logo

DEVELİ’DE RESİM VE EDEBİYAT-1

Korona Virüs dünyayı ve dolayısı ile Türkiye’yi de ziyaretiyle dışarıya çıkma yasağı geldi. Kimisi bu konuda yorum yapıp “evde hapis olduk !”diye memnuniyetsizliğini belirtiyor, kimisi de “unutulan evimizinkıymetini yeniden anladık! ” diyor. Ben ise telefon açıp, hal hatır soran dostlara: “Demleniyorum!” diyorum.
Yıllardır biriktirdiğim gazete küpürlerini, gazete özel nüshalarını, dergileri ve özel sayılarını yeniden gözden geçirip tasnifleyip düzene koyma imkanı buldum. Ayrıca okumayı bekleyen kitaplar vardı; Edebiyat Sosyolojisi, Kur’an-ı Kerim Konu İndeksi ve İslam Dünyasının Açmazları adlı eserleri okuma imkanı buldum.
Dergilerden Kitaplık’ın “Edebiyat ve Keyif (s.64),Türk Edebiyatı Dergisi’nin Resim ve Edebiyat dosyasını(s.421), İkinci Meşrutiyet 100 Yaşında(s.411)),İLESAM’ın Kutatgu Bilig’e Yeniden Dönmek (s.16), yine, Derisi Yüzülerek Ders Veren Şair Nesimi(s.17),Mostar Dergisi’nin Keşfedilmeyi Bekleyen Hazinelerimiz Yazma Eserler(s.171),Musıki ve Edebiyat Dergisi Kadem’den merhum İlhan Ayverdi Dosyasın(s.31),Atlas Tarih Dergisi’nden Türklerin Rehberi Dedem Korkut Özel Sayısı(s.57)’nı büyük bir keyifle okudum ve notlar aldım.
Resim aslında uzun yıllar inancımıza yaslanarak “puta tapınma” gerekçe gösterilerek Tanzimat’a gelinceye kadar minyatürle yetinilmiştir. Osmanlının en kültürlü sultanı Fatih Sultan yabancı ressamlara kendi resmini yaptırmıştır ama bunun arkası gelmemiştir. Gerçi yenilikçi hükümdarımız. III.Sultan Selimle ve bilhassa Tanzimat ilanı ile birlikte zihniyet değişimi sebebiyle yağlı boya resim Osmanlıda gelişmeye başlamıştır. Tabii buna parelel fotoğrafçılık da!. Ressam Kapıdağlı’nın şehit III.Selim Han’ın tablosu beni nedense çok derinlere götürürür. Aynı zamanda Ressam Mihri Hanım’ın T.Fikret ,Nazım Hikmet’in annesi Celile Hanım’ın resimleri ,Develi’de bir zamanlar sürgün olan Arif ve kardeşi Abidin Dino kardeşlerin çalışmaları ile Mehmet Akif’in portresini resimleyen Rus Ressam Ferdinand’ın çalışmaları benim çok dikkatimi çeker. Ayrıca II.Sultan Abdulhamid’in ressamı Rus Fausta Zonaro’nun M.Akif Ersoy’unda dahil olduğu nice tabloları unutulacak gibi değil.
Ressam nice edebiyatçılarımız vardır. Tevfik Fikret, Recaizade Mahmut Ekrem, Necip Fazıl, Nazım Hikmet, Bedri Rahmi, Hulki Aktunç bunlardan bazılarıdır. Resim çalışmaları ve fotoğraflar ile nice ünlü insanımızın suretlerini, kıyafetlerini, süs eşyalarını ve ülkemizin nice manzaralarını öğrenmeye başladık. Cennetmekan II.Sultan Hamid’in ciltler dolusu resim koleksiyonu erbabına nice belgeler ,bilgiler sunmaktadır. Zamanın Anadolu sosyal hayatı hakkında ne bilgiler sunmaktadır! İşte bu safhada, toprağı bol olsun fotoğrafçı Ara Güler’i nasıl hatırlamazsınız?
