logo

BELGELERLE İSTİKLAL MARŞI TARİHİ


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Ülkelerin millî marşları çok önemlidir. O milletlerin millî heyecanlarını ,hürriyet ve özgürlük düşüncelerini, kahramanlıkları ve manevi değerleriyle örülmüş, milletleri heyecanlandıran kahramanlık şiirleridir.
Aslında marşlar yürüyüş musikisi taşırlar. Çoğunlukla milletlerin en zor zamanlarında moral unsuru olarak ortaya çıkar. Osmanlıda 300 bin kişilik orduyu düzgün bir şekilde yürüten ve savaş anında orduyu heyecanlandıran, coşturan ve moral veren büyük “Mehtaran Bölüğü” idi. Osmanlı devleti 1.Dünya savaşında mağlup sayılıp, Sevr Antlaşması ile tarihten silindi. Otuz iki milyon nüfusla girdiği savaşta dokuz cephede çeşitli sebeplerle beş milyon askerini kaybetmişti.
Sonuçta Mustafa Kemal ve kahraman kadrosu ,sekiz buçuk milyon nüfusla “İstiklal Savaşı”’na girmiş ve çok kanlı bir savaş sonrası Anadolu düşman işgalinden kurtulmuştu. Sonuçta hür Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu..
İşte bu savaş sırasında diplomatik ve gerek millete, gerek ordumuza moral vermek amacıyla bir millî marşa ihtiyaç duyulmuştu. İsmet Paşa’nın teklifi ve gayretiyle bu işi Milli Eğitim Bakanlığı 1921 yılında ele almıştı. Büyük şairlerimizin çoğu işgal altındaki İstanbul’da bulunuyorlardı. Açılan yarışmaya 724 şiir katılmış, bunlardan yedi tanesi incelenmek üzere ayırt edilmişti. Cenap Şehabettin ve Kazım Karabekir’in yazdığı şiirler de dikkat çekmişti.
Doğrusu bu şiirler o günkü kahramanlık destanları yazan ordumuzun kahramanlığını anlatan şiirler olarak görülmedi. Sonunda seçilen şiire ikramiye verilmesi sebebiyle M. İstiklal Marşı’nın bestesi için ise elli beş bestekar müracaat etmiş 1930 yılına kadar Ali Rıfat Çağatay’ın,193o yılından sonra ise Zeki Üngör’ün bestesi kabul edilmiştir.
Ne acıdır ki böyle ciddi bir konunun evrakları ve yarışmaya katılan şiirlerin ve bestelerin dosyası ortay çıkmamıştı. TBMM’de olması gereken dosya MEB. Müsteşarlarından Mehmet Önder’in elinde olduğunu bir yazısında öğrenmiş olduk. Şimdi bu dosya , kimde hala meçhul !Bir vesile Mehmet Önder’e bu dosyanın şimdi kimde olduğunu sorduğumda Gazi Üniversitesi öğretim üyelerinden hemşehrimiz Prof.Dr.Alemdar Yalçın’da olduğunu söylemişti !
1925 yılına gelindiğinde devlet düzeni oturmuştu. Ülkemizdeki bestekarlar ve şairler özgürdü. Görülüyor ki M.Akif’in şiiri ve Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi bazılarını rahatsız etmiştir. Bize göre resmen kıskanılmıştır! Nitekim 1925 yılında M.Akif Mısır’a gittiği bir gün yeniden İstiklal Marşı yarışması açılmış ve elli şiir iştirak etmiştir. Bunlardan ikisi de Kayseri Lisesi Tarih Öğretmeni Yahya Saim ile İncesulu bir öğrenci olan Sacid’dir.
Bunlardan İsmail Fenni Ertuğrul ile Muhittin Akyüz şiirlerini besteli olarak göndermişlerdir. Yarışmaya katılan elli şiirden otuz dört şiirin metni tespit edilmiş ve yayınlanmıştır.1925-1926 yıllarında yapılan yarışmada Enis Behiç Koryürek,Haluk Nihat Pepeyi gibi 1938 ‘deki son yarışmada ise Necip Fazıl Kısakürek gibi şöhretli şairlerimizi görürüz.
M.Akif Ersoy’un şiiri bazı kişileri çok rahatsız ettiği gerçektir. Fakat her bir hareket de sonuçsuz kalmıştır!
İşin enterasan bir tarafı da bu “İstiklal Marşı Yarışmaları 1921-1926-1938”’nın belgeleri ne TBMM arşivlerinde ,ne de MEB ile Kültür Bakanlığı gibi Bakanlıklarımızın arşivi yerine maalesef özel şahıslarda veya devlet memurlarında bulunmaktadır! Yukarda anlattığım Mehmet Önder örneğinde olduğu gibi.
Kütüphanemde İstiklal Marşı ile ilgili çıkan eserlerden elden geldiğince toplayıp koymuştum .Bundan bir aya yakın önce Karamanlı bir genç araştırmacı Kasım Kocabaş ‘tan bir kitabı geldi: “Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi”. Araştırmacı yazar 1975 tarihinde Karaman’ın Kazım Karabekir İlçesinde gelmiştir. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunudur .Çeşitli gazete ve dergilerde incelemelerini yayınlamaktadır.

