logo

BELGELERLE İSTİKLAL MARŞI TARİHİ

Ülkelerin millî marşları çok önemlidir. O milletlerin millî heyecanlarını ,hürriyet ve özgürlük düşüncelerini, kahramanlıkları ve manevi değerleriyle örülmüş, milletleri heyecanlandıran kahramanlık şiirleridir.
Aslında marşlar yürüyüş musikisi taşırlar. Çoğunlukla milletlerin en zor zamanlarında moral unsuru olarak ortaya çıkar. Osmanlıda 300 bin kişilik orduyu düzgün bir şekilde yürüten ve savaş anında orduyu heyecanlandıran, coşturan ve moral veren büyük “Mehtaran Bölüğü” idi. Osmanlı devleti 1.Dünya savaşında mağlup sayılıp, Sevr Antlaşması ile tarihten silindi. Otuz iki milyon nüfusla girdiği savaşta dokuz cephede çeşitli sebeplerle beş milyon askerini kaybetmişti.
Sonuçta Mustafa Kemal ve kahraman kadrosu ,sekiz buçuk milyon nüfusla “İstiklal Savaşı”’na girmiş ve çok kanlı bir savaş sonrası Anadolu düşman işgalinden kurtulmuştu. Sonuçta hür Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu..
İşte bu savaş sırasında diplomatik ve gerek millete, gerek ordumuza moral vermek amacıyla bir millî marşa ihtiyaç duyulmuştu. İsmet Paşa’nın teklifi ve gayretiyle bu işi Milli Eğitim Bakanlığı 1921 yılında ele almıştı. Büyük şairlerimizin çoğu işgal altındaki İstanbul’da bulunuyorlardı. Açılan yarışmaya 724 şiir katılmış, bunlardan yedi tanesi incelenmek üzere ayırt edilmişti. Cenap Şehabettin ve Kazım Karabekir’in yazdığı şiirler de dikkat çekmişti.
Doğrusu bu şiirler o günkü kahramanlık destanları yazan ordumuzun kahramanlığını anlatan şiirler olarak görülmedi. Sonunda seçilen şiire ikramiye verilmesi sebebiyle M. İstiklal Marşı’nın bestesi için ise elli beş bestekar müracaat etmiş 1930 yılına kadar Ali Rıfat Çağatay’ın,193o yılından sonra ise Zeki Üngör’ün bestesi kabul edilmiştir.
Ne acıdır ki böyle ciddi bir konunun evrakları ve yarışmaya katılan şiirlerin ve bestelerin dosyası ortay çıkmamıştı. TBMM’de olması gereken dosya MEB. Müsteşarlarından Mehmet Önder’in elinde olduğunu bir yazısında öğrenmiş olduk. Şimdi bu dosya , kimde hala meçhul !Bir vesile Mehmet Önder’e bu dosyanın şimdi kimde olduğunu sorduğumda Gazi Üniversitesi öğretim üyelerinden hemşehrimiz Prof.Dr.Alemdar Yalçın’da olduğunu söylemişti !
1925 yılına gelindiğinde devlet düzeni oturmuştu. Ülkemizdeki bestekarlar ve şairler özgürdü. Görülüyor ki M.Akif’in şiiri ve Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi bazılarını rahatsız etmiştir. Bize göre resmen kıskanılmıştır! Nitekim 1925 yılında M.Akif Mısır’a gittiği bir gün yeniden İstiklal Marşı yarışması açılmış ve elli şiir iştirak etmiştir. Bunlardan ikisi de Kayseri Lisesi Tarih Öğretmeni Yahya Saim ile İncesulu bir öğrenci olan Sacid’dir.
Bunlardan İsmail Fenni Ertuğrul ile Muhittin Akyüz şiirlerini besteli olarak göndermişlerdir. Yarışmaya katılan elli şiirden otuz dört şiirin metni tespit edilmiş ve yayınlanmıştır.1925-1926 yıllarında yapılan yarışmada Enis Behiç Koryürek,Haluk Nihat Pepeyi gibi 1938 ‘deki son yarışmada ise Necip Fazıl Kısakürek gibi şöhretli şairlerimizi görürüz.
M.Akif Ersoy’un şiiri bazı kişileri çok rahatsız ettiği gerçektir. Fakat her bir hareket de sonuçsuz kalmıştır!
İşin enterasan bir tarafı da bu “İstiklal Marşı Yarışmaları 1921-1926-1938”’nın belgeleri ne TBMM arşivlerinde ,ne de MEB ile Kültür Bakanlığı gibi Bakanlıklarımızın arşivi yerine maalesef özel şahıslarda veya devlet memurlarında bulunmaktadır! Yukarda anlattığım Mehmet Önder örneğinde olduğu gibi.
Kütüphanemde İstiklal Marşı ile ilgili çıkan eserlerden elden geldiğince toplayıp koymuştum .Bundan bir aya yakın önce Karamanlı bir genç araştırmacı Kasım Kocabaş ‘tan bir kitabı geldi: “Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi”. Araştırmacı yazar 1975 tarihinde Karaman’ın Kazım Karabekir İlçesinde gelmiştir. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunudur .Çeşitli gazete ve dergilerde incelemelerini yayınlamaktadır.

Yayınlanmış kitapları ise şunlardır:
1.Son Nebi-Misyonerlere Reddiye,2008
2.Milli Mücadele Kahramanı Hataylı Hakkı Bey’in Hatıratı-2016
3.İstiklal Marşı’nın İstikbal Mücadelesi 2016
4.Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi,Ankara -2018.
Görüldüğü gibi millî hassasiyeti yüksek bir sanatçımız. Şimdilerde ise Develi’li ”Ali Celalettin Hayatı-Şiirleri-Önemi” üzerinde çalışmaktadırNasip olursa ,bu eseri beraber çalışacağız.
Kocabaş eserini üç bölümde planlamış. Her bölüm alt başlıklarla donatılmış ve işlenmiştir. Ciddi bir araştırma mahsulü bir çalışma .Konuya ilgi duyanlar için çok önemli bir eser. İstiklal Marşı konusu evet 1921 yılı Mart ayanda gündeme gelmiştir, ama eserin ciddiyeti kimlerin güfte ve beste yarışmalarına iştirak ettiği konusu ve bu konudaki değerlendirmeler ile bazