logo

DÜNYA DENİZLER VE OKYANUSLAR GÜNÜ

Bildiğiniz üzere okyanuslar, dünya üzerinde bulunan en geniş su birikintileridir. Yeryüzünün yüzde 71’i okyanuslarla kaplıdır. Ayrıca yeryüzündeki suların yüzde 97’si de okyanuslarda bulunmaktadır. Deniz ve okyanuslar, insanlara gıda sağlayan bir kaynak, önemli ticaret yolları sunan, kimi zaman da tatil yapmak, dinlenmek için hasret duyduğumuz yerlerdir.
“Dünya Deniz ve Okyanus Günü”, her yıl 8 Haziran tarihinde kutlanmaktadır. Dünya Deniz ve Okyanus Günü, 1992 yılında Brezilyanın Rio De Janeiro kentinde düzenlenen Dünya Zirvesinde gündeme gelmiştir. Birleşmiş Milletler, “Dünya Deniz ve Okyanuslar Gününü” ilk kez 2008 yılında resmi olarak tanımıştır.
Denizler ve okyanuslar, yeryüzündeki yaşamın sürebilmesi için gerekli olan suyu sağlamakta, günlük hava olaylarını ve iklimleri etkilemektedir.
Okyanus ve denizlerin, karbon emilmesinde, iklim değişikliği ile mücadelede, güneş enerjisinin dağıtımında stratejik rolleri bulunmaktadır. Rüzgârı oluşturan da, buluta veya buz tabakasına dönüşen de, kutupları denizaltı akıntılarla birbirine bağlayan da bu okyanus ve denizlerdir.
Birçok yerde okyanuslar, içerisinde barındırdığı hayatın %75’inden fazlasını çoktan kaybetmiştir. Avlanma ve balıkçılık kontrol altında tutulmadığından balinalar, yunuslar, köpekbalıkları, vatozlar ve kaplumbağalar yok olma tehlikesi altındadırlar. Diğer taraftan 3,5 milyar insan temel yiyecek kaynağı olarak okyanusa bağımlıdır.
Okyanuslar, her geçen gün daha fazla asitlenmektedir. Columbia Üniversitesinden bazı araştırmacıların yaptıkları bir çalışmaya göre, okyanuslardaki asitlenmenin artışı, son 300 milyon yılda tespit edilen en yüksek değerlere ulaştığı belirtilmektedir. Okyanuslar iklim değişikliği, aşırı avlanma, derin deniz madenciliği, petrol çalışmaları ve plastik kirliliği nedeniyle tarihte hiç olmadığı kadar büyük bir tehlike altındadır. Yeryüzünde çıkarılan petrolün 1/3’ü ile doğal gazın büyük bölümü deniz ve okyanus tabanlarından çıkarılmaktadır.
Deniz ve okyanuslardaki kirliliğin tek nedeni petrol olmadığı gibi katı atıklar ve lağımlar da kirliliğe nedeni olmaktadır. Plastik atıklar yılda ortalama 2 milyon deniz kuşunu, 100 bin memeliyi, çok sayıda kaplumbağa ve balığı öldürmektir. Dünyada her bir dakikada, denizler ve okyanuslara bir kamyon dolusu plastik dökülmektedir. Hayatımızı saran plastik, sadece karada değil, denizler ve okyanuslarda hem de çöp yığını olarak karşımıza çıkmaktadır. Her yıl dönüşümü olmayan 8 milyon tondan fazla plastik, deniz ve okyanuslara karışmaktadır.
Yine yapılan bir araştırmada, okyanus üzerindeki çöp kalınlığının, suyun 30 metre altına kadar ulaştığı ifade edilmektedir. Bilim insanları giderek daha sık plastik parçalarına takılmış kaplumbağalar, balıklar, martılar ve diğer daha küçük deniz canlılarına rastlamakta ve bu hayvanları kurtarmak zorunda kalmaktadır.
Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir. Türkiye çevresindeki denizlerde kirlilik oranları giderek artmaktadır. Su kirliliği ülkemiz için önemli bir sorundur. Ülkemizde çalışmalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bünyesinde yürütülmektedir. Her türlü tahribata rağmen ülkemizin denizleri ve kıyıları hala korunabilir ve kurtarılabilir.
Yerel ve merkezi yöneticilerin, sanayici ve üniversitelerin, sivil toplum kuruluşları ve halkın denizlere sahip çıkması, projeler üretmesi, artık harekete geçmesi gerekmektedir.
Denizler ve okyanuslar dâhil, dünyanın bütüncül ekosistemine zarar verecek her uygulama insanoğlunun doğal yaşam alanını daraltacak belki de ortadan kaldıracaktır. Doğamıza, denizlerimize sahip çıkalım. Çünkü kirlilik denizleri ve okyanusları bitiriyor. İnsanlığın en temel ihtiyacı, doğal bir çevrede yaşamak olduğunu unutmayalım.
Bu vesileyle Dünya Denizler ve Okyanuslar Gününüz kutlu olsun.

