logo

DEVELİ TARİHİNDE ŞANLI BİR GÜN:05.04.1920

Develi 1474 yılında Gedik Ahmet Paşa’ya, yani Osmanoğullarına teslim olmuştu. O günlerden beri de aşiret kavgaları dışında savaş görmemişti. Ama devletimizin gerekli gördüğü her zaman da asker göndermekten çekinmemiş ve zevkle savaşlara iştirak etmiştir. Çok da şehit vermiştir
Galiçya’dan ta Yemen Çöllerine kadar bütün Osmanlı cephelerinde savaşan Develi’li şehitleri görmekteyiz. Nitekim Milli Savunma Bakanlığı’nın yayınladığı altı ciltlik şehitlerimiz ansiklopedisi’nde bu kahraman, şerefli şehitlerimizin adlarını görüyoruz. Bir kısa bilgi, sadece Çanakkale destanında Develi’li 201 şehidimiz vardır! Ruhları şâd olsun.
Develi’nin 20. Asırın ilk çeyreğinde tarihe altın harflerle imza attığı Haçın Savaşı (1920) nisyanla malul olan hafızalarda gölgelense de Develi insanının savaş mağdurlarına kapısını açması, Şar, Tufanbeyli, Saimbeyli, Feke ve Kozan’ın Fransız-Ermeni güçlerinden arındırılmasında, iktisadi bakımdan toparlanmalarında henüz daha yazılmayan bir destan yaratmışlardır. Meşhur bir sözdür:Sen bir iyilik yap ,balık bilmezse, Halık bilir, derler. Nitekim geçtiğimiz yıl bir gurup Develi’li arkadaşımızla savaşların geçtiği ve şerefli Develi ‘li Kuvva-i Milliyecilerimiz ve Cephe Komutanları Kuzey Cephe Komutanı Osman Coşkun ile Güney Cephe Komutanı Kamberli Osman’ın savaştığı alanları gezip, tarihi teneffüs etmek ve bilgilenmek için savaş alanlarına bir gezi düzenlemiştik.
Sanki savaştan 96 yıl geçmemiş gibi daha Doğanbeyli’ye girdiğimiz zaman insanlar göz yaşları içerisinde bizleri karşılamışlar uzun zaman sohbetlerimiz göz yaşlarına karışmıştı.Gezimiz sırasında mezarlıktaki mezar taşlarındaki derin kurşun izlerini görünce sanki bizlere şöyle fısıldıyorlardı:Bizleri unutmayınız!Kaldı ki nasıl uutulabilirdi onlar.
Saimbeyli’ye varınca bir kahvehaneye girmiştik. Aman Allah’ım saki kahvehane bizleri bekliyormuş.! Develi’den geldiğimiz duyulunca sandalyalar nizama sokuldu.Gözler nemlendi.Hemen Kamberli Osman, Çoşkun Osman sohbetleri bir başladı ki gözler sel olmaya başlamıştı.Demli çaylar birbirini kovalarken ,dünün acıları kesik kesik de olsa konuşulmaya başlamıştı.Özellikle Tufanbeyli’de çok önceleri Develi esnaflarından bir haylisi buraya gelip yerleşmişlerdi. Çocukluk devremde onlardan da bir hayli savaşın bazı unutulmaz hatıralarını dinlemiştim.
Üç günlük bu gezimiz unutulmaz hatıralarla dolu geçmişti.
Haçın Savaşı hakkında yazılmış bütün hatıralar bende mevcuttur.Hepsini okudum.Osman Coşkun’un “İkinci Ergenekon” adlı hatıra-romanından bu gezimizi kitaplaştıran gazeteci dost Yüksel Kalkan’ın “Haçın’da Yeniden Dirildik” gezi eserine kadar.Bu coğrafyada en çok merak ettiğim yer Kamberli Osman’ın ve Osman Coşkun’un karargahları ve Çakıoğlu Veli’nin teslim aldığı Amerikan Koleji idi.O sisler arasındaki mekanlar inanır mısınız bizleri o kadar heyecanlandırdı ki.Savaşın nasıl dehşetli geçtiğinin özeti idi.
Şimdi esas soru şu:Neden 05.04.1920
Şüphesiz savaşı geniş geniş anlatacak değilim. Ancak bu savaşın Develi’den başlaması Atatürk’ün Develi Belediye Başkanı Kamberli Osman’a çektiği 01.11.1919 tarihli “Sırdır” başlıklı telgraf ile başlar.Develi’de 10 adet yedek subay vardır. Bnb.Kemal Doğan,Yzb.Osman Tufan’ı da 16.Mart.1920’da başlayıp 16.10.1920 tarihine kadar devam eden kuşatmayı yönetmeleri için göndermişlerdi.
Develi’de 19.Nisan.1919’da Develi Müdafa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuş, üyeler tespit edilmiş ve Cemiyet-i İslamiye kurularak savaşa hazırlık başlamıştı. Fakat Bnb.Kemal Bey’in harekat için ağır davranması, Develi kuvvacılarını huzursuz etmiş,Kozan ve Saimbeyli’den gelen zulüm görmüş insanların figanları harekete geçirmiş ve milis toplamak için Kamberli Osman Efendi, dört adamı ve Emin Develioğlu’nu yanına o öldürücü soğuğa rağmen bu fedekar ve cesur insanlar müftü Numan Cebeci Hoca’nın duaları eşliğinde 05.04.1920’de Ayvazhacı köyüne doğru atlarını sürmüşlerdir.O gün gezdikleri köylerden topladıkları milis sayısı 250’ye yakındır. Savaşın ortalarına doğru 3000’e bu milislerin sayısı 3000’e yaklaşaktır. 131 şehit verilecektir. Sadece Develi insanı.
Birkaç yazı yazdık.05.04.1920 tarihi neden Develi’nin şerefi ve kahramanlığı adına resmi bir gün olamaz ? Bir şuur, bir idrak istiyorum.
Ayrıca Kamberli Osman’ın adının da bir yere verilmesini …

