logo

Doç. Dr. Mehmet Süme XIX Yüzyılda Orta Anadolu’da Bir Osmanlı Kazası DEVELİ -2

Develi’de yaşayan hem Müslim hem de Gayrimüslim halk ticarete yatkındı. Terzi, kasap, eskici, kalaycı, haffaf (kunduracı) ve kuyumcu esnafı Büyük Küllük, Kasaphane, Ermeni Çarşısı ve Yoğurtpazarı Çarşılarında faaliyet gösteriyorlardı. Develi’de bulunan esnafın bir bölümü Develi dışında, özellikle İstanbul’da mesleklerini icra etme yolunu seçti. Develi’den İstanbul’a giden halk İstanbul’un Parmakkapı, Kumkapı, Üsküdar, Gedikpaşa, Galata, Unkapanı ve Aksaray semtlerinde kuyumculuk, haffaflık, taşçılık (yapı ustası) ve amelelik yaptılar. Özellikle İstanbul’un su ve kanalizasyon işlerinin büyük bir bölümü Develili su-yolcular ve lağımcılar tarafından yürütülüyordu.
Çırağan Sarayı, Ayasofya ve Sultan Ahmet Camilerinin su-yolcuları Develiliydi. Su-yolcu Başı ve Lağımcı Kethüdası, Develili su-yolcuları ve lağımcıları arasından seçilmişti. Develili gayrimüslim tüccarlardan ise yurt dışına çıkanlar oluyordu. Kudüs’te kunduracılık, Marsilya’da yumurta komisyonculuğu yapan bir Ermeniye rastlamak mümkündü.
XIX. yüzyılda Develi’nin nüfusuna gelince; bu dönemde Develi’de bulunan ailelerin sahip olduğu çocuk sayısı ortalama 3’tür. Bu sayıya anne ve baba sayısını eklediğimizde “Osmanlıda bir hane ortalama 5 kişiden ibarettir” şeklindeki genel kabullere uygun bir sonucun Develi’de de mevcut olduğunu görürüz. 1834 yılında yapılan nüfus sayımına göre Develi’nin tahmini toplam nüfusu 8458’dir.
Çalışmanın yazarı Mehmet Süme, Develi’nin günümüzdeki durumu hakkında ne düşünüyorsunuz sorusunu ise şu şekilde cevaplamaktadır. Develi’de eğitim düzeyi Türkiye ortalamasının üzerindedir. Develi doğumlular arasında yükseköğrenim görenlerin oranın da oldukça yüksek olduğu bilinmektedir. Fakat iş imkânları kısıtlı olduğu için yükseköğrenim gören gençlerin büyük bir bölümü başka kentlere yerleşmektedirler. Kısacası Develi pek çok faktörün etkisiyle merkezinden yoğun göç veren ve bu eksikliğini köylerden gelenlerle kapatmaya çalışan bir yerleşim birimidir.
Bu özelliği Develi’nin sosyo-kültürel ve ekonomik hayatına da yansımaktadır. Yetişmiş insan ve kalifiye elemanı göçü, son yıllarda Adana, Mersin, Kuşadası gibi merkezlere yapılan sermaye göçü günümüzde ve gelecekte Develi’nin önündeki en önemli problem olarak durmaktadır. Bu durumun böyle devam etmesi zengin bir tarihi ve kültürel mirasa sahip olan Develi için sağlıklı bir süreç değildir. Bu süreç olumlu bir yöne çevrilebilir.
Develi; kaymakamlık, belediye ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, oda ve sendika temsilciliklerinin bir araya gelerek geliştirecekleri projeler ile eskiden olduğu gibi Kayseri’nin güney kır yerleşiminin cazibe merkezi haline getirilebilir.
Ayrıca Kayseri Üniversitesinin Develi’de açılan fakülte ve yüksekokullarının Develi Âşık Seyrani Üniversitesi adı altında müstakil bir üniversiteye dönüştürülmesi bu süreci olumlu yönde etkileyecektir.
Akademisyen Kitabevi, 2018 263 Sayfa.
Özgeçmiş:
Doç. Dr. Mehmet SÜME: 1967’de Develi’de doğdu. Yukarı Develi Kopçullu Mahallesi nüfusuna kayıtlıdır. İlköğrenimini İstiklal İlkokulunda, orta öğretimini Develi Merkez Ortaokulu ve Develi Lisesinde tamamladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Tarih Bölümü’nden 1988’de mezun oldu. Aynı yıl içinde öğretmenliğe başladı. 1991’de Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde başladığı yüksek lisans programından “42 Numaralı Develi Şer’iyye Sicili’nin Transkripsiyonu H.1312-1313 (M.1894-1895)” adlı tezi tamamlayarak 1993’te mezun oldu. 1989-1998 yılları arasında öğretmenlik yaptı. 1998’de Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü’nde okutmanlık görevine başladı.
7 Ekim 2008 ‘de “Develi Kazası 1839-1910” adlı doktora tezini tamamlayarak Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden mezun oldu. Halen Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Osmanlı şehri, Osmanlı sosyal ve iktisat tarihi, üzerine çalışmalarını sürdüren Mehmet Süme evli ve 4 çocuk babasıdır.
Eserleri:
1- XIX. Yüzyılda Orta Anadolu’da Bir Osmanlı Kazası Develi, Ankara, 2018.
2- Bolu Nüfus Defteri 1840, İstanbul, 2018.
3- Gerede Nüfus Defteri, Cilt, I-II, Bolu, 2015.
4- Evliya Çelebinin İzinde Bolu, Ankara, 2013.
5- Yakınçağ Avrupa Tarihi, Eskişehir, 2013
(Ortak Yayın)
6- Türkiye Cumhuriyeti Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Bolu, 2004. (Ortak Yayın)
Kayseri Ansiklopedisi, “Develi” Maddesi Cilt, I, İstanbul, 2009, ss. (449-455).

