logo

DEVELİ’NİN ÇINARLARI

Ağaçlar içerisinde çocukluğumdan beri ulu çınar ve ceviz ağaçları beni hep heyecanlandırmıştır. Küçük yaşlarda Develi dışına çeşitli sebeplerle çıkmıştım. Bu bakımdan değişik coğrafyalar ve üzerinde yetişen çeşitli ağaçlardan bazıları hep dikkatimi çekmiştir. Özellikle çınar ağaçları. Beni özellikle ilk defa heyecanlandıran ve dikkatimi çeken Tarsus girişindeki çınar koruluğu olmuştur.
Daha sonra dikkatimi çeken tarihî şehirlerimiz : Bursa ile İstanbul’un tarihi çınarlarıdır. Özellikle İstanbul çınarlarından Tevfik Fikret’in anlattığı ve Osmanlı devletine benzeterek tasvir ettiği, yol ortasındaki Topkapı’daki çınar ne kadar heyecan vericidir! Bir yere oturup , saatlerce tefekkür edeceksin. Büyük şair Baki’nin dediği gibi, tam zamanı:
Eşcâr-ı bağ hırka-ı tecride girdiler
Bad-ı hazan çemende el aldı çenardan .
O ele benzeyen çınarın yaprakları sanki şeyhinden el alıyor gibidir! Bu huzur az bir şey değildir. Tefekkür eden, zaten bunu bilir. Büyük şairimiz Yahya Kemal zaman zaman İstanbul surlarına çıkar, Fatih’in İstanbul’u nasıl feth ettiğini hayal edermiş.! Çınar’ın yapraklarını her gördüğümde de beni böyle bir tasavvuf heyecanı sarar!
Bu ilgi sayesinde çınar hakkında epey bilgi sahibi oldum., Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir. Çınar çok uzun ömürlü bir ağaçtır. 500 ile 2000 yıl kadar yaşar. Yaşlandıkça gövdesinde geniş yarıklar meydana gelir. Bu yarıklar bazı ulu çınarlarda küçük birer oda büyüklüğünde de olabilir.
Çınar Avrupa’ya Anadolu’dan geçmiş, Roma’nın Gollü’ler tarafından zaptedilmesinden sonra birçok Avrupa memleketlerine yayılmış, bir müddet sonra da ihmale uğrayarak azalmıştır. Ancak XVI. yüzyılda yeniden yetiştirilmeye başlanmıştır.
Çınar kolay yetişir, soğuklardan, dondan pek etkilenmez. Odunu daha çok yakacak için kullanılır. Tahtası, zamanla çatladığından, doğramacılıkta, pek işe yaramaz, nadir olarak yapı işlerinde faydalanılır. Çınar daha çok parkları, bahçeleri, ağaçlı yolları gölgelemek, süslemek için dikilir.
Develi’de de sayılı heybetli çınarlar bu dönemin ağaçları olmalıdır. Develi coğrafyasında heybetli ve verimli ağaç genelde cevizdir.En bariz örnekleri eski Develi fotoğraflarında görülür. XVI.Asırda Develi üzerinde araştırma yapan Amerikalı araştırmacı; Develi’nin ciddi gelirlerinden biri ve en çoğu “Ceviz öşürü”nden elde edildiği belirtilir.
Yıllar boyu Develi'(Everek)’te ,iki tanesi Elbiz havuzu bahçesinde, iki tanesi de A.Everek’te Fatih Camii (Eski kilise) bahçesinde olmak üzere tarihi altı adet çınar vardır.Bugün ise belediye çalışmalarından olmak üzere, süs bitkisi olarak cadde kenarlarında kullanılmaktadır
Şüphesiz bu çınarların içerisinde en meşhuru Elbiz havuzu kenarındaki çınardır. Ah ! Dile gelse de gördüklerini bir anlatabilse! Bir zamanlar Develi sosyal hayatının en önemli faaliyetleri resmi bayramlarda ki gösterilen sosyal faaliyetlerdi. Bu çınar altında gösterilen güreşlerde,bir çok genç çınarın tepesine çıkar en güzel bir biçimde güreşi seyrederler, övüne övüne gördüklerini anlatırlardı. Elbiz bağlarına gelenler mutlaka Elbiz’e gelirler ve mutlaka bir yemek yerler, buz gibi sularından içerlerdi. Ayrıca bir saray iç havuzu olan ve adını bir Bizanslı Prens’ten alan Elbiz’in çok soğuk suyuna rağmen yüzerlerdi Ben onca yarışmaya girip yarışmayı tamamlayanı hiç görmedim! Zira ,gerçekten havuz aslını koruduğu yıllarda bir cazibe merkezi idi. Kaynak suyu gürül gürül idi.Everek bostanlarının temel kaynağı idi. Su arklarının kenarında ki Gireboluların besini idi. Unutmayalım bir de neslinin son kabadayı örneklerinden olan Kozan’ın Kazım’ın da rakısını rahat içmede tek tercih ettiği mekan bu çınarın altı idi.
Kimler dikmişti acaba bu ağaçları.
Mazimizin en önemli hatıralarını gölgesinde saklıyorsunuz. Bunları diken yenilikçi insanlar. Develi sevdalıları. Sizleri saygıyla ve rahmetle anıyorum.

