logo

DÜNDEN BUGÜNE DEVELİ’DE BASIN TARİHİ


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Mahalli basının Anadolu’da başlaması ve gelişmesinin zor olduğunu söylemek herhalde kehanet değildir. Gazete ve dergilerin, ne zaman başlayıp, hangi sayıda sona erdiğini kesin söylemek, arşiv yetersizliğinden dolayı çok zordur. Nitekim bu konuda hastalık derecesinde hassasiyetimiz olmasına rağmen, bazen yetersiz kalabiliyoruz!
Develi uzun yıllar Ermeni, Karamanî Türkler (Hristiyan Türkler) ve Müslüman Türkler beraber huzur içerisinde yaşamışlardır. Eğitim ve öğretim konusunda Ermeniler ve Karamaniler daha erkencidirler. Matbaacılıkta da ilerde olmuşlardır. Develi’de XIX. Asrın ortalarında köylere varıncaya kadar hızlı bir reaya okulculuğu mevcuttur. Nitekim Develi Eğitim Tarihi adlı eserimizde bu konuda bir hayli faydalı bilgiler sunmuşuzdur! Fakat matbaacılık ile gazete ve dergicilik konusunda Zincidere ‘deki Rum Okulu ve matbaacılık deneyimi ortadadır. Özellikle ABD misyonerleri tarafından Develi’de, Gölemen bölgesinde Amerikan Koleji yapımı için büyük bir mücadele verilmiş fakat aydın Develiler tarafından engellenmiş, kolej Talas’ta açılmıştı. Develi gibi reaya toplumunun çok olduğu ve okulculuğun yoğun olduğu Develi’de basın konusunda sessizlik dikkat çekicidir!
Develi’de basının gerekliliğini çoğulcu demokrasiye geçiş sırasında görülmüştür. DP, Develi’de kurulunca, ilk özel gazete de yine Demokrat Pati Develi İlçe Teşkilatı’nı kuran Mustafa Akdoğan ve sonradan milletvekili olan Osman Nuri Deniz tarafından 24.02.1954 yılında Develi Postası adlı gazete çıkmıştır. Ondan sonra ardı ardına gazeteler çıkmıştır.
Gazetelerin sahipliğine bakıldığı zaman çoğunlukla Develi’li avukatlar ile yazarları genelde öğretmenler olmuştur!
Bu konudaki gelişmelerin bilgilenmesinde Ali Rıza Önder’in yazılarına bakılabilir. Çıkan bu gazeteler, yayına giriş sırasına göre kısaca şöyledir:
a-Gazeteler
1. 23.04.1949- Volkan Sahibi ve yazı işleri müdürü Av. İbrahim Mavioğlu’dur. Gazete günlüktür ve yedi sayı çıkmıştır;Dr.Rıza Develioğlu da yazarlarındandır.
2. 1954-1955- Demokrat Develi. Haftalık, siyasi gazetedir. Sahibi Mustafa Akdoğan – O.Nuri Deniz. Daha sonra Av.Mustafa Süllüoğlu olmuştur. 48 sayı çıkmıştır.
3. 1954-1954 –Develi Postası. İlk sahibi Ferihan İstanbullu ve yazı işleri müdürü ise Güngör Yurtgüven’dir. 30 sayı çıkmıştır.
4. 1955- 1955- Develi’nin Sesi 01.10.1955’te yayın hayatına girmiştir. Sahibi Yusuf Ziya Aras, yazı işleri müdürü ise Av. Abdulhalim Aras’tır. 8.Sayı çıkmıştır.
5. 1955-1957-Yeni Develi: Cemil Yalçın ile Ali Saltık’ tır. Yazı işleri müdürü ise Cengiz Nayman-Halit Develioğlu’dur. Develi’nin ilk matbaası olan bu matbaada 92 sayı çıkmıştır. Bugüne kadar
6. 1968- -Seyrânî Teoman Bayraktar tarafından, Develi’de Seyrânî adına kurulan matbaada basılmıştır. Onca zorluklara rağmen, halen bu güne kadar 3199 basılmıştır.Yayına girdiğinde sahibi Mahmut Nedim Bayraktar ve yazı işleri müdürü ise Tufan Şinasi Köylüoğlu’dur. Halen ise sahibi Hakan Bayraktar, yazı İşleri müdürü ise
7. 09.01.979–Develi:Çağdaş Develi : Mahir Çimen tarafından kurulmuştur. Sahibi Mahir Çimen, yazı işleri müdürü Erdal Akdoğan, Osman Kapusuz’dur. Bugün gazete Çağdaş Develi Gazetesi olarak yayınlanmaktadır. Beraberinde Çağdaş Develi Gazetesi bünyesinde renkli olarak Yeni Ufuk Gazetesini bir dönem çıkartmıştır. Çağdaş Develi Gazetesi Cihan Çimen yönetiminde halen devam etmekte olup, 17. Yılındadır.
8.1993-Çağrı : Çıktığında sahibi Ziya Kürşat Yalçın, yazı işleri müdürü ise Zeliha Kurt’tur. Daha sonra yazı işleri müdürü:Mehmet Gülbaz yapmıştır. Yanın hayatıne maddi olanaklar dan dolayı ara vermiştir.
9.1999- 1999 –Devali: 1999 yılında ilk sayısı,25.10.2002’de de 2.sayısı çıkmıştır. Sahipliğini Muammer Demirci, yazı işleri müdürlüğünü ise Cüneyt Taşkesen yapmıştır.
