logo

DÜNYA BAKLİYAT GÜNÜ

Mercimek, nohut, fasulye, bezelye, bakla vb. yaş sebzelerin kurutulmuş ve yemeye hazır haline “bakliyat” denilmektedir. Bakliyatlar sofralarımızın baş tacı yemekleridir.
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 2016 yılının “Dünya Bakliyat Yılı” ilan edilmesinin ardından, 2017 yılında 10 Şubat gününün de “Dünya Bakliyat Günü” olarak kutlanması kabul edilmiştir.
Bakliyatlar lezzetli yemeklerin olmazsa olmazı olup, protein açısından zenginlikleri ile bilinmektedir. Mutfakta etten sonra en çok proteine sahip olduğu bilinen bakliyatlar, Türk mutfağında da oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Günlük protein ihtiyacının %30’unu karşılayan bakliyatlar, vücut sağlığımızı korumamız konusunda en büyük yardımcımızdır.
Arkeolojik kalıntılar, mercimek ve nohut üretiminin anavatanının Anadolu olduğunu ve dünyanın en eski tarımsal üretiminin tarihinin günümüzden 7-8 bin yıl öncesine kadar geriye gittiğini göstermektedir.
Bugün, mercimek ve bezelyenin yabani akrabalarının dünya genelinde hala görüldüğü tek yer Güneydoğu Anadolu Bölgesidir. Bunların örnekleri toplanmış olup, Türkiye’nin gen bankalarında korunmaktadır.
Günümüzde bakliyat ürünleri, dünya üzerinde tavsiye edilen tüm beslenme ve diyet listelerinde yer almaktadır. Çünkü bakliyat, insan sağlığını koruyan, iyileştiren, diyabet ve şeker hastalığı gibi kronik rahatsızlıklarla mücadelede, kalp rahatsızlıklarını kontrol etmede, kolesterol ve anemiyi önlemede önemli bir besin grubudur. Bununla birlikte bakliyat ürünleri GDO içermeyen, glütensiz ve bitkisel proteini en yüksek ürün grubu olarak beslenme uzmanlarının dikkatlerini çekmektedir.
Yemeklere kattığı lezzetin yanı sıra faydalarının da saymakla bitmeyeceği bakliyatlar, günün her öğünü tüketilen gıdalardır. Vücuttaki kan oranının dengelemesi ve kirli kanın vücuttan atılımını hızlandırması sayesinde dolaşım sistemimizi düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca en büyük doğal antioksidanlardan birisidir. Bakliyatın bilinen en büyük faydalarından birisi de vücuttaki şeker oranını dengelemesidir. İnsülin seviyesi düşük olan kişilere ve diyabet hastalarına günde iki öğün olarak tavsiye edilen bakliyatlar, kandaki şeker seviyesini dengeleyerek uzun vadede vücudumuzu hastalıklardan korumaya yardımcı olmaktadır.
Baklagiller oldukça besleyicidir ve yüksek bitkisel protein içeriğine sahiptir. Örneğin 100 gram mercimek yaklaşık 25 gram protein içermektedir. Baklagillerin yağ oranı düşüktür ve çözünür lif bakımından zengindir. Bu özellikleriyle kolesterol seviyeleri ve kan şekerine de olumlu katkıda bulunur. Diyabet ve kalp rahatsızlıkları gibi hastalıkların yönetimi için iyi bir seçenektir. Proteinler üreme, büyüme, gelişme, vücudumuz için gerekli hammaddelerin yapımı, yaşlanan hücrelerin yenilenmesini ve yaşamın devamını sağlar.
Dünya genelinde yaşanan virüs salgınıyla birlikte tarım ve gıda sektörünün ne kadar stratejik ve bakliyatın ne kadar değerli olduğu çok daha iyi anlaşılmıştır. Bunun başlıca sebebi ise tüketicilerin böylesi riskli dönemlerde satın alma kararlarını verirken sağlıklı, ekonomik ve bozulmadan uzun süre muhafaza edilebilen ürünleri tercih etmeleridir.
Ülkemizin zengin toprakları işlenmedikçe, üretmedikçe üzülerek söyleyebilirim ki olumsuz bir tablo bizi bekliyor. Uzmanlar, Türkiye’deki bakliyat ekim alanlarının yüzde 65 azaldığını, üretimin de yarı yarıya düştüğünü, yerli üretimin yetersizliği sektörü olumsuz etkilediğini, bu yüzden ithalata ağırlık verildiğini belirtmektedirler.
Kuru fasulye, mercimek ve nohut en çok bilinen ve sofralarımızda en çok gördüğümüz bakliyat türleridir. Geleneksel kullanımları dışında, salatalarınıza ekleyebilir, çorbalarınızda kullanabilir, hatta bakliyat unlarını da hayatınıza dâhil edebilirsiniz. Haftada en az 2-3 kez bakliyat tüketmeyi ihmal etmeyelim.
Baklagiller azot bağlayıcı özellikleriyle toprak verimliliğini artırarak, tarım arazilerinin verimliliğine katkıda bulunmaktadır. Bu anlamda toprak biyo çeşitliliği de desteklenmiş olmaktadır. Artık tarım alanlarını artırmaktan ziyade verimliliğin artırılması, israfın azaltılmasına odaklanılması gerekmektedir. Bu anlamda kendi çiftçimizin arkasında olmalı, yerel üreticilerimize sahip çıkmalıyız.