Share
3.711 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+1 = ?

#

DEVELİ’NİN ÇINARLARI” için 3 Yorum

  1. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    …….ççççççççç

  2. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam ağzına sağlık , ömrünüze bereket. Adem BAKMAZ Çanakkale

  3. Avatar Adem BAKMAZ : diyor ki:

    Hocam DEVELİNİN ÇINARLARINA eklemediğiniz aşağı Everekten Mehmet Tıraş Nazif amcanın oğlu iyi bilir Aygözmenin doktoru İnneci İsmail merhum amcam da keşfederseniz iyi olur. Yüzlerce şiirinden :Gitmiş toprağın kalmış taşların Kel kafaya dönmüş başların Bende seni bir koca dağ bellerdim Her tarafın kevenlik olmuş Erciyes Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya Çagşakda öksüz kalasın Üçtepede ona kurban olasın İçinde birtek Tekir yaylası Sofu ile Keremi üçgün yatırdı Çok ağaya koyun kuzu sattırdı Bir abdestlik su vermen hacıya hocaya erciyes …

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ABBASZADE İBRAHİM EFENDİ (1899-1963 )

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Abbaslar ailesinin atası Abbas Dede’dir. Aile de hep dedenin adıyla anıla gelmiştir. Aile Halep Türkmenlerinden üç değişik aile birlikte 18.asrın ortalarında Develi’ye gelip önce Kopçu köyü’ne yerleşmişler, kısa bir süre sonra Develi’ye ad vermiş olan Dev Ali (Seyyit Emir Ali) türbesinin etrafına yerleşmişlerdir. Yukarı Develi’de yerleşmişler ve kurdukları mahalleye de Kopçulu Mahahallesi adı verilmiştir. İlk nüfus sayımı olan 1821 tarihinde de mahalle sakinleri Kopçulu adıyla kayda girmiştir! Abbaszade İbrahim de diğer bütün aile ferleri ...
  • Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci’nin Takdim Yazısı

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan Bugüne Derneğimizin Hafızası Kitabında Onursal Başkan Av. Osman Deveci'nin Takdim Yazısı Değerli Hemşehrilerim, İnsanlar genellikle maddi kazanç uğraşısı verirler, bunun için çalışırlar, bunun için çabalarlar. Neden, çünkü daha iyi bir gelecek, daha mutlu bir hayat sürmek için. Maddesel olarak bir yere gelmiş bireyler asli görevlerinden artan zamanlarda da topluma hizmette yer almalı, ülkeye ve insana hizmete omuz vermelidirler. Bu hizmetin karşılığı da manevi kazançtır, manevi kazancın getirdiği haz ve mutluluktur. Bu haz ve...
  • DÜNYA TÜKENMEZ KALEM GÜNÜ

    11 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Günümüzde kalem basit ve kolay bir yazma aracı olarak bilinmektedir. Kalemin tarihi çok eski çağlara dayanmaktadır. Özellikle sanayi devriminin ardından sanayinin de gelişmesiyle birlikte kalemin de bu gelişme ile paralel bir gelişme gösterdiğini görmekteyiz. İnsanlar asırlar boyunca mürekkebe batırılan tüylü kalemleri kullandılar. Ancak bu çok zahmetli bir olaydı. Çünkü sürekli sızıntı yapma problemi vardı. Ve ayrıca mürekkep sayfada çok yavaş bir şekilde kuruyordu. Modern zamanın yazım araçlarından bir olan “Tükenmez Kalem” icat edilip seri...
  • Gönül Sadakası

    03 Haziran 2021 Köşe Yazarları

    Okuyucu tarafından zaman zaman dersler çıkarılacak, kıssadan hisse alınacak metinler geliyor. Neşe ve sevinçler paylaştıkça çoğalır. Üzüntü ve kederler paylaştıkça azalır. İşe öyle dostlar ararız bazen. Bizimle üzülüp, bizimle sevinecek dostlar. Ama her şeyden önemlisi öncelikle bizim kendimizin omuz dayanacak bir dost olmamızdır. Bir hanımefendi anlatıyor: Biraz fasulye ve biraz pilav alarak bakır bir tepsiye koydum. Üzerine patlıcan, salatalık ve bir kaç tane kayısı ekledim... Tam dışarı çıkacaktım ki babam sordu: - “Nereye gidiyorsun kızı...