Çağdaş Develi Gazetesi, 10 Aralık 2021, Sayfa 7

Share
188 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

2+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Üstad Necip Fazıl Kısakürek ile Eskimez Hatıralar

    12 Ocak 2022 Köşe Yazarları

    Necip Fazıl'ın ömrünü vakfettiği davanın, onun geride bıraktığı mirasın, onun cesur duruşunun bilhassa günümüzde çok daha iyi anlaşılması gerektiğine inandık ve Üstadımızın ocağı olan Milli Türk Talebe Birliği (MTBB) olarak 2020 yılını “Necip Fazıl yılı” ilan ettik. Türkiye'nin 81 ilinde edebiyat, kültür ve sanatın her alanında etkinlikler tertip ederek Üstad'ı eserleriyle genç nesillere anlatarak ideal gençlik tasavvuruna ulaşmak için çabaladık. Şimdi de Üstad'ı günlük hayatın akışıyla tanıtmak, anılarla zihinlerde canlandırmak ve onun çağın ...
  • İSTİFA EDEN İHBAR TAZMİNATI ALABİLİR Mİ?

    12 Ocak 2022 Köşe Yazarları

    İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminattır. Söz konusu tazminat İş Kanunu’nun 17/4 maddesinde düzenlenmiştir. Şöyle ki;‘bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.’ İş sözleşmesini fesheden tarafın ihbar tazminatı ödeme zorunluluğu hem işçi hem de işveren için geçerlidir. Bildirim süreleri her iki taraf için de uyulması gerekli bir usuldür. Uyulması gereken bildirim süresi işçinin işyerindeki çalışma süresine göre değişir. İşçinin çal...
  • ULUSLARARASI UÇURTMA GÜNÜ

    12 Ocak 2022 Köşe Yazarları

    Hayal kurmanın yaşı yok, uçurtma uçurmanın da. Uçurtma, üzeri renkli kâğıtlarla, bezle, naylon vb. kaplanmış hafif çıtalardan yapılmış çokgen biçimli bir gövde ve süslü bir kuyruktan oluşan, sicimle bağlanarak, rüzgâr yardımıyla uçurulan bir tür oyuncaktır. Uçurtma, hafif malzemeden yapılmış yüzeylerin, rüzgâra direnç oluşturan yükselme yönünde oluşturduğu kuvvet ile bağlı bulunduğu ipin oluşturduğu kuvvet arasındaki etkileşim sonucunda gökyüzünde asılı kalabilen nesnelere verilen isimdir. Eşkenar üçgen, dörtgen, altıgen gibi geometrik şekille...
  • Arkadaşımın Kızı (Dr.Ömür Kahraman)

    12 Ocak 2022 Köşe Yazarları

    Orhan Bey, Çağdaş Develi Gazetesi’nde Ömür Hanım hakkında çok güzel bir yazı yayınlamışsınız. Çok beğendim, duygulandım. Develi’mizden çıkan böylesi örnek alınacak insanları herkesin bilmesi, tanıması ve bilhassa gençlerin örnek alması lazım. Yazınız bu bakımdan oldukça değerli, güzel bir konuya parmak basmışsınız. Benimde çorbada bir tuzum bulunması babından bir şeyler yazdım. Yayınlarsanız memnun kalırım. 17.12.2021 tarihinde gazetemizde yayınlanan “Ben Başardım Siz de Başarabilirsiniz Ömür Kahraman Torba ile Yaşamak” başlıklı yazımla ilgili...