Yayınlanmış kitapları ise şunlardır:
1.Son Nebi-Misyonerlere Reddiye,2008
2.Milli Mücadele Kahramanı Hataylı Hakkı Bey’in Hatıratı-2016
3.İstiklal Marşı’nın İstikbal Mücadelesi 2016
4.Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi,Ankara -2018.
Görüldüğü gibi millî hassasiyeti yüksek bir sanatçımız. Şimdilerde ise Develi’li ”Ali Celalettin Hayatı-Şiirleri-Önemi” üzerinde çalışmaktadırNasip olursa ,bu eseri beraber çalışacağız.
Kocabaş eserini üç bölümde planlamış. Her bölüm alt başlıklarla donatılmış ve işlenmiştir. Ciddi bir araştırma mahsulü bir çalışma .Konuya ilgi duyanlar için çok önemli bir eser. İstiklal Marşı konusu evet 1921 yılı Mart ayanda gündeme gelmiştir, ama eserin ciddiyeti kimlerin güfte ve beste yarışmalarına iştirak ettiği konusu ve bu konudaki değerlendirmeler ile bazı belgeler gerçekten ilgi çekici.O bakımdan kitabı tanıtma yanında konuya ilgi duyanlar için ele kitabı niteliğinde olduğu için kısa da bir tanıtma yazısı yazmayı bir görev bildik.
İnanıyorum ki fayydalı olmuştur.Yazarını kutluyorum.
Not:Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi,Ankara 1918. aydilekler@gmail.com
11.07.2019 Çağdaş Develi Gazetesi

Share
811 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

5+8 = ?

#

BELGELERLE İSTİKLAL MARŞI TARİHİ” için 1 yorum

  1. Avatar kasım kocabaş : diyor ki:

    İstiklal Marşı kitabımı okuma, tanıtma ve takdir ve övgü ifadeleri (hakkım olmayan) ile birlikte köşesine taşıyan kıymetli Hocam’a saygı ve hürmetlerimi sunarım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Anaların Evlat Nöbeti

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

      Gözü yaşlı, bağrı yanık Emine Kaya ana Diyarbakır'dan evladım diye haykırıyor. Bazı Sivil Toplum Kuruluşları ve sözde sanatçılar sağır ve dilsiz, üç maymunu oynuyorlar. “Oğlumu HDP' den istiyorum. HDP oğlumu götürmüş onların eline vermiş. Onların çocukları Amerika'da okuyor, niye kendi çocuklarını dağa göndermiyorlar. Çocuklarımızı Kandil'e götürüyorlar. HDP = Kandildir. Ben çocuğumu istiyorum.” Bazı siyasi partiler, insan hakları savunucuları, kanaat önderleri bu çocuklar için tepki göstermek şöyle dursun maalesef HDP'yi ve PKK'yı ...
  • DÜNYA İNTİHARI ÖNLEME GÜNÜ

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

    İntihar, psikolojik olarak rahatsız olan kişinin istemli olarak yaşamına son vermesi olup kendisine yönelik bir saldırganlık halidir. Bu nedenle intihar olayı bir düşünce, bir eğilim ya da bir girişim sonucu ortaya çıkmaktadır. Toplumun sosyal ve ekonomik yapısının önemli göstergelerden biri olan intihar, çeşitli psikolojik, sosyolojik, ekonomik ve kültürel faktörlerin etkisinde olan çok değişkenli bir olaydır. Uluslararası İntiharı Önleme Derneğinin bir girişimi olarak 2003 yılından bu yana tüm dünyada insan hayatını tehdit eden intihar olgus...
  • HAVADAN KÖYÜNDE ŞİNASİ KÖYLÜOĞLU İLKOKULU

    13 Eylül 2019 Köşe Yazarları

    Varlık şuurlu bir insanımız için sınavdır. Neyin sınavı bu? Elbette adam olmanın, bölüşmenin, hayratın hasılı, bu kubbede bir hoş seda olmanın sınavıdır! Hani meşhur bir sözümüz vardır:Cebinde akrep olanlar !…,Var ya. Bir türlü bölüşmenin, Allah için bir hayrın lezzetini tadamaz, tatmamıştır da. İnsana hizmet, doğduğu yere sevdalı olma, insanına hizmet aşkı bir Allah vergisidir.! Vermezse mabût, neylesin Sultan Mahmut . Ben yıllar önce Develi Devlet Hastahanesi'nin yapımında büyük bir para yardımında bulunan Tombaklı Cemal Ercis Develi'de topr...
  • Hazin Bir Aşk Hikâyesi Hasan Boğuldu

    06 Eylül 2019 Köşe Yazarları

      Kaz Dağları, Kuzey Ege'de Edremit Körfezi kuzeyinde, Biga Yarımadası'nın içine doğru uzanır. Kazdağları denilince, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu beldesi ile Balıkesir'in Edremit ilçesi arasındaki geniş alanı kapsıyor. Koruma altındaki Kazdağı Milli Parkı, Balıkesir'e bağlı Altınoluk ile Edremit arasında; Güre, Akçay ve Zeytinlinin kuzeyinde yer alıyor. Kaz dağlarının en yüksek noktası 1774 metre yükseklikteki Karataş tepesi. Efsaneler konu olmuş Sarıkız tepesi de yine Kazdağı Milli parkı sınırları içinde 1726 metre y...
astropay bozdurma bitcoin bozdurma paykwik bozdurma