logo

DEVELİ’DE RESİM VE EDEBİYAT-1

Korona Virüs dünyayı ve dolayısı ile Türkiye’yi de ziyaretiyle dışarıya çıkma yasağı geldi. Kimisi bu konuda yorum yapıp “evde hapis olduk !”diye memnuniyetsizliğini belirtiyor, kimisi de “unutulan evimizinkıymetini yeniden anladık! ” diyor. Ben ise telefon açıp, hal hatır soran dostlara: “Demleniyorum!” diyorum.
Yıllardır biriktirdiğim gazete küpürlerini, gazete özel nüshalarını, dergileri ve özel sayılarını yeniden gözden geçirip tasnifleyip düzene koyma imkanı buldum. Ayrıca okumayı bekleyen kitaplar vardı; Edebiyat Sosyolojisi, Kur’an-ı Kerim Konu İndeksi ve İslam Dünyasının Açmazları adlı eserleri okuma imkanı buldum.
Dergilerden Kitaplık’ın “Edebiyat ve Keyif (s.64),Türk Edebiyatı Dergisi’nin Resim ve Edebiyat dosyasını(s.421), İkinci Meşrutiyet 100 Yaşında(s.411)),İLESAM’ın Kutatgu Bilig’e Yeniden Dönmek (s.16), yine, Derisi Yüzülerek Ders Veren Şair Nesimi(s.17),Mostar Dergisi’nin Keşfedilmeyi Bekleyen Hazinelerimiz Yazma Eserler(s.171),Musıki ve Edebiyat Dergisi Kadem’den merhum İlhan Ayverdi Dosyasın(s.31),Atlas Tarih Dergisi’nden Türklerin Rehberi Dedem Korkut Özel Sayısı(s.57)’nı büyük bir keyifle okudum ve notlar aldım.
Resim aslında uzun yıllar inancımıza yaslanarak “puta tapınma” gerekçe gösterilerek Tanzimat’a gelinceye kadar minyatürle yetinilmiştir. Osmanlının en kültürlü sultanı Fatih Sultan yabancı ressamlara kendi resmini yaptırmıştır ama bunun arkası gelmemiştir. Gerçi yenilikçi hükümdarımız. III.Sultan Selimle ve bilhassa Tanzimat ilanı ile birlikte zihniyet değişimi sebebiyle yağlı boya resim Osmanlıda gelişmeye başlamıştır. Tabii buna parelel fotoğrafçılık da!. Ressam Kapıdağlı’nın şehit III.Selim Han’ın tablosu beni nedense çok derinlere götürürür. Aynı zamanda Ressam Mihri Hanım’ın T.Fikret ,Nazım Hikmet’in annesi Celile Hanım’ın resimleri ,Develi’de bir zamanlar sürgün olan Arif ve kardeşi Abidin Dino kardeşlerin çalışmaları ile Mehmet Akif’in portresini resimleyen Rus Ressam Ferdinand’ın çalışmaları benim çok dikkatimi çeker. Ayrıca II.Sultan Abdulhamid’in ressamı Rus Fausta Zonaro’nun M.Akif Ersoy’unda dahil olduğu nice tabloları unutulacak gibi değil.
Ressam nice edebiyatçılarımız vardır. Tevfik Fikret, Recaizade Mahmut Ekrem, Necip Fazıl, Nazım Hikmet, Bedri Rahmi, Hulki Aktunç bunlardan bazılarıdır. Resim çalışmaları ve fotoğraflar ile nice ünlü insanımızın suretlerini, kıyafetlerini, süs eşyalarını ve ülkemizin nice manzaralarını öğrenmeye başladık. Cennetmekan II.Sultan Hamid’in ciltler dolusu resim koleksiyonu erbabına nice belgeler ,bilgiler sunmaktadır. Zamanın Anadolu sosyal hayatı hakkında ne bilgiler sunmaktadır! İşte bu safhada, toprağı bol olsun fotoğrafçı Ara Güler’i nasıl hatırlamazsınız?