10.24.02.2000 –Develi İstiklal:15 günlük siyasi bir gazetedir. Sahibi Nezir Ötegen, yazı işleri müdürü ise Osman Kırıcıdır.
Bu gazeteler siyasi, kültürel ağırlıklıdır. Genelde yazarlar şunlardır: Abdulhalim Aras, Ahmet Akdoğan, Ahmet Gürlek, Ahmet İslamoğlu, Ahmet Yalçın, Ali Çatak, Bekir Oğuzbaşaran, Cemil Yalçın, Cengiz Nayman, Cihan Çimen, İbrahim Mavioğlu, İsmail Bakır, Kadir Özdamarlar, Mehmet Çatbaş, Mahir Sevimay, Hasan Ali Kasır, Mahmut Nedim Bayraktar, Mehmet Oral, Muammer Demirci, Mustafa Çekemoğlu, Mustafa Süllüoğlu, Mustafa Tüysüz, Necati Özden, Orhan Cebeci, Osman Coşkun, Osman Nuri Deniz Kırıcı, Salih Karakebelioğlu, Şahin Köylüoğlu, Taki Cebeci, Teoman Bayraktar, Veliyiddin Kabadayı, Voyvoda Develioğlu, Yusuf Ziya Aras vb.
b.DERGİLER:
a.Develi Okul Gazete ve Dergileri
1.2001- İlk Ses Gazete ve Dergisi: Mehmet Akif Ersoy İlköğretim okulu yayınıdır. Sahibi zamanın okul müdürü Sabit ‘tir.Daha sonra dergi “Akifname” adını alarak devam edecektir.
b.Develi Dışında Dernek Dergileri
1.1993- Ankara’da Develi: Ankara’daki Develiler Kültür ve Yardımlaşma Derneği adına Av. Recep Çerçi, sorumlu müdür olarak da Ramazan Çarkçı görev almıştır.62 sayfa olarak üç ayda bir olarak ,dört sayı yayınlanmıştır. Tamamen kültürel bir dergidir.Dergi daha sonra iki sayı daha farklı yönetimler ile iki sayı daha çıkmıştır!
Yazarları Kadir Özdamarlar, Ahmet Gürlek, Fatih Bakır, Tülay Samatlı, Tuğrul Tuna, Çerçi, Ramazan Çarkçı, Cebeci, Ali Develioğlu, İsmail Acun, Firdevs Büyüm, Muharrem Büyüm vs.
2.15.Mart.2005- Develi Diyarı: İstanbul’daki Develi Yöresi Kültür ve Derneği adına sahipliğini Mehmet Paksoy,,yayın koordinatörlüğünü Sami Dedeoğlu, yazı işleri müdürlüğünü ise Av.Ramazan Kaya’nın üstlendiği bir dergidir. Yılda bir çıkan derginin 13.sayısı elimizdedir. Şimdiki Sahibi ve yayın yönetmeni M.Orhan Cebeci, yazı işleri müdürü ise Av.Mustafa Tırtır’dır.
72 sayfalık dergi sadece İstanbul’da bulunan 200.000’de yakın Develilinin değil aynı zamanda tüm Develilerin sesi olmaktadır.
3.01.05.2008-Genç Develiler:Üç sayı çıkmıştır. Genç Develiler Derneği başkanı Mustafa Şam,editörlüğü ise Mehmet Kaman yapmıştır. İstanbul’daki genç Develilerin sesi olma gayretindedir.
Yazarları Mustafa Şam,Mustafa Ağca,Mehmet Cabbar,Ahmet Özyalçın,Şahin Kaplan,Hasan Özdemir,Ahmet Gökçen,Durmuş Gökçen..Orhan Cebeci…
4.2014.Kayseri’de Develi: 20.000 yakın Develilinin sesi olmak, Develi kültürünü tanıtmak amacıyla çıkan Develiler Eğitim, Kültür, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’nin yayın organıdır. İlk sayı sahibi ve başkanı: Yrd. Doç.Dr. Kadir Özdamarlar; yazı işleri müdürü ise İlhami Şekercioğlu’dur.
c. BÜLTENLER
1.1993 -Yeşil Everek: 1993 yılında, sahibi Belediye Başkanı Ertuğrul Gönenç zamanında çıkmış ,genel yayın yönetmeni ise Tayfur Özok’tur. Bir sayı ,Haber Bülteni olarak çıkmıştır.
2.1993- Saray Halı Fabrikası: Saray Halı Fabrikası tarafından çıkarılmaya başlanmıştır.Önce dört sayısı gazete formatında iken sonradan dergi haline getirilmiştir. Sahipliğini ,32.sayıya kadar önce Ahmet Menevşe, sonra ise Nadi Yürüktümen.
3- 1998-Cumhuriyetimizin 75.Yılında Develi: Develi Belediyesi tarafından Cumhuriyetin 75.Yılşdönümü dolayısıyla ,Develi Belediyesinin çalışmaları Başkan Ali Ağca zamanında çıkarılmıştır.
4. 2002.-Develi Belediyesi Tanıtım Bülteni :Develi’nin tarihi yerlerini tanıtmak amacıyla hazırlanan renkli bir çalışmadır.
5.1994-2004-1995 Develi Belediyesi’nde On Yıl: Belediye Başkanı Ali Ağca zamanında on yıllık belediye hizmetlerini ortaya çıkaran belgesel bir çalışma.
6.- 2004-Develi Belediyesi Kültür Hizmeti: Develi Belediyesi’nin sponsorluğunda hazırlanan ve uygulanan “ Bütün Yönleriyle Bilgi Şöleni, Develi 2002” sempozyuma gelen misafirlere Develi’yi tanıtmak amaçlı hazırlanan bir broşürdür.
7.2023’E Doğru Develi Albümü.Develi Belediyesinde 10 Yıl. Başkan Recep Özkan zamanında 10 yıllık çalışmasını değerlendiren, çok düzenli ve seviyeli bir bültendir.