Share
182 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

8+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Alaattin Özdemir Namı Diğer Alaattin Ağa (Keş Alaattin)

    27 Mayıs 2022 Köşe Yazarları

    1960'lı yıllardan beri tanıdığım Alaattin Ağabey'i ben bir kabadayıdan ziyade fakir fukara dostu adam gibi bir adam olarak tanırım. Keş Alaattin diye yazmadı kalemim ona olan sevgi ve saygımdan, ama yiğit lakabıyla anılır. Rahmetli Ahmet İslamoğlu hocam Alaattin Ağabey'in işletmeciliğini yaptığı Belediye Gazinosu'nun önünden geçerken ayağa kalkıp saygısını gösterdiğine tanık oldum. Büyüklerine saygılı küçüklerine sevgi dolu bir insandı. Ahmet Hocam da bir bayram sabahı vaazında yılda bir kez bayram namazına gelen de dağıtılan bu ikramdan seva...
  • DÜNYA HAMBURGER GÜNÜ

    27 Mayıs 2022 Köşe Yazarları

    Başta ABD olmak üzere, dünyanın dört bir yanında bilinen bir hazır yemek (fast food) sandviçi olan Hamburger, birçok farklı çeşitte yapılabilen ve oldukça popüler olan bir yiyecektir. Hamburger, herkes için vazgeçilmeyecek lezzetlerden birisidir. ”Hamburger Günü” her sene 28 Mayıs günü kutlanmaktadır. Hamburger, adını Almanya'daki Hamburg kentine borçlu olsa da, bugün dünya çapında bilinen ve sevilen bir yiyecektir. Hamburgerin sözlük anlamı “Hamburglu” dur. Hamburger, ilk olarak bir Türk boyu olan Orta Asyalı Tatar toplumundan çıkmıştır. Tat...
  • CIRTLIK

    27 Mayıs 2022 Köşe Yazarları

    Develi'de faydalı, zehirli ve faydalı vs.otlar hakkında bilgi sahibi değiliz. Veya biz bilgi sahibi değiliz. Bu konuda yazılı bir bilgimiz de yoktur. Bir ara K.Maraş'tayız. Orada dost bir biyolog arkadaşın elinden çıkma K.Maraş'taki ot ve bitki eşitleri ile değişik türleri üzerinde çok değişik bir dergi yazısı okumuş ve çok da hoşuma gitmişti. Develi'ye geldiğimde Tarım İl Müdüdürlüğü'ne uğramış ve varsa kaç çeşit nebatat var onları öğrenmeye çalışmıştım. 1OO çeşit'i biraz aşkın bitkinin listelendiğini görmüştüm. Halbuki K.Maraş'da Dr.arkadaş'...
  • Develili Kabadayılar ve Âlemin Adamları

    20 Mayıs 2022 Köşe Yazarları

    https://www.cagdasdeveli.com.tr/e-gazete/cagdas-develi-gazetesi-e-gazete/cagdas-develi-gazetesi-20-mayis-2022-sayfa-7.html...