İşte dikkatimi çeken konulardan birincisi Edebiyata destek olan müzik ise diğeri de resimdir. Resim ve Edebiyat Özel sayısını okurken aklıma şu soru geldi: Acaba doğup büyüdüğüm Develi’de resmin gelişimi nasıl olmuştur? Bu konu gözlemlerim ve okuduklarımdan elde ettiğim bilgiler ışığında olacaktır .
Ben aslen Yukarı Develi’de (1948)doğdum. Bize Abbaslar derler. Aşağı yukarı 300 yıllık bir geçmişimiz vardır. Nüfus kayıtlarından soyumu çıkardım. Aslen Halep Türkmenlerindeniz. Önce Kopçu Köyüne yerleşmişiz, sonra da Yukarı Develi’ye gelip, Seyyit Ali Türbesi’nin etrafında Kopçulu Mahallesi oluşmuştur. Develizade Ali Rıza Efendi’nin teşvikiyle Dedem Abbaszade Abdulkadir Efendi ( 1874-1927) ile Karanlıkların Koca Hafız Süleyman Efendi İstanbul’a gelmiş ve burada Hadim Halil Paşa Medresesi’nden icazet almışlardır. Develi’de Halasiye Medresesi’nde ders verdikten sonra, dedem Cumhuriyetle beraber Keskin Müftülü’nden vaiz olarak emekli olmuş ve 1927’de Develi’de Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Elimde dedemden tek bir hatıra vardır: Mükemmel bir Arapça kitap !. Gözüm gibi saklarım.
İşte ilk gördüğüm ciddi bir fotoğraf Karanlıkların Süleyman Efendi’nin büyük bir fotoğrafı olmuştur. Ama dedemden böyle bir fotoğraf hiç çıkmadı. Öyle zannediyorum ki bu fotoğraf torunu Neşet Ağabey’dedir. Yukarı Develi’de sonradan gördüğüm bir resim daha var. Okul öğretmenlerinden Mustafa Gür hocamız büyük bir şuurla Selçuk Bey’in hayali bir resmini yapmış ve okul un girişine resim asılmıştı. Aynı hocamız Seyrânî hakkında ilk eseri yazan Ahmet Hazım Ulusoy’un manevî torunu idi. Seyrânî’yi görmüş, tanımış kişilerden aldığı bilgilerle Seyrânî’nin de bir resmini yapmıştı., Bu resim bir ara kaybolmuştu,. Sonradan bir yazımız üzerine bulundu ve Kültür Sitesi salonunun duvarını süslemektedir. Şu anda Ankara’da ikamet eden hocamızın, acaba başka resim çalışmaları var mıdır, bilemiyorum. İlk tanıdığım ressamlar bu ilk öğretmenlerimizdir.
Sonra biz 1950 yılında Aşağı Everek’e yerleştik. Halamın evine !.Hatırlayabildiğim kadarıyla bir oturma odamızın iki pencere arasında büyük bir çerçeve içerisinde İsmet İnönü’nin Cumhurbaşkanı olduğu sırada çekilen bir resmi dikkatimi çekmişti. İkinci bir çerçeveli ve renkli olarak da İlk Türk Dünya Güzeli seçilen Keriman Halis Ece ‘nin resmi ve fotoğrafının da etrafında özenle yerleştirilmiş aile resimleri sıralanmıştı. Bu iki fotoğraf çocukluk hayatımın ilk görselleridir.
İstiklal İlkokulu’na 1954-1955 yılında tahsile başladım. Okulumuza kayıt yaptırırken iki büyük yağlı boya tablo dikkatimi çekmişti. Varna ve Mohaç Zaferleri. Yıllar sonra öğrendim ki bu resimleri okul öğretmenlerinden Efkere’li Abdurrahman Akgün adlı bir hocamız iki batılı ressamın tablosundan kopyalamış! Bu iki tablo arasına özenle konulmuş, Atatürk döneminin önemli Milli Eğitim Bakanlarından Necati Bey’in çerçeveli bir resmi yer almıştı.

