logo

DÜNYA DENİZLER VE OKYANUSLAR GÜNÜ

Bildiğiniz üzere okyanuslar, dünya üzerinde bulunan en geniş su birikintileridir. Yeryüzünün yüzde 71’i okyanuslarla kaplıdır. Ayrıca yeryüzündeki suların yüzde 97’si de okyanuslarda bulunmaktadır. Deniz ve okyanuslar, insanlara gıda sağlayan bir kaynak, önemli ticaret yolları sunan, kimi zaman da tatil yapmak, dinlenmek için hasret duyduğumuz yerlerdir.
“Dünya Deniz ve Okyanus Günü”, her yıl 8 Haziran tarihinde kutlanmaktadır. Dünya Deniz ve Okyanus Günü, 1992 yılında Brezilyanın Rio De Janeiro kentinde düzenlenen Dünya Zirvesinde gündeme gelmiştir. Birleşmiş Milletler, “Dünya Deniz ve Okyanuslar Gününü” ilk kez 2008 yılında resmi olarak tanımıştır.
Denizler ve okyanuslar, yeryüzündeki yaşamın sürebilmesi için gerekli olan suyu sağlamakta, günlük hava olaylarını ve iklimleri etkilemektedir.
Okyanus ve denizlerin, karbon emilmesinde, iklim değişikliği ile mücadelede, güneş enerjisinin dağıtımında stratejik rolleri bulunmaktadır. Rüzgârı oluşturan da, buluta veya buz tabakasına dönüşen de, kutupları denizaltı akıntılarla birbirine bağlayan da bu okyanus ve denizlerdir.
Birçok yerde okyanuslar, içerisinde barındırdığı hayatın %75’inden fazlasını çoktan kaybetmiştir. Avlanma ve balıkçılık kontrol altında tutulmadığından balinalar, yunuslar, köpekbalıkları, vatozlar ve kaplumbağalar yok olma tehlikesi altındadırlar. Diğer taraftan 3,5 milyar insan temel yiyecek kaynağı olarak okyanusa bağımlıdır.
Okyanuslar, her geçen gün daha fazla asitlenmektedir. Columbia Üniversitesinden bazı araştırmacıların yaptıkları bir çalışmaya göre, okyanuslardaki asitlenmenin artışı, son 300 milyon yılda tespit edilen en yüksek değerlere ulaştığı belirtilmektedir. Okyanuslar iklim değişikliği, aşırı avlanma, derin deniz madenciliği, petrol çalışmaları ve plastik kirliliği nedeniyle tarihte hiç olmadığı kadar büyük bir tehlike altındadır. Yeryüzünde çıkarılan petrolün 1/3’ü ile doğal gazın büyük bölümü deniz ve okyanus tabanlarından çıkarılmaktadır.
Deniz ve okyanuslardaki kirliliğin tek nedeni petrol olmadığı gibi katı atıklar ve lağımlar da kirliliğe nedeni olmaktadır. Plastik atıklar yılda ortalama 2 milyon deniz kuşunu, 100 bin memeliyi, çok sayıda kaplumbağa ve balığı öldürmektir. Dünyada her bir dakikada, denizler ve okyanuslara bir kamyon dolusu plastik dökülmektedir. Hayatımızı saran plastik, sadece karada değil, denizler ve okyanuslarda hem de çöp yığını olarak karşımıza çıkmaktadır. Her yıl dönüşümü olmayan 8 milyon tondan fazla plastik, deniz ve okyanuslara karışmaktadır.
Yine yapılan bir araştırmada, okyanus üzerindeki çöp kalınlığının, suyun 30 metre altına kadar ulaştığı ifade edilmektedir. Bilim insanları giderek daha sık plastik parçalarına takılmış kaplumbağalar, balıklar, martılar ve diğer daha küçük deniz canlılarına rastlamakta ve bu hayvanları kurtarmak zorunda kalmaktadır.
Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir. Türkiye çevresindeki denizlerde kirlilik oranları giderek artmaktadır. Su kirliliği ülkemiz için önemli bir sorundur. Ülkemizde çalışmalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bünyesinde yürütülmektedir. Her türlü tahribata rağmen ülkemizin denizleri ve kıyıları hala korunabilir ve kurtarılabilir.
Yerel ve merkezi yöneticilerin, sanayici ve üniversitelerin, sivil toplum kuruluşları ve halkın denizlere sahip çıkması, projeler üretmesi, artık harekete geçmesi gerekmektedir.
Denizler ve okyanuslar dâhil, dünyanın bütüncül ekosistemine zarar verecek her uygulama insanoğlunun doğal yaşam alanını daraltacak belki de ortadan kaldıracaktır. Doğamıza, denizlerimize sahip çıkalım. Çünkü kirlilik denizleri ve okyanusları bitiriyor. İnsanlığın en temel ihtiyacı, doğal bir çevrede yaşamak olduğunu unutmayalım.
Bu vesileyle Dünya Denizler ve Okyanuslar Gününüz kutlu olsun.

