logo

DEVELİ’NİN ÇINARLARI

Ağaçlar içerisinde çocukluğumdan beri ulu çınar ve ceviz ağaçları beni hep heyecanlandırmıştır. Küçük yaşlarda Develi dışına çeşitli sebeplerle çıkmıştım. Bu bakımdan değişik coğrafyalar ve üzerinde yetişen çeşitli ağaçlardan bazıları hep dikkatimi çekmiştir. Özellikle çınar ağaçları. Beni özellikle ilk defa heyecanlandıran ve dikkatimi çeken Tarsus girişindeki çınar koruluğu olmuştur.
Daha sonra dikkatimi çeken tarihî şehirlerimiz : Bursa ile İstanbul’un tarihi çınarlarıdır. Özellikle İstanbul çınarlarından Tevfik Fikret’in anlattığı ve Osmanlı devletine benzeterek tasvir ettiği, yol ortasındaki Topkapı’daki çınar ne kadar heyecan vericidir! Bir yere oturup , saatlerce tefekkür edeceksin. Büyük şair Baki’nin dediği gibi, tam zamanı:
Eşcâr-ı bağ hırka-ı tecride girdiler
Bad-ı hazan çemende el aldı çenardan .
O ele benzeyen çınarın yaprakları sanki şeyhinden el alıyor gibidir! Bu huzur az bir şey değildir. Tefekkür eden, zaten bunu bilir. Büyük şairimiz Yahya Kemal zaman zaman İstanbul surlarına çıkar, Fatih’in İstanbul’u nasıl feth ettiğini hayal edermiş.! Çınar’ın yapraklarını her gördüğümde de beni böyle bir tasavvuf heyecanı sarar!
Bu ilgi sayesinde çınar hakkında epey bilgi sahibi oldum., Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir. Çınar çok uzun ömürlü bir ağaçtır. 500 ile 2000 yıl kadar yaşar. Yaşlandıkça gövdesinde geniş yarıklar meydana gelir. Bu yarıklar bazı ulu çınarlarda küçük birer oda büyüklüğünde de olabilir.
Çınar Avrupa’ya Anadolu’dan geçmiş, Roma’nın Gollü’ler tarafından zaptedilmesinden sonra birçok Avrupa memleketlerine yayılmış, bir müddet sonra da ihmale uğrayarak azalmıştır. Ancak XVI. yüzyılda yeniden yetiştirilmeye başlanmıştır.
Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir.
Develi’de de sayılı heybetli çınarlar bu dönemin ağaçları olmalıdır. Develi coğrafyasında heybetli ve verimli ağaç genelde cevizdir.En bariz örnekleri eski Develi fotoğraflarında görülür. XVI.Asırda Develi üzerinde araştırma yapan Amerikalı araştırmacı; Develi’nin ciddi gelirlerinden biri ve en çoğu “Ceviz öşürü”nden elde edildiği belirtilir.
Yıllar boyu Develi'(Everek)’te ,iki tanesi Elbiz havuzu bahçesinde, iki tanesi de A.Everek’te Fatih Camii (Eski kilise) bahçesinde olmak üzere tarihi altı adet çınar vardır.Bugün ise belediye çalışmalarından olmak üzere, süs bitkisi olarak cadde kenarlarında kullanılmaktadır
Şüphesiz bu çınarların içerisinde en meşhuru Elbiz havuzu kenarındaki çınardır. Ah ! Dile gelse de gördüklerini bir anlatabilse! Bir zamanlar Develi sosyal hayatının en önemli faaliyetleri resmi bayramlarda ki gösterilen sosyal faaliyetlerdi. Bu çınar altında gösterilen güreşlerde,bir çok genç çınarın tepesine çıkar en güzel bir biçimde güreşi seyrederler, övüne övüne gördüklerini anlatırlardı. Elbiz bağlarına gelenler mutlaka Elbiz’e gelirler ve mutlaka bir yemek yerler, buz gibi sularından içerlerdi. Ayrıca bir saray iç havuzu olan ve adını bir Bizanslı Prens’ten alan Elbiz’in çok soğuk suyuna rağmen yüzerlerdi Ben onca yarışmaya girip yarışmayı tamamlayanı hiç görmedim! Zira ,gerçekten havuz aslını koruduğu yıllarda bir cazibe merkezi idi. Kaynak suyu gürül gürül idi.Everek bostanlarının temel kaynağı idi. Su arklarının kenarında ki Gireboluların besini idi. Unutmayalım bir de neslinin son kabadayı örneklerinden olan Kozan’ın Kazım’ın da rakısını rahat içmede tek tercih ettiği mekan bu çınarın altı idi.
Kimler dikmişti acaba bu ağaçları.
Mazimizin en önemli hatıralarını gölgesinde saklıyorsunuz. Bunları diken yenilikçi insanlar. Develi sevdalıları. Sizleri saygıyla ve rahmetle anıyorum.

