logo

DEVELİ’NİN ÇINARLARI


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Ağaçlar içerisinde çocukluğumdan beri ulu çınar ve ceviz ağaçları beni hep heyecanlandırmıştır. Küçük yaşlarda Develi dışına çeşitli sebeplerle çıkmıştım. Bu bakımdan değişik coğrafyalar ve üzerinde yetişen çeşitli ağaçlardan bazıları hep dikkatimi çekmiştir. Özellikle çınar ağaçları. Beni özellikle ilk defa heyecanlandıran ve dikkatimi çeken Tarsus girişindeki çınar koruluğu olmuştur.
Daha sonra dikkatimi çeken tarihî şehirlerimiz : Bursa ile İstanbul’un tarihi çınarlarıdır. Özellikle İstanbul çınarlarından Tevfik Fikret’in anlattığı ve Osmanlı devletine benzeterek tasvir ettiği, yol ortasındaki Topkapı’daki çınar ne kadar heyecan vericidir! Bir yere oturup , saatlerce tefekkür edeceksin. Büyük şair Baki’nin dediği gibi, tam zamanı:
Eşcâr-ı bağ hırka-ı tecride girdiler
Bad-ı hazan çemende el aldı çenardan .
O ele benzeyen çınarın yaprakları sanki şeyhinden el alıyor gibidir! Bu huzur az bir şey değildir. Tefekkür eden, zaten bunu bilir. Büyük şairimiz Yahya Kemal zaman zaman İstanbul surlarına çıkar, Fatih’in İstanbul’u nasıl feth ettiğini hayal edermiş.! Çınar’ın yapraklarını her gördüğümde de beni böyle bir tasavvuf heyecanı sarar!
Bu ilgi sayesinde çınar hakkında epey bilgi sahibi oldum., Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir. Çınar çok uzun ömürlü bir ağaçtır. 500 ile 2000 yıl kadar yaşar. Yaşlandıkça gövdesinde geniş yarıklar meydana gelir. Bu yarıklar bazı ulu çınarlarda küçük birer oda büyüklüğünde de olabilir.
Çınar Avrupa’ya Anadolu’dan geçmiş, Roma’nın Gollü’ler tarafından zaptedilmesinden sonra birçok Avrupa memleketlerine yayılmış, bir müddet sonra da ihmale uğrayarak azalmıştır. Ancak XVI. yüzyılda yeniden yetiştirilmeye başlanmıştır.
Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir.
Develi’de de sayılı heybetli çınarlar bu dönemin ağaçları olmalıdır. Develi coğrafyasında heybetli ve verimli ağaç genelde cevizdir.En bariz örnekleri eski Develi fotoğraflarında görülür. XVI.Asırda Develi üzerinde araştırma yapan Amerikalı araştırmacı; Develi’nin ciddi gelirlerinden biri ve en çoğu “Ceviz öşürü”nden elde edildiği belirtilir.
Yıllar boyu Develi'(Everek)’te ,iki tanesi Elbiz havuzu bahçesinde, iki tanesi de A.Everek’te Fatih Camii (Eski kilise) bahçesinde olmak üzere tarihi altı adet çınar vardır.Bugün ise belediye çalışmalarından olmak üzere, süs bitkisi olarak cadde kenarlarında kullanılmaktadır
Şüphesiz bu çınarların içerisinde en meşhuru Elbiz havuzu kenarındaki çınardır. Ah ! Dile gelse de gördüklerini bir anlatabilse! Bir zamanlar Develi sosyal hayatının en önemli faaliyetleri resmi bayramlarda ki gösterilen sosyal faaliyetlerdi. Bu çınar altında gösterilen güreşlerde,bir çok genç çınarın tepesine çıkar en güzel bir biçimde güreşi seyrederler, övüne övüne gördüklerini anlatırlardı. Elbiz bağlarına gelenler mutlaka Elbiz’e gelirler ve mutlaka bir yemek yerler, buz gibi sularından içerlerdi. Ayrıca bir saray iç havuzu olan ve adını bir Bizanslı Prens’ten alan Elbiz’in çok soğuk suyuna rağmen yüzerlerdi Ben onca yarışmaya girip yarışmayı tamamlayanı hiç görmedim! Zira ,gerçekten havuz aslını koruduğu yıllarda bir cazibe merkezi idi. Kaynak suyu gürül gürül idi.Everek bostanlarının temel kaynağı idi. Su arklarının kenarında ki Gireboluların besini idi. Unutmayalım bir de neslinin son kabadayı örneklerinden olan Kozan’ın Kazım’ın da rakısını rahat içmede tek tercih ettiği mekan bu çınarın altı idi.
Kimler dikmişti acaba bu ağaçları.
Mazimizin en önemli hatıralarını gölgesinde saklıyorsunuz. Bunları diken yenilikçi insanlar. Develi sevdalıları. Sizleri saygıyla ve rahmetle anıyorum.