Share
8.327 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

3+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Duayen Manifaturacı Muharrem Özkul Amca: 1928 yılında Develi'de dünyaya geldi. Ailesi askere geç gitsin diye iki yaş küçük yazdırmış. Babası Selamlardan Ömer Özkul'dur. Muharrem Amca'nın babası ikinci evliliğini yapıyor ve annesi evden ayrılıyor. Daha sonra Muharrem Amca büyük babası Yusuf'un yanında kız kardeşi ile birlikte yaşantılarına devam ediyorlar. Muharrem Amca'nın eğitim hayatı başlıyor. Bolu Orman Mühendisliği'ni kazanıyor ama babası beraber çalışacağız diyor ve göndermiyor. Askerlik çağı gelince Bitlis'te üç yıl askerlik görevini if...
  • DÜNYA KUCAKLAŞMA (SARILMA) GÜNÜ

    23 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Hayatın koşturmacası içerinde bazen kendimizi bazen de sevdiklerimizi ihmal ettiğimiz zamanlar olmaktadır. Özellikle son aylarda korona virüs nedeniyle yakınlarımızla, dostlarımızla mecburen görüşememekteyiz. Ayrıca soğuk, karlı ve kasvetli kış günlerinde insanların motivasyonları doğal olarak düşmektedir. İnsanların sıcak ve sevgi dolu bir kucaklaşması insana kendini iyi hissettirir. Bu günlerde manevi ruhu biraz yükseltmek için 21 Ocak tarihinde, “Dünya Sarılma veya Kucaklaşma Günü” kutlanmaktadır. Dünya Sarılma Günü, bir neden aramadan, her...
  • DÜNYA HİJYEN GÜNÜ

    15 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde temizlik önlemleri anlamında kullanılan hijyen, aslında Yunan Tanrıçası Hygeia adlı tanrıçadan gelmektedir. Hygeia, Yunan ve Roma mitolojisinde geçmekte olup, tıp tanrısı Asklepios'un kızıdır. Sağlık ve temizlik tanrıçasıdır. İnsanlar, Bergama'daki Asclepius Tapınağı gibi tapınaklarda babası Asclepius'tan ve Hygeia'dan sağlık dilemişlerdir. Dünyanın ilk Hijyen Günü, Avrupa Hijyen Konseyi ve Türk ...
  • STATİK ELEKTRİK GÜNÜ

    07 Ocak 2021 Köşe Yazarları

    Mutlaka hepimizin başına elektrik çarpması defalarca gelmiştir. Hiç beklemediğimiz birisine ya da bir yere dokunduğumuzda bir anda elektrik çarpması hissi yaşarız. Günlük hayatımızda biriyle tokalaştığımızda, arabadan inip kapı kolunu tuttuğumuzda, bir yüzeye dokunduğumuzda veya parkta plastik kaydıraktan kaymış bir çocuğa dokunduğumuzda ortaya çıkan karıncalanma hissi, statik elektriğin etkisinden kaynaklanmaktadır. Hatta aradaki akım geçişi sırasında oluşan kıvılcım gözle görülebilir ve çıtırtı şeklinde ses duyabiliriz. Bu akım geçici bazı k...