logo

CIRTLIK

Develi’de faydalı, zehirli ve faydalı vs.otlar hakkında bilgi sahibi değiliz. Veya biz bilgi sahibi değiliz. Bu konuda yazılı bir bilgimiz de yoktur.
Bir ara K.Maraş’tayız. Orada dost bir biyolog arkadaşın elinden çıkma K.Maraş’taki ot ve bitki eşitleri ile değişik türleri üzerinde çok değişik bir dergi yazısı okumuş ve çok da hoşuma gitmişti. Develi’ye geldiğimde Tarım İl Müdüdürlüğü’ne uğramış ve varsa kaç çeşit nebatat var onları öğrenmeye çalışmıştım. 1OO çeşit’i biraz aşkın bitkinin listelendiğini görmüştüm. Halbuki K.Maraş’da Dr.arkadaş’ın çalışmasında 400 ‘e yakın bir tür okumuştum. Bunda ormanlık bir bölge olmasının da etkisi şüphesiz vardır.
Develi’nin bitki örtüsünün haritası çıkarılmamıştır. İstanbul’u bir ziyaretimizde Develi’li bir Ermeni hanıma,Ermeni kültüründen Develi yemek kültürümüze geçen bir damak zevkini sorduğumdaşu enteresan cevabı vermişti.
-Aman gadasını aldığım !Ne farkı var ki. Bir bölgenin yiyeceğini o bölgenin coğrafyası belirler.Bizde mantı pişer,Kamberli ocağında un aşı,demişti.
Ortak kültürün birleştirici özelliği ne güzelldir.Toprakın insanları birleştirici özelliği ne kadar güzeldir.
Basit bir bitki haritası Develi’de şöyledir:
a-Zehirli ot
Sütleğen
b- Yemeklik :Yemlik,cırtlık, pezzik,havuç,kavun,karpuz
c-Faydalı bitkiler:Cehri,yonca,çimen,şeker pancarı
ç-Bağcılık: Develi uzun zaman bağcılıkla geçinmiştir. Orun, ak hevenk, karahevenk, Karaburcu, sergilik, İstanbul, dirmit,
d-Faydalı ağaçlar: Kaysı,erik, badem, armut, ayva, kiraz, vişne, şekerpare, kara üzüm, iğde, muşmula,
e-Zahire:Buğday,çavdar,arpa,gacer,yulaf,
f-Değişik ağaçlar : Kavak, söğüt, çınar, çam, meşe,
Develi’de bir zamanlar bostancılık rağbet görmüştür. xvı.Asırda Develi’de en çok vergi cevizden elde edilmiştir. Bilaç bölgesinde kuyuculuk rağbet bulmuştur. Bizim de bir yoncalığımız vardı. İçerisinde üç ağaç ceviz vardı. Bostanımızda havuz yoktu ama cevizler çok gürdü. Herhalde yoncalığımız su bölgesi olduğu için, ceviz kökleri çok derinlerde su il besleniyordu ki ceviz ağaçları çok gürleşmiştir.
Annem geniş yapraklı otlardan keser , üzerini sahan olarak telakki eder, üzerine çok güzel bulgur plilavı dökerdi. Bizler de büyük bir iştahla pilavı yerdik Bir gün birkaç dostla Develi’ye gitmiştik.
Tam da öğle vakti.Bir parti başkanımız bizi görünce hemen durdurdu, evine davet etti. İşimizin acele olduğunu söyleyince ,çok acele olarak, tarlalardan bir gün önce topladıkları yemlik ve cırtllık çıkardılar. Temizlenmiş, bir yemlik ve cırtlık .Tertemiz bir yer sofrası. Yanında kaynatılmış yumurta, yoğurt ve kendilerinin ürettikleri bal! Ne yalan söyleyelim mükellef bir sofra…
Yemlik ve cırtlıkın hem dürümü,hem yemeği çok güzeldir ve lezzetlidir. Bileç de bu konuda çok verimlidir.
Çocukluk dönemimiz de çok yemlik ve cırtlık dürümü, arasına da peynir veya çökelikle beraber konarak yenirdi.
Çok az olarak bu bitkiler hakkında bilgi verdik ama inanıyorum ki bu konu daha gürleşecektir.

Share
233 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Ahırda Ata Binen, Kapıyı Yüksek Tutar

    24 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Bu güzel söz merhum Hacı Ömer Sabancı'ya ait, bu hafta da deyimlerden ve güzel anlamlı sözlerden bir demet yapalım istedim. Öncelikle Kendini Sev Bir şeyi yanlış hissettiriyorsa yapma. Çünkü üzülürsün. Tam olarak ne demek istiyorsan onu söyle. Dolaylı yollardan anlatmaya çalışma. Yoksa pişmanlık yaşarsın. Herkesi memnun etmeye çalışma. Çünkü başaramazsın. Kendin hakkında kötü konuşma. Çünkü bu sana zarar verir. Enerjini emen negatif insanlarda uzak dur. Çünkü enerjin sana lazım. Kendine iyi davran. Çünkü sana en çok sen lazımsın. Özgüv...
  • DÜNYA MÜZİK GÜNÜ

    24 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Müzik, insanoğlunun varlığı ile birlikte var olduğu düşünülen insan hayatının en vazgeçilmez unsurlarından biridir. İnsanlığın ortak dili olarak kabul edilen müzik, dini, dili, ırkı, yaşam felsefesi farklı olan milyarlarca insanı sonsuz bir evrenin ortak paydasında buluşturan yegâne sanattır. Müzik, hayatımızın önemli bir parçasıdır. Müzik kavramı, sadece bir eğlence aracı ya da keyifli bir boş zaman faaliyeti olarak tanımlanamaz. Müzik, birçok yönü ile hayatımızın önemli bir parçasıdır. Müzik duygularımıza eşlik eden, bazen ruhu dinlendirip ...
  • RUS KÖYLÜSÜ

    17 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Her dilin bir argosu vardır. Şüphesiz Türk dilinde de kendine göre argo vardır. Her yazar da bu kelime hazinesinden yeri geldikçe zaman zaman yararlanır. İlhan Ayverdi, hazırlamış olduğu sözlükte”argo” hakkında şöyle der:” Ortak dilden ayrı olarak ,daha çok kendini gizlemek isteyen belli topluluklar tarafından kullanılan, herkesçe anlaşılmayan, ortak dilde ki kelimelere farklı anlamlar yükleyen ,mecazî anlamların önemli bir yer tuttuğu özel dil.”. İşte “Rus Köylüsü de böyle bir ifadedir! Böyle bir anlatımı ben İstanbul’da çok yaşlı bi hanım ö...
  • Yüreğinden Öpülmemiş Kadınlar Ağ Gelin/Yaşar Adanur

    17 Haziran 2022 Köşe Yazarları

    Yaşanmış üzeri kapatılmaya çalışılmış öyle hüzünlü hikâyeler duyuyorum ki içim parçalanıyor, insanlığımdan utanıyorum. Hepsini yazmak istesem de yüreğim el vermiyor, kalemim utanıyor, yazamıyorum. Ben yazarken parça parça oluyorum ya bunları yaşayanlar nasıl dayanmış onca sene hayret ediyorum.Ah be insanoğlu “Kadınların haklarına riayet ediniz. Onlara şefkat ve sevgi ile muamele ediniz” diyen Hz. Muhammed'in ümmetiyiz. Bunca kadınımız gözyaşı dökerken öldürülüp kara toprağa gömülürken gönüllerin sultanı Peygamber Efendimiz'in yüzüne mahşer gün...