İşte dikkatimi çeken konulardan birincisi Edebiyata destek olan müzik ise diğeri de resimdir. Resim ve Edebiyat Özel sayısını okurken aklıma şu soru geldi: Acaba doğup büyüdüğüm Develi’de resmin gelişimi nasıl olmuştur? Bu konu gözlemlerim ve okuduklarımdan elde ettiğim bilgiler ışığında olacaktır .
Ben aslen Yukarı Develi’de (1948)doğdum. Bize Abbaslar derler. Aşağı yukarı 300 yıllık bir geçmişimiz vardır. Nüfus kayıtlarından soyumu çıkardım. Aslen Halep Türkmenlerindeniz. Önce Kopçu Köyüne yerleşmişiz, sonra da Yukarı Develi’ye gelip, Seyyit Ali Türbesi’nin etrafında Kopçulu Mahallesi oluşmuştur. Develizade Ali Rıza Efendi’nin teşvikiyle Dedem Abbaszade Abdulkadir Efendi ( 1874-1927) ile Karanlıkların Koca Hafız Süleyman Efendi İstanbul’a gelmiş ve burada Hadim Halil Paşa Medresesi’nden icazet almışlardır. Develi’de Halasiye Medresesi’nde ders verdikten sonra, dedem Cumhuriyetle beraber Keskin Müftülü’nden vaiz olarak emekli olmuş ve 1927’de Develi’de Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Elimde dedemden tek bir hatıra vardır: Mükemmel bir Arapça kitap !. Gözüm gibi saklarım.
İşte ilk gördüğüm ciddi bir fotoğraf Karanlıkların Süleyman Efendi’nin büyük bir fotoğrafı olmuştur. Ama dedemden böyle bir fotoğraf hiç çıkmadı. Öyle zannediyorum ki bu fotoğraf torunu Neşet Ağabey’dedir. Yukarı Develi’de sonradan gördüğüm bir resim daha var. Okul öğretmenlerinden Mustafa Gür hocamız büyük bir şuurla Selçuk Bey’in hayali bir resmini yapmış ve okul un girişine resim asılmıştı. Aynı hocamız Seyrânî hakkında ilk eseri yazan Ahmet Hazım Ulusoy’un manevî torunu idi. Seyrânî’yi görmüş, tanımış kişilerden aldığı bilgilerle Seyrânî’nin de bir resmini yapmıştı., Bu resim bir ara kaybolmuştu,. Sonradan bir yazımız üzerine bulundu ve Kültür Sitesi salonunun duvarını süslemektedir. Şu anda Ankara’da ikamet eden hocamızın, acaba başka resim çalışmaları var mıdır, bilemiyorum. İlk tanıdığım ressamlar bu ilk öğretmenlerimizdir.
Sonra biz 1950 yılında Aşağı Everek’e yerleştik. Halamın evine !.Hatırlayabildiğim kadarıyla bir oturma odamızın iki pencere arasında büyük bir çerçeve içerisinde İsmet İnönü’nin Cumhurbaşkanı olduğu sırada çekilen bir resmi dikkatimi çekmişti. İkinci bir çerçeveli ve renkli olarak da İlk Türk Dünya Güzeli seçilen Keriman Halis Ece ‘nin resmi ve fotoğrafının da etrafında özenle yerleştirilmiş aile resimleri sıralanmıştı. Bu iki fotoğraf çocukluk hayatımın ilk görselleridir.
İstiklal İlkokulu’na 1954-1955 yılında tahsile başladım. Okulumuza kayıt yaptırırken iki büyük yağlı boya tablo dikkatimi çekmişti. Varna ve Mohaç Zaferleri. Yıllar sonra öğrendim ki bu resimleri okul öğretmenlerinden Efkere’li Abdurrahman Akgün adlı bir hocamız iki batılı ressamın tablosundan kopyalamış! Bu iki tablo arasına özenle konulmuş, Atatürk döneminin önemli Milli Eğitim Bakanlarından Necati Bey’in çerçeveli bir resmi yer almıştı.