Share
598 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • RÜZGÂR ENERJİSİ NEDİR

    23 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    Rüzgâr enerjisi, doğal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir güç olup kaynağı güneştir. Güneşin dünyaya gönderdiği enerjinin %1-2 gibi küçük bir miktarı rüzgâr enerjisine dönüşmektedir. Güneş ışınları, yeryüzünde bir yandan farklı sıcaklık, basınç ve nem oluştururken bir yandan da yeryüzünün ısınmasına ve soğumasına sebep olmaktadır. Yeryüzünün farklı şekilde ısınması ve soğuması ile ortaya çıkan kuvvetler ise hava hareketlerini meydana getirmektedir. Bir hava kütlesi mevcut durumundan daha fazla ısınırsa atmosferin yukarısına doğru yükselir ve...
  • GESİ BAĞLARI TÜRKÜSÜ ÜZERİNE

    23 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    “Terk edilmek, ölümün öteki adıdır” Bu söz 1924 yılında Kayseri'den Yunanistan'a göçürülen bir Rum/Karamanî vatandaşımıza aittir. Elbette bir insanın ve milletin köklerinden koparılması çok zor bir olaydır. Değil vatandan ayrılış, gurbete düşmek bile ayrı bir acıdır. Bunu ancak yaşayanlar iyi bilir. Örnek olarak bu gerçeği acı tecrübeleriyle yaşayan talihsiz Şehzade Sultan Cem bir gazelinde şöyle belirtir: Gahi vatan gurbetlenir, gâhi gurbet vatanlanır. Ki, ne pahasına ! Edebiyatımızda; halk felsefesi olan atasözlerimizde, deyimlerimizde ...
  • ŞİŞEDEN ÇIKAN MEKTUP

    16 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

      Şişeden çıkan mektubu Ali Atalay ağabeyim bana gönderdi.Çağdaş Develi Gazetemiz okuyucularıyla paylaşmak istedim.İşte o mektup. Bir Mimar Sinan eseri olan Şehzadebaşı Cami´nin 1990´li yıllarda devam eden restorasyonunu yapan firma yetkililerinden bir inşaat mühendisi, caminin restorasyonu sırasında yaşadıklarını anlatıyor. “Cami bahçesini çevreleyen havale duvarında bulunan kapıların üzerindeki kemerleri oluşturan taşlarda yer yer çürümeler vardı. Restorasyon programında bu kemerlerin yenilenmesi de yer alıyordu. Biz inşaat fakültes...
  • SABIRSIZLIK GÜNÜ

    16 Ağustos 2019 Köşe Yazarları

    Gerçek hayatta işler her zaman bizim istediğimiz hızda yürümez. Hayatımızda zaman zaman meşakkatli, zor, doğal engeller, beklenmedik olaylar ve çeşitli güçlüklerle karşılarız. Bu durum bazılarımızı ziyadesiyle yorar ve yıpratır. Bu nedenle hayatı her an aynı seviyede yaşamak zordur. Yaşadığımız süreçte herkesin sabrını zorlayan ya da taşıran bazı durumlar vardır. Sabır, İnsanın başına gelen kötü olaylar, kaza ve belalar karşısında telâşa kapılmadan dayanıp direnmesidir. Sabır hayatımızın vazgeçilmezleri arasındadır. Sabır, baştan çıkartıcı et...