Share
8.499 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ERMENİ OLAYLARI, İSYANLAR VE TEHCİR İLE SONRASI-1

    25 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    a. Ermeni Olayları (1896) Ermeni teşkilatlandığı yerlerden biri de Van ve çevresidir. 1.Haziran 1896 tarihinde başlayan Van İsyanı’nda yine Ermeni meselesi için devletler devreye girmiş ve komitacılar cezalandırılamamıştır. 10- Adana Olayları (1909) 1895’te Hınçak Komitesi tarafından bir gösteri düzenlendi. Yaklaşık beş bin Ermeni Bâbıâli’ye yürüdü. Silahlı Ermeni komitacıları Bâbıâli’yi basarak büyük bir hâdise çıkarıp Avrupa’nın dikkatini Ermeni Meselesi üzerine çekip Avrupa’nın müdahalesini planladılar. İsyan kısa sürede bastırıldı. ...
  • Sultanahmet Azade Otel’de İstişare ve Yönetim Kurulu Toplantımız

    24 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Pandemi dönemi dernek toplantılarımız koronavirüs kurallarına riayet edilerek az sayıda da olsa devam etti. Bu dönem uzun zamandır yapamadığımız İstişare Kurulu ve Yönetim Kurulu toplantılarımızın birincisini 17.09.2021 tarihinde Mustafa Sümengen Ağabeyimize ait Sultanahmet Azade Otel'de gerçekleştirdik. Yemekli toplantımızı organize eden Kadınlar Komisyonu Başkanımız Hanife Salman Hanım'a, güzel mekânında her zaman bizleri misafir eden Mustafa Sümengen Ağabeyime çok teşekkür ederiz. Yemekli toplantımız tarafımdan yapılan açılış konuşması ile...
  • EKİNOKS

    24 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Dünya, kendi ekseni etrafındaki dönüşünü sürdürürken, bir yandan da güneşin çevresinde dolanır. Dünya, güneş etrafındaki dönüşünü elips şeklindeki bir yörünge üzerinde 365 gün 6 saatte tamamlar. Buna bir yıl denir. Dünya, 939 milyon km'lik yörüngesi üzerinde 108 bin km. hızla hareket eder. Gök bilimi terimlerinden olan “Ekinoks”, yılda iki kez gerçekleşmektedir. Peki, Ekinoks nedir? Ekinoksun ne olduğunu tam olarak anlayabilmemiz için özellikle dünyanın nasıl hareket ettiğini bilmemiz gerekir. Hissetmesek de aslında dünyanın iki farklı hareket...
  • Bırak Söyliyeyim Dilimi Tutma

    16 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Bu 5. eserimi, güzelliklere ait olan Sevgiyi, VECD haline getiren, şiir okumayı özellik ve güzellik bilen herkese ithaf ediyorum. Dülgeroğlu Sabit Şiir;Yücelere tırmanan bir fikrin, düşüncenin, tefekkürün mahsulü, güçlü ifadenin merkezdeki özüdür. Meselenin künhüne inip kısa-veciz bir beyanla kitap çapında ifadesi edebi duygunun ihtimamı, iktidarı, zirvesidir. Edebî anlatım da gerek olmaz beyan'a, Mısralar bin söz eder şiirden anlayana. Korkuttular sindirdiler milleti, Sardılar başına maraz illeti, Modern putçuluğu, şirki zilleti, Bı...