logo

DEVELİ’DE RESİM VE EDEBİYAT-1

Korona Virüs dünyayı ve dolayısı ile Türkiye’yi de ziyaretiyle dışarıya çıkma yasağı geldi. Kimisi bu konuda yorum yapıp “evde hapis olduk !”diye memnuniyetsizliğini belirtiyor, kimisi de “unutulan evimizinkıymetini yeniden anladık! ” diyor. Ben ise telefon açıp, hal hatır soran dostlara: “Demleniyorum!” diyorum.
Yıllardır biriktirdiğim gazete küpürlerini, gazete özel nüshalarını, dergileri ve özel sayılarını yeniden gözden geçirip tasnifleyip düzene koyma imkanı buldum. Ayrıca okumayı bekleyen kitaplar vardı; Edebiyat Sosyolojisi, Kur’an-ı Kerim Konu İndeksi ve İslam Dünyasının Açmazları adlı eserleri okuma imkanı buldum.
Dergilerden Kitaplık’ın “Edebiyat ve Keyif (s.64),Türk Edebiyatı Dergisi’nin Resim ve Edebiyat dosyasını(s.421), İkinci Meşrutiyet 100 Yaşında(s.411)),İLESAM’ın Kutatgu Bilig’e Yeniden Dönmek (s.16), yine, Derisi Yüzülerek Ders Veren Şair Nesimi(s.17),Mostar Dergisi’nin Keşfedilmeyi Bekleyen Hazinelerimiz Yazma Eserler(s.171),Musıki ve Edebiyat Dergisi Kadem’den merhum İlhan Ayverdi Dosyasın(s.31),Atlas Tarih Dergisi’nden Türklerin Rehberi Dedem Korkut Özel Sayısı(s.57)’nı büyük bir keyifle okudum ve notlar aldım.
Resim aslında uzun yıllar inancımıza yaslanarak “puta tapınma” gerekçe gösterilerek Tanzimat’a gelinceye kadar minyatürle yetinilmiştir. Osmanlının en kültürlü sultanı Fatih Sultan yabancı ressamlara kendi resmini yaptırmıştır ama bunun arkası gelmemiştir. Gerçi yenilikçi hükümdarımız. III.Sultan Selimle ve bilhassa Tanzimat ilanı ile birlikte zihniyet değişimi sebebiyle yağlı boya resim Osmanlıda gelişmeye başlamıştır. Tabii buna parelel fotoğrafçılık da!. Ressam Kapıdağlı’nın şehit III.Selim Han’ın tablosu beni nedense çok derinlere götürürür. Aynı zamanda Ressam Mihri Hanım’ın T.Fikret ,Nazım Hikmet’in annesi Celile Hanım’ın resimleri ,Develi’de bir zamanlar sürgün olan Arif ve kardeşi Abidin Dino kardeşlerin çalışmaları ile Mehmet Akif’in portresini resimleyen Rus Ressam Ferdinand’ın çalışmaları benim çok dikkatimi çeker. Ayrıca II.Sultan Abdulhamid’in ressamı Rus Fausta Zonaro’nun M.Akif Ersoy’unda dahil olduğu nice tabloları unutulacak gibi değil.
Ressam nice edebiyatçılarımız vardır. Tevfik Fikret, Recaizade Mahmut Ekrem, Necip Fazıl, Nazım Hikmet, Bedri Rahmi, Hulki Aktunç bunlardan bazılarıdır. Resim çalışmaları ve fotoğraflar ile nice ünlü insanımızın suretlerini, kıyafetlerini, süs eşyalarını ve ülkemizin nice manzaralarını öğrenmeye başladık. Cennetmekan II.Sultan Hamid’in ciltler dolusu resim koleksiyonu erbabına nice belgeler ,bilgiler sunmaktadır. Zamanın Anadolu sosyal hayatı hakkında ne bilgiler sunmaktadır! İşte bu safhada, toprağı bol olsun fotoğrafçı Ara Güler’i nasıl hatırlamazsınız?