Share
1.105 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ MEZARLIKLARI

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Develi Mezarlıklarını, tarihi Develi köy mezarlıkları da başta olmak üzere (Ayşepınar, Çomaklı, Fraktın, Havadan, İncesu, Köseler, Madazı, Pungu, Soysallı, Sindelhöyük, Zile vs) dahil olmak üzere gezmediğim yer çok azdır. Ama o kadar arzu etmeme rağmen maalesef inceleyemediğim yerler de var. Mesela Karacaören, Kızık, Öksüt, Satı vs gibi. Mezartaşları bir köy tarihi ve bulundukları mekan için çok önemli yazılı belgelerdir. Tıpkı ibadethane olmaları ayrı bir konu ama kitabeli camiler de aynı konuda aydınlatıcı belge sunarlar.! Yeter ki dikkatli ...
  • DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ

    18 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Toplum olarak ortak paylaştığımız yaşam alanlarının temiz tutulması bir vatandaşlık görevidir. Toplum içerisinde bulunan toplum bilinci ve sorumluluk duygusu kişinin ilk önce kendisine saygı duyması ile başlar. Yaşamsal alanların korunması, doğaya, yeşile sahip çıkılması ve çevre temizliğinin önemi herkesin ortak sorumluluğudur. Temiz bir çevre, insan sağlığı ve refahı için temel niteliktedir. Çevre Temizliği, günümüzde dünyanın en önemli sorunları arasındadır. Bütün bunların temel amacı, insanları çevre temizliği konusunda bilinçlendirmektedi...
  • DÜNYA AVCILAR GÜNÜ

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Merkez Av Komisyonunca, avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, doğal denge içerisindeki yapıyı bozmadan, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve usullerle, canlı veya cansız ele geçirmeye çalışmaya Avcılık, bunu yapan kişiye de Avcı denilmektedir. İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana besin arama ve karnını doyurma zorunluluğunu duymuştur. Mağara dönemi insanları beslenmek, giyecek sağlamak ve kendilerini korumak için avlanmak zorunda kalmışlardır. Bir yandan bitki kökleri toplayıp toprağı işlerken diğer yandan av aletlerind...
  • YAZARLARIMIZIN YAZILARINI OKURKEN

    11 Eylül 2020 Köşe Yazarları

    Çağdaş Develi Gazetesi’ nin yayınlandığı 2003 yılından beri elimizden geldiğince haftalık bir değişik konulu yazı yetiştirmeye çalışırım. Bu yazıların hepsi Develi ile ilgili tarih, sosyal, kültürel, siyasî, edebiyat vb konulardadır. İnşallah, bu yazılar bir plan dahilinde yazılmıştı; kitaplaştırıldığında inanıyorum ki Develi kültürü ve medeniyeti adına değerli çalışmalar olduğunu hepimiz göreceğiz. Zira bu yazıların çoğu tabir yerindeyse iğne ile kuyu kazmak kabilinde yazılmıştır. Çünkü küçük yerlerde bilgi toplamak o kadar zahmetlidir. Fotoğr...