Share
2.636 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

1+1 = ?

#

DEVELİ’NİN ÇINARLARI” için 3 Yorum

  1. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    …….ççççççççç

  2. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam ağzına sağlık , ömrünüze bereket. Adem BAKMAZ Çanakkale

  3. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam DEVELİNİN ÇINARLARINA eklemediğiniz aşağı Everekten Mehmet Tıraş Nazif amcanın oğlu iyi bilir Aygözmenin doktoru İnneci İsmail merhum amcam da keşfederseniz iyi olur. Yüzlerce şiirinden :Gitmiş toprağın kalmış taşların Kel kafaya dönmüş başların Bende seni bir koca dağ bellerdim Her tarafın kevenlik olmuş Erciyes Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya Çagşakda öksüz kalasın Üçtepede ona kurban olasın İçinde birtek Tekir yaylası Sofu ile Keremi üçgün yatırdı Çok ağaya koyun kuzu sattırdı Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya erciyes …

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Darülaceze’de “Dünya Kayserililer Günü” Kutlandı

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    İstanbul’un en eski Kamu Yararı Derneği, Kayder İstanbul Şubesi Başkanı Gökhan Çetinsaya’nın öncülüğünde Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç’ın, Diriliş Postası Gazetesi’nin ve Darülaceze Başkanlığı’nın katkılarıyla “Dünya Kayserililer Günü” etkinliğinin 2.si 08.02.2020 tarihinde Cumartesi günü saat 14.00’te Darülaceze Darülfünun salonunda gerçekleştirildi. Programa hava muhalefeti nedeniyle Kayseri milletvekili Av. Mehmet Özhaseki, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç ve diğer Kayseri milletvekilleri, il...
  • TÜRK HAVA KURUMU KURULUŞ GÜNÜ

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    Bir havacılık eğitim kurumu olan Türk Hava Kurumu (THK), 16 Şubat 1925 tarihinde, yüce önderimiz Atatürk'ün “İstikbal Göklerdedir” öngörüsüyle kurulmuştur. THK, önce 16 Şubat 1925'de “Türk Tayyare Cemiyeti” adıyla kurulmuş, 24 Mayıs 1935 tarihinde yapılan 6. Kongresinde ise “Türk Hava Kurumu” adını almıştır. Türk Hava Kurumu, Türkiye'nin sivil havacılık alanındaki en eski ve köklü kuruluşudur. Ankara'nın Etimesgut ve Eskişehir'in İnönü ilçelerinde iki önemli merkezi bulunmaktadır. THK, havadan yangın söndürme, hava ambulans, hava taksi, sivil ...
  • DEVELİ’DE BİR SES,BİR NEFES : MUSTAFA AKDOĞAN

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    Erciyes Dağı’nın eteklerinde kurulan ve İç Anadolumuzun şirin bir ilçesi olan Develimiz; nice yıllar ilmî-fikir ve devlet adamları Çanakkkale Cehenneminde 200’ün üzerinde şehidi ile de tarihimize damgasını vurmuştur. Develi’den geçen güzel insanlarından birisi de hayatının baharında (1914-1955 ) aramızdan ayrılan; hem terzi, hem tüccar, hem gazeteci, udî, DP’nin kurucu başkanı Mustafa Akdoğan’dır. Daha çok DP kurucu başkanı ve Develi’de ilk özel gazeteyi çıkararak gündemi tutan Mustafa Akdoğan’ın Arap harfleri ile yazdığı mektupları, dilek...
  • Gurban Olduğum

    07 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    On beşten altmış beşe ahret mektebi, Her zaman hak doğru söyledi dili, Dünya onun için demir leblebi, Zar ahu zarına gurban olduğum. Yanardağ nedir ki onun adı var, Seyrani patlarsa bu cihan yanar, Gerçeği söyleme sana sürgün var, Yoluna yönüne gurban olduğum. Padişah da bu şakşaka özenmiş, Sırmalara kaftanlara bezenmiş, De Seyrani de, beni beni öv demiş, Sazına sözüne gurban olduğum. Midesi de kesesi de dolmamış, Sıratı müstakimden ayrılmamış, Yokluğun önünde selam durmamış, İzzet onuruna gurban olduğum. Ateşten gömleği...