Share
2557 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+3 = ?

#

DEVELİ’NİN ÇINARLARI” için 3 Yorum

  1. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    …….ççççççççç

  2. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam ağzına sağlık , ömrünüze bereket. Adem BAKMAZ Çanakkale

  3. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam DEVELİNİN ÇINARLARINA eklemediğiniz aşağı Everekten Mehmet Tıraş Nazif amcanın oğlu iyi bilir Aygözmenin doktoru İnneci İsmail merhum amcam da keşfederseniz iyi olur. Yüzlerce şiirinden :Gitmiş toprağın kalmış taşların Kel kafaya dönmüş başların Bende seni bir koca dağ bellerdim Her tarafın kevenlik olmuş Erciyes Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya Çagşakda öksüz kalasın Üçtepede ona kurban olasın İçinde birtek Tekir yaylası Sofu ile Keremi üçgün yatırdı Çok ağaya koyun kuzu sattırdı Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya erciyes …

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Anaların Evlat Nöbeti

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

      Gözü yaşlı, bağrı yanık Emine Kaya ana Diyarbakır'dan evladım diye haykırıyor. Bazı Sivil Toplum Kuruluşları ve sözde sanatçılar sağır ve dilsiz, üç maymunu oynuyorlar. “Oğlumu HDP' den istiyorum. HDP oğlumu götürmüş onların eline vermiş. Onların çocukları Amerika'da okuyor, niye kendi çocuklarını dağa göndermiyorlar. Çocuklarımızı Kandil'e götürüyorlar. HDP = Kandildir. Ben çocuğumu istiyorum.” Bazı siyasi partiler, insan hakları savunucuları, kanaat önderleri bu çocuklar için tepki göstermek şöyle dursun maalesef HDP'yi ve PKK'yı ...
  • DÜNYA İNTİHARI ÖNLEME GÜNÜ

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

    İntihar, psikolojik olarak rahatsız olan kişinin istemli olarak yaşamına son vermesi olup kendisine yönelik bir saldırganlık halidir. Bu nedenle intihar olayı bir düşünce, bir eğilim ya da bir girişim sonucu ortaya çıkmaktadır. Toplumun sosyal ve ekonomik yapısının önemli göstergelerden biri olan intihar, çeşitli psikolojik, sosyolojik, ekonomik ve kültürel faktörlerin etkisinde olan çok değişkenli bir olaydır. Uluslararası İntiharı Önleme Derneğinin bir girişimi olarak 2003 yılından bu yana tüm dünyada insan hayatını tehdit eden intihar olgus...
  • HAVADAN KÖYÜNDE ŞİNASİ KÖYLÜOĞLU İLKOKULU

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

    Varlık şuurlu bir insanımız için sınavdır. Neyin sınavı bu? Elbette adam olmanın, bölüşmenin, hayratın hasılı, bu kubbede bir hoş seda olmanın sınavıdır! Hani meşhur bir sözümüz vardır:Cebinde akrep olanlar !…,Var ya. Bir türlü bölüşmenin, Allah için bir hayrın lezzetini tadamaz, tatmamıştır da. İnsana hizmet, doğduğu yere sevdalı olma, insanına hizmet aşkı bir Allah vergisidir.! Vermezse mabût, neylesin Sultan Mahmut . Ben yıllar önce Develi Devlet Hastahanesi'nin yapımında büyük bir para yardımında bulunan Tombaklı Cemal Ercis Develi'de topr...
  • Hazin Bir Aşk Hikâyesi Hasan Boğuldu

    06 Eylül 2019 Köşe Yazarları

      Kaz Dağları, Kuzey Ege'de Edremit Körfezi kuzeyinde, Biga Yarımadası'nın içine doğru uzanır. Kazdağları denilince, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu beldesi ile Balıkesir'in Edremit ilçesi arasındaki geniş alanı kapsıyor. Koruma altındaki Kazdağı Milli Parkı, Balıkesir'e bağlı Altınoluk ile Edremit arasında; Güre, Akçay ve Zeytinlinin kuzeyinde yer alıyor. Kaz dağlarının en yüksek noktası 1774 metre yükseklikteki Karataş tepesi. Efsaneler konu olmuş Sarıkız tepesi de yine Kazdağı Milli parkı sınırları içinde 1726 metre y...
astropay bozdurma bitcoin bozdurma paykwik bozdurma