Çağdaş Develi Gazetesi 21.05.2020

Çağdaş Develi Gazetesi, 22 Mayıs 2020, Sayfa 2

Share
6.359 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • O BİZİM ERCİYESİMİZDİ

    07 Ağustos 2020 Köşe Yazarları

    Kuruluşundan bugüne Derneğimizin Hafızası adlı yayına hazırladığım kitabımızda Başkanımız merhum Zeki Sevimay'a ait bölümünü kızı Devrim Hanım'dan yazmasını rica ettim. Ulusal medyada uzun müddet gazetecilik yapan değerli hemşehrim ailesi ile ilgili yazısını fotoğraflarla ölümsüzleştirdi. Buraya aldığım o yazıdan çok küçük bir bölüm. Tamamı ileride kitabımızda yayınlanacak. Devrim Hanım'a ilgi ve alakasından dolayı çok teşekkür ediyor, Başkanımızı saygıyla ve rahmetle anıyorum. Devrim Hanım Sevgili Babası Zeki Sevimay'ı anlatıyor: Gazeteci ...
  • DÜNYA DENİZ FENERİ GÜNÜ

    07 Ağustos 2020 Köşe Yazarları

    Deniz Feneri, denizlerde karanlıklardan dolayı tehlike oluşturabilecek durumlarda adalarda, kayalarda veya kara parçalarında inşa edilen ve görüş mesafesinin düştüğü gecelerde veya sisli havalarda gemilere yol gösteren bir tür kuledir. Kulenin tepesindeki cam odada yanıp sönen güçlü ve uzun mesafeli bir ışık kaynağı bulunmaktadır. Bu kuleler, denizcileri kayalıklardan, büyük resiflerden ve gözle görülmeyen tehlikelere karşı uyarmak için inşa edilmiştir. İlk deniz feneri M.Ö. 7 yy. da, Çanakkale Boğazının Asya yakasında yer alan ve bugünkü adıy...
  • DEVELİ’DE KEYF VEREN MESİRE ALANLARI

    07 Ağustos 2020 Köşe Yazarları

    Keşişin Havuzu Mesire alanları bir bölge insanlarının boş zamanlarını değerlendirdikleri, birlik ve beraberlik tesisi için toplu yemek yedikleri, eğlendikleri hülasa kendilerine zaman ayırdıkları insanları dillendiren yeşili ve suyu bol olan yerlerdir. Eğlenmek bir kültür işidir. Zevk işidir. Develi bu konuda bazı köyleriyle beraber zengin mesire yerlerine sahiptir.Develi’nin bir zamanlar adı:Yeşil Everek’ti.Bir zamanlar çeşitli ceviz ağaçları dolu idi ve XVI.Asır Develi ticarî hayatının en çok vergi getiren neması ceviz öşürüdür. Önce Fenes...
  • DÜNYA LAZANYA GÜNÜ

    03 Ağustos 2020 Köşe Yazarları

    İster bayram ve tatiller olsun, ister tüm dünyada merakla beklenen günler olsun neredeyse kutlanmayan bir gün bile yok gibidir. Dünyada hemen her ülkede resmi ve dini bayramlar ile önemli günler bulunmaktadır. Bu önemli günler kültürlere göre farklı şekilde kutlanmakta ya da anılmaktadır. Bu önemli günlerin yanında dünyanın çeşitli ülkelerinde farklı ve çeşitli günlerde kutlanmaktadır. İşte bu kutlanan günlerden birisi de Lazanya Günüdür. Lazanya, İtalyan mutfağında makarnalar arasında yer alan özel ve leziz bir yemek türüdür. Lazanya, geniş, ...