Çağdaş Develi Gazetesi 21.05.2020

Çağdaş Develi Gazetesi, 22 Mayıs 2020, Sayfa 2

Share
6.459 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

6+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Kiske Köyü Kampı Anıları

    30 Ekim 2020 Köşe Yazarları

    Develi Belediyesi Başkanı Mehmet Cabbar'ın belediyenin web sayfasına Kiske Köyü'ne (yeni adı Yaylacık Köyü) kamp yeri inşa edeceği haberi beni aldı yarım asır ötelere gençlik yıllarıma götürdü. Bir yaz tatiliydi, ben Hukuk Fakültesinde, Haluk Yalçın Eczacılık Fakültesinde talebeydik. Kazım Dedemen ve Salim Gürbüz çiçeği burnunda öğretmenlerdi. Yaz sıcağında kahvede niye pinekliyoruz dedik. Düşündük nereye gidebilirdik. Erciyes'e herkes gidiyordu. Hiç tanımadığımız, bilmediğimiz bir yerlere gitmeliydik, yeni yerler keşfetmeli, tecrübeler edinme...
  • ULUSLARARASI KARADENİZ GÜNÜ

    30 Ekim 2020 Köşe Yazarları

    Karadeniz, güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan, kuzeyinde Ukrayna, kuzeydoğusunda Rusya, doğuda Gürcistan, güneyde Türkiye ve batıda Romanya ve Bulgaristan ile çevrili, Atlas Okyanusuna Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla bağlanan bir iç denizdir. İstanbul Boğazı vasıtayla Marmara Denizine, Kerç Boğazı vasıtasıyla Azak denizine bağlanmaktadır. Karadeniz, 8.350 kilometre kıyı şeridine sahiptir. 461.000 km2 alan kaplayan (Azak Denizi dâhil), en geniş yeri doğudan batıya 1.175 km, en derin noktası 2.210 m. ola...
  • “KAYSERİ DOĞA YÜRÜYÜŞÜ GÜZERGAHLARI” ve HALİM DEMİR HİDAYETOĞLU

    30 Ekim 2020 Köşe Yazarları

    Kayseri ve bağlı mahallelere ait sporlar ve kulüpler hakkında bilgiler çok zayıftır. Hele bu konuda bilimsel çalışmalar ve hatıra kitapları maalesef sayılıdır. Bir ara Develi'de spor tarihi hakkında bir denemede bulunmak istemiştim. Develi'de, İlk defa resmen 19.04.1955 yılında kurulan klüp Develi spor Kulübüdür. Fakat araştırmalarımız sırasında gördük ki 1933'te ilk defa kayak, boks, dağcılık, futbol hakkında girişimler belediye başkanımız Hadi Erdoğan zamanında ele alınmış fakat bu hayırlı girişimler ilgisizlikten yarıda kalmıştır. Bu gün...
  • Sana Bir Şiirim Var Dr. Yusuf Akça

    26 Ekim 2020 Köşe Yazarları

    Şiir; büyük zekâların rüyalarıdır. Şiir, insanlara bütün hayatı boyunca eşlik eden bir felsefedir. Şiir, bir kavganın, bir mücadelenin, çiçek açan hayatın dilidir. Şiir, mavi bir gökyüzüdür. Şiir, zifiri karanlıkta parlayan bir ışıktır. Şiir, sessiz gecelerin, sessiz çığlığıdır. Değerli, hemşehrim Dr. Yusuf AKÇA Hocamın “Bir dost Arıyorum ve Gül Elması” şiir kitaplarından sonra “sana bir şiirim var” adlı şiir kitabı Kırmızı Yayınevi'nden yayınlandı. Kitabın gelirini Mehmetçik Vakfına bağışlayan hocamı kutluyorum. Aynı zaman da Çağdaş Develi G...