İşte dikkatimi çeken konulardan birincisi Edebiyata destek olan müzik ise diğeri de resimdir. Resim ve Edebiyat Özel sayısını okurken aklıma şu soru geldi: Acaba doğup büyüdüğüm Develi’de resmin gelişimi nasıl olmuştur? Bu konu gözlemlerim ve okuduklarımdan elde ettiğim bilgiler ışığında olacaktır .
Ben aslen Yukarı Develi’de (1948)doğdum. Bize Abbaslar derler. Aşağı yukarı 300 yıllık bir geçmişimiz vardır. Nüfus kayıtlarından soyumu çıkardım. Aslen Halep Türkmenlerindeniz. Önce Kopçu Köyüne yerleşmişiz, sonra da Yukarı Develi’ye gelip, Seyyit Ali Türbesi’nin etrafında Kopçulu Mahallesi oluşmuştur. Develizade Ali Rıza Efendi’nin teşvikiyle Dedem Abbaszade Abdulkadir Efendi ( 1874-1927) ile Karanlıkların Koca Hafız Süleyman Efendi İstanbul’a gelmiş ve burada Hadim Halil Paşa Medresesi’nden icazet almışlardır. Develi’de Halasiye Medresesi’nde ders verdikten sonra, dedem Cumhuriyetle beraber Keskin Müftülü’nden vaiz olarak emekli olmuş ve 1927’de Develi’de Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Elimde dedemden tek bir hatıra vardır: Mükemmel bir Arapça kitap !. Gözüm gibi saklarım.
İşte ilk gördüğüm ciddi bir fotoğraf Karanlıkların Süleyman Efendi’nin büyük bir fotoğrafı olmuştur. Ama dedemden böyle bir fotoğraf hiç çıkmadı. Öyle zannediyorum ki bu fotoğraf torunu Neşet Ağabey’dedir. Yukarı Develi’de sonradan gördüğüm bir resim daha var. Okul öğretmenlerinden Mustafa Gür hocamız büyük bir şuurla Selçuk Bey’in hayali bir resmini yapmış ve okul un girişine resim asılmıştı. Aynı hocamız Seyrânî hakkında ilk eseri yazan Ahmet Hazım Ulusoy’un manevî torunu idi. Seyrânî’yi görmüş, tanımış kişilerden aldığı bilgilerle Seyrânî’nin de bir resmini yapmıştı., Bu resim bir ara kaybolmuştu,. Sonradan bir yazımız üzerine bulundu ve Kültür Sitesi salonunun duvarını süslemektedir. Şu anda Ankara’da ikamet eden hocamızın, acaba başka resim çalışmaları var mıdır, bilemiyorum. İlk tanıdığım ressamlar bu ilk öğretmenlerimizdir.
Sonra biz 1950 yılında Aşağı Everek’e yerleştik. Halamın evine !.Hatırlayabildiğim kadarıyla bir oturma odamızın iki pencere arasında büyük bir çerçeve içerisinde İsmet İnönü’nin Cumhurbaşkanı olduğu sırada çekilen bir resmi dikkatimi çekmişti. İkinci bir çerçeveli ve renkli olarak da İlk Türk Dünya Güzeli seçilen Keriman Halis Ece ‘nin resmi ve fotoğrafının da etrafında özenle yerleştirilmiş aile resimleri sıralanmıştı. Bu iki fotoğraf çocukluk hayatımın ilk görselleridir.
İstiklal İlkokulu’na 1954-1955 yılında tahsile başladım. Okulumuza kayıt yaptırırken iki büyük yağlı boya tablo dikkatimi çekmişti. Varna ve Mohaç Zaferleri. Yıllar sonra öğrendim ki bu resimleri okul öğretmenlerinden Efkere’li Abdurrahman Akgün adlı bir hocamız iki batılı ressamın tablosundan kopyalamış! Bu iki tablo arasına özenle konulmuş, Atatürk döneminin önemli Milli Eğitim Bakanlarından Necati Bey’in çerçeveli bir resmi yer almıştı.

