logo

DEVELİ’DE SİYASET TARİHİMİZDEN NOTLAR

1573

Değil Türkiye’yi,dünyayı ayağa kaldıran bir terör olayı yaşadık.97 insanımız öldü,yüzün üzerinde yaralı…Şüphesiz bütün bu olaylar Türkiye’nin gelişimine,huzuruna engel olan zaman kayıplarındandır.
Acımız büyüktür.Göz yaşları içerisinde olayları takip ediyoruz. Bu vesile ile ölenlere rahmet yaralılarımıza da acil şifalar diliyoruz! Unutmayalım ki ölüsü ve yaralısı hepsi bu vatanın insanları,bizim insanımız!
İnsanımız 1.Kasımdaki genel seçimlere odaklanmışken şimdi devletçe hem terörle ve hem de başımıza bela edilen Suriye ile cebelleşirken bu menfur olay kolay unutulacak işlerden değildir.Hem bu olay ve hemde yaklaşan seçimler dolayısıyla Develi’de siyasi tarihimize ışık tutacak bazı olayları tarihe not düşme adına yararlı olacağına inanıyoruz.
Develi’de siyaset tarihimizin gelişimi üzerine yıllar önce üç seri bir yazı yazmıştık.Allah bilir ya bu konuda doğru ve derin bilgiler bulmak çok zor olmuştu.Elimize geçen parça bilgileri genel bilgiler ışığında değerlendirerek bir sonuca varmaya çalışmıştık.
İlk parlamento hayatımızın başladığı,1.Meşrutiyet’in ilan edildiği 1878 yılından bu güne kadar gelişmelerde özellikle 1923’te Cumhuriyet Halk Partisi’nin kuruluşuna kadar siyasi hayatımızda görev alan veya öne çıkan şahsiyetler hakkında bilgilerimiz o kadar az ki! Bu sadece siyasi hayatımızda değil Develi sosyal ve kültürel hayatında çok önemli hizmetler gören ,1924 yılında 2.defa açılan Türk Ocağı ile kapatıldıktan sonra, devrini tamamlayan Develi Rüştiyesi binasın alt katında 19 yılında açılan Halk Evi hakkında bile yakın tarihimize ait kurumlar olmasına rağmen bilgilerimiz son derece sınırlıdır.
Türk milletinin varlık ve yokluk mücadelesi verdiği bir sırada, 1912 yılında Sultan Reşat’ın da büyük yardımlarıyla,Türkçü şair Mehmet Emin Yurdakul başkanlığında kurulan Türk Ocağı,Yunanlıların İzmir’e istila amacıyla çıktıklarında ilk kapattıkları yer Türk Ocakları olmuştur. Develi aynı zamanda bir Ermeni ve Rum bölgesidir.Bu sebeple kapatılan Türk Ocağı 1924 yılında yeniden açılmıştır.İşte Türk Ocağı Develi Şubesi de bu zamanda Kayseri kazaları içerisinde açılan dört ocaktan biridir .
Tamam da bu Türk Ocağı Develi Şubesi’ni kuran kurucu heyet kimlerden oluşmuştur,bilemiyoruz.1932 yılında Türk Ocakları kapatılınca yerine Cumhuriyetin değerlerini yaymak için 19.02.1932’de Halkevleri kurulmuştur.
Kurucusu tahminler o yöndedir ki Osman Coşkundur.Bu konuda soruşturma yaparken Suat Köylüoğlu:”Osman Coşkun’un torunu Basat’tan dedesi Osman Coşkun’una ait yedi koli kitabı İstanbul’dan getirip, Seyrânî Kampüsü’ndeki Kültür Sitesi Kütüphanesi’ne teslim ettim.” Demişti.Vallahi ne büyük hizmet. Bu bilgiyle her zaman övgüyle anılan büyük Türkçü ve çocuklarının ismini Turan,Yıldız ve Ali torununun adın Dede Korkut Hikayeleri’nin ana kahramanlarından olan Basat’ın adını veren Osman Coşkun’un Kütüphanesi hakkında az da olsa bir bilgi sahibi olacağız.
Develi aşağı yukarı,tiyatro çalışmalarını ve ilk sinema kültürünü Develi Halkevi vasıtasıyla görmüştür.Hemen bu arada belirtelim ki 1938-1943 yılları arasında Develi Ortaokulu müdürü değerli Halk edebiyatı araştırmacısı Haşim Nezihi Okay’ın da bu çalışmalarda çok faydası olmuştur.
Yukarda belirttiğimiz yazımızı yazdıktan sonra Develi’de ’de 1955 yılında yayın hayatına atılan Cemil Yalçın ile Ali Saltık’ın sahibi olduğu Yeni Develi Gazetesi’nin koleksiyonunu inceleyememiştik. Dost Erdal Akdoğan’ın sayesinde Milli Kütüphane’den CD’sini getirtince gördük ki 19.o8.1957 tarihli nüshada Cumhuriyetçi Millet Partisi ‘nin de (CMP) Develi Şubesi kurulmuş. Kurucuları da şunlar: Bşk:Süleyman Doğantan, Yakup Arıkan, Ali Tarhan,A.Sevimay Kemal Çekemoğlu,Mustafa Tutum,M.Ali Kaya’dır.Bu parti 10 Şubat 1954 tarihinde kurulmuş ve 1958 yılında adı bir siyasi parti ile birleşerek CKMP olmuştur.Partinin kurucusu değerli politikacı Osman Bölükbaşı’dır.Daha sonra da bu parti yerini MHP’ne bırakacaktır.
1969 yılında Ankara’da yüksek öğrenimiz sırası yaz tatilinde Develide’ydim.Bir akşam üzeri benzinliğe bir taksi yanaştı.İçerisine baktığımızda Osman Bölükbaşı’yı tanıdık.Elini öpüp,bir imzasını hatıra olarak almıştık ki halen saklarız bu imzayı.Politikacılığı,mükemmel hatipliği,siyasi polemikleri bir yana ilk defa bir Avrupa üniversitesi’nde İstiklal Marşı’mızın eşliğinde Türk bayrağını astıran kişidir.
Ancak o günlerde Osman Bölükbaşı’nın Develi’yi ziyaretine bir anlam varamemiştik.Yıllar sonra Develi’de kurucusu olduğu partinin Develi’de bir şubesinin olduğunu yıllar sonra öğrenmiştik…
Politikaçok yönlülüktür. Kıvraklık, bilgi,süreklilik vb. meziyetler ister. Notlarımı karıştırırken “1969 yılında Develi’de AP’nin Levhasının İndirilmesi” olayını anlatan derlediğimiz bir not elime geçti. Develi’de,günümüzde “zengin olma !” modasının bu kadar ayağa düşmediği zamanları da olmuştur.İşte bu levha indirme olayı da bunlardan biridir. Tarım ve Köy İşleri Bakanı Bahri Dadaş,Develi AP ilçe Başkanı Ramazan Özsoy. Bakanlıktan bir telgraf.”Develi’de Orman Bölge Müdürlüğü” açılıyor.”AP’nin altın yılları..Parti adına bir başarı.Develi çok seviniyor.Ama sevinç çok sürmüyor.Bir haber:Orman Bölge Müdürlüğü Yahyalı’ya verildi.Doğru bir haberdi.
Partide büyük bir infial.Öyle ya,Develi insanına bunu nasıl izah edeceksiniz?Uzun bir hikaye ama size özet bir bilgi sunalım.İşte bu hiç beklenmedik olay üzerine parti yönetimindeki bazı üyeler ilçe başkanı Ramazan Özçay’ın yanında Mehmet Ünlütürk,H.Ahmet Çizmeli,Hamdi Sakınç,Mustafa Dandik,Muammer Özkul ve Enver Yolaç partinin levhasını indirip parti çalışmalarını askıya alıp parti binasını kapatırlar.Bu arada “parti binası kapatılmaz !” diyenler de vardır:Esat Cebeci,A.Halim Aras,A.O.Karaduman,A.Osman Şahin,Mehmet Özdemir,Mevlüt Köksal bunlardandır.Fakat bütün direnmelere rağmen parti levhası indirildi ve şube çalışamaz oldu.Bu olay bütün ulusal basına yansıdı.Siyasi iktidar bocalamaya başladı. Belki de bu olay Türkiye’de o zamanlar bir ilkti.
Sonuç ta Ankara’dan,Kayseri’den parti teşkilatları gelip gittiler ve uzun küfürlü görüşmelerden sonra,Develi’ye ilk defa ciddi devlet yatırımları geldi:Develi Kız Meslek VE Endüstri Meslek Liseleri,bugün kaldırılmaya çalışılan Devlet Hastahanesi vb. işler hep bu levha indirme tepkisinin sonuçlarıdır.Yani parti yöneticilerine karşı bir dik duruştur.Bu olay Develi siyasi tarihinin son derece önemli bir olayıdır.
Evimize yakın bir yerde bulunan parti ilçe başkanı Ramazan Dayı’ın evinde, o zamanlar Sağlık Bakanı “Jet Bakan Vedat Ali Özkan başkanlığında partinin Kayseri teşkilatının iki cip dolusu insanın ikna çalışmalarında yedikleri küfürleri duyunca nasıl kaçtığımızı hiç unutamam.O zamanlar anladık ki politika sabır ve tahammül meselesi…Ya günümüzde…Böyle vakarlı kaç tane parti yöneticisi var günümüzde.?
Hep duyuyoruz, oğlunu,kızını, gelinini, akrabasını “Bizim partiden” gerekçesi ile işe almalar,makamlarına lüks mobilyalar aldırmalar,otomobil hediyelerini takip , tetkik gezisi adı altında Venediklere, Rusya’ya, Almanya’ya geziye gidenler…
Gerçekten merak ediyoruz. Bu tetkik gezilerine gidenler hangi projelerle döndüler? Bu gezilerde elde ettikleri veya incelemeye aldıkları konular hakkında düşüncelerini açıklayan raporları var mı?Vallahi varsa böyle bir çalışma, çok seviniriz ve zevkle de okumak isteriz! Ama adımız gibi inanıyoruz ki nerede böyle zekalar?
Çağdaş Develi Gaz.15.10.2015

Share
1.372 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

5+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...
  • DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Toplum olarak ortak paylaştığımız yaşam alanlarının temiz tutulması bir vatandaşlık görevidir. Toplum içerisinde bulunan toplum bilinci ve sorumluluk duygusu kişinin ilk önce kendisine saygı duyması ile başlar. Yaşamsal alanların korunması, doğaya, yeşile sahip çıkılması ve çevre temizliğinin önemi herkesin ortak sorumluluğudur. Temiz bir çevre, insan sağlığı ve refahı için temel niteliktedir. Çevre Temizliği, günümüzde dünyanın en önemli sorunları arasındadır. Bütün bunların temel amacı, insanları çevre temizliği konusunda bilinçlendirmektedi...
  • DÜNYA AVCILAR GÜNÜ

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Merkez Av Komisyonunca, avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, doğal denge içerisindeki yapıyı bozmadan, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve usullerle, canlı veya cansız ele geçirmeye çalışmaya Avcılık, bunu yapan kişiye de Avcı denilmektedir. İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana besin arama ve karnını doyurma zorunluluğunu duymuştur. Mağara dönemi insanları beslenmek, giyecek sağlamak ve kendilerini korumak için avlanmak zorunda kalmışlardır. Bir yandan bitki kökleri toplayıp toprağı işlerken diğer yandan av aletlerind...
  • YAZARLARIMIZIN YAZILARINI OKURKEN

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Çağdaş Develi Gazetesi’ nin yayınlandığı 2003 yılından beri elimizden geldiğince haftalık bir değişik konulu yazı yetiştirmeye çalışırım. Bu yazıların hepsi Develi ile ilgili tarih, sosyal, kültürel, siyasî, edebiyat vb konulardadır. İnşallah, bu yazılar bir plan dahilinde yazılmıştı; kitaplaştırıldığında inanıyorum ki Develi kültürü ve medeniyeti adına değerli çalışmalar olduğunu hepimiz göreceğiz. Zira bu yazıların çoğu tabir yerindeyse iğne ile kuyu kazmak kabilinde yazılmıştır. Çünkü küçük yerlerde bilgi toplamak o kadar zahmetlidir. Fotoğr...