları ile varlığını sürdürmüştür. Türk seyirlik oyunlarının en eskilerinden olan kukla, Anadolu’ya Orta Asya’dan getirilmiştir.
Türkçe oyuncak bebek anlamına gelen ve bugün Anadolu’da yaşayan korçak, kudurcuk, kaburcuk, koğurcak, kavırcak, lubet, ninik gibi isimlerle yaşayan kukla, seyirlik oyunların en eskilerindendir. Türkiye’deki kukla oyunu tipleri bir ölçüde Karagöz- Hacivat ve orta oyunu tiplerine, ama daha çok tuluat tiyatrosuna yakındır.
Kula oyunu sergilemek yetenek ve maharet ister. Kukla oynatıcıları yani kuklacılar, taklit ve hareketler konusunda uzman kişilerdir. Kuklacılar zaman içerisinde farklı teknikler geliştirmişlerdir. Ülkemizde ipli kukla, el kuklası, araba kuklası, iskemle kuklası, yer kuklası, ayak kuklası, baş kuklası gibi bilinen kukla sanatı 19. Yüzyıl sonlarında önemini kaybetmeye başlamıştır. Cumhuriyet döneminde sınırlı sayıda sanatçı, bu sanatı yaşatmaya çalışmıştır. Türkiye’de en çok Karagöz Hacivat kuklaları gölge oyunu kategorisinde yer almaktadır. Günümüzde gölge oyunları özellikle ramazan aylarında çok fazla sergilenen oyunlardan birisidir.
Yine günümüzde kuklalar özellikle okul öncesi eğitimde önemli bir yer tutmaktadır. Kukla oynatmak, çocuklara kişisel ve çevresel baskılardan uzaklaştırarak duygu ve düşünceleri ifade etme fırsatı vermektedir. Çocuklar kukla oynatırken kendisine mutluluk, üzüntü, korku, şaşırma ve kızgınlık gibi duygular ile bu duygularda oluşan yüz ifadeleri arasında ilişki kurarlar. Beden dilini geliştirmeleri de kaçınılmazdır.
Kuklalar, çocukların duygusal gelişimlerini desteklemesinin yanında, sosyal gelişimlerini desteklemekte de büyük rol oynamaktadır. Sosyal ortama giremeyen, çekingen kalan çocuklar bile grupla birlikte çalışma, dinleme, diğer kişilerle ilişki kurma, paylaşma, sorumluluk alma gibi becerilerini geliştirme fırsatı bulurlar. Kukla ile oynamak, çocukların en güçlü yanlarından olan yaratıcılıklarını ve hayal güçlerini de beslediğini de unutmayalım.

Share
6.433 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

2+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İstanbul Develi ve Yöresi Derneğimizde Başkan Necati DEVELİOĞLU Dönemi : ( 25.11.2001 – 09.11.2003)

    14 Nisan 2021 Köşe Yazarları

    24.11.2001 Tarihinde Yapılan Olağan Genel Kurul yapılarak yeni yönetim belirlendi. Buna göre; Başkan: Necati Develioğlu, 2.Başkan: Coşkun Aksu, Muhasip: Mehmet Papak, Genel Sekreter: Ramazan Kaya, üyeliklere; Mehmet Bingöl, Prof. Dr. Burhan Kuzu, Hayrettin Ertekin, Nevzat Çulhaoğlu, Mehmet Paksoy seçildiler. Develili olarak belli bir kariyeri ve birikimi olan, ülkemiz genelinde, gerek resmi, gerekse STK'larda lider durumda olan medar-ı iftiharlarımız; Başbakan Yardımcısı Sayın Hüsamettin Özkan, Anadolu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İzzet Öz...
  • DÜNYA BİYOLOĞLAR GÜNÜ

    14 Nisan 2021 Köşe Yazarları

    16 Nisan tarihi her yıl ülkemizde “Biyologlar Günü” olarak kutlanmaktadır. Biyologlar, canlı sistemini ve onunla ilişkili tüm sistemleri inceleyen, anlayan, anladıklarından yepyeni şeyler üreten, ürettiğini yine canlılar ve çevresindekiler için faydalı hale getiren bilim insanlarıdır. Biyologlar, biyoloji çerçevesinde tüm araştırmalarını yapar ve çalışmaları yürütürler. Biyoloji, gelecek nesiller için sağlık, çevre, gıda, enerji gibi başlıca alanlarda sürdürülebilir bir topluma önemli ölçüde katkılar sunan ve hızla gelişen bir bilimdir. Biyolo...
  • DEVELİ’DE KUMAR VE KUMARHANELER-1

    14 Nisan 2021 Köşe Yazarları

    Cumhuriyet Gazetesi'nin 4. Nisan 2021 tarihli ekinde Tayfun İşbilen tarihî binalar ile kumarhaneler arasındaki bağı ortaya koyan kısa fakat özlü bilgiler veren bir yazısı dikkatimi çekmişti. “Casino binaları mimarisi kadar tarihteki ziyaretçileriyle de ünlüdür. Rus yazar Dostoyevski ve Tolstoy, Baden Baden de büyük paralar kaybetmiştir.” Diyordu yazar 1935-2.Hükümet Konağı ve Şehir Kulübü Bu sütunlarda daha önce “Develi'de Eğlence Dünyası” adlı Bir dizi yazı yazmıştık. Bu yazılarımızda insanlarımıza keyif veren tütün, sigara, kahve, enfiye, ş...
  • İstanbul Develi ve Yöresi Derneğimizde Başkan Muzaffer AKSU Dönemi: (21.04.1996-25.11.2001)

    09 Nisan 2021 Köşe Yazarları

    İstanbul Develi ve Yöresi Derneğimizde Başkan Muzaffer AKSU Dönemi: ( 21.04.1996-25.11.2001) Yapılan olağan Genel Kurul toplantısı sonunda: Başkan; Muzaffer Aksu, 2. Başkan; Selim Develioğlu, Sekreter; Orhan Deveci, Muhasip; Mehmet Papak, Yönetim Kurulu Üyelerine; İhsan Bingöl, Mahir Sevimay, Hüseyin Eren, Orhan Deveci, Mahmut Gürcan seçildiler. Yeni görev bölümü Fatih Kaymakamlığı'na bildirildi. Dernek yetki belgeleri yeniden düzenlendi. Muhasip üye Mehmet Papak'a yetki belgesi çıkarıldı. Büyükçekmece'ye şube olarak verilen iznin genel k...