Çağdaş Develi Gazetesi 21.05.2020

Çağdaş Develi Gazetesi, 22 Mayıs 2020, Sayfa 2

Share
6.675 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

7+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • SEYRANİ’NİN DÜŞÜNCE DÜNYASI

    29 Temmuz 2021 Köşe Yazarları

    Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin Kültür Yayınları Edebiyat dizisinin 172. kitabı olarak Nisan 2021'de yayınlandı. Kitabın ilk sayfalarında yazarlarımız Muammer Yılmaz ve Kadir Özdamarlar'ın özgeçmişlerine ve yayınlanan kitaplarına yer verilmiş. Değerli Kadir ağabeyime kitabını gönderdiği için teşekkür ederim. Seyrani ile ilgili çok kitap okudum ama bu kitap Seyrani'yi tanıyıp anlamaya çalışan okurlar için çok güzel bir çalışma olmuş. Yazarlarımızı kutlarım. Büyükşehir Belediye Başkanımız Dr. Memduh Büyükkılıç'ın “takdim” yazısı ile kitap deva...
  • DÜNYA ARKADAŞLIK GÜNÜ

    29 Temmuz 2021 Köşe Yazarları

    “Dünya Arkadaşlık Günü”, belki bir çoğumuzun yeni bildiği bir gündür. Her sene arkadaşlık ve dostluk adında kutlanan özel gün, dünyadaki dostluğu ve arkadaşlığı kutlamak için ayrılan bir gündür. Bazı ülkelerde uzunca zamandır kutlanırken, “Dünya Arkadaşlık Günü”, 2011 yılından beri diğer birçok ülkede de kutlanmaya başlanmıştır. “Dünya Arkadaşlık Günü” ya da “Dünya Dostluk Günü” ilk defa 30 Temmuz 1958 tarihinde önerilmiştir. Bunun sebebi Güney Amerika ülkelerinde özellikle Paraguay'da uzun zamandır yapıldığı gözlemlenmiştir. Birleşmiş Milletl...
  • Çocukluğumda Develi’de Kurban Bayramları

    23 Temmuz 2021 Köşe Yazarları

    Bir başkaydı çocukluğumuzun bayramları. Gurbetten akın akın insanlar gelirdi, özlem vardı, hasret vardı, arkadaşlık, dostluk vardı. Yıllardır ayrı kalanlar buluşur, hatıralar canlanır, özlemler biterdi. Mesafeler kısaldı özlem ve hasret azaldı. Her Kurban Bayramında Develi'ye giderdik. O zamanlar annem ve babam hayattaydı. Kurbanı Develi'de kesmek adet olmuştu. En az yirminin üzerinde çoluk çocuk düğüncü usulü kadınlar bir odada, erkekler bir odada haremlik selamlık kalırdık evimizde. Buna rağmen odalara sığmaz akrabalarda yatıya giderdik. ...
  • DÜNYA HAMAK GÜNÜ

    23 Temmuz 2021 Köşe Yazarları

    Dünyada kutlanan ilginç günlerden bir tanesi de “Hamak Günüdür”. Hamak, iki ağaç ya da ahşap direk arasına iki ucundan asılarak kurulan, içinde uzanıp sallanarak keyif amaçlı yatılan, ağdan ya da bezden yapılmış bir tür salıncak yataktır. Ayrıca gemilerde personelin yatması için kullanılan, kalın brandadan yapılan asma yataktır. Şöyle düşünelim. Temmuz ayı ortası, güneş yakıyor, gölgede ve serin bir yerde hamakta dinlenmeyi düşünelim. Hamak Günü tam olarak bunların keyfini çıkarmayı amaçlamaktadır. Hamağınız kumaş, halat ya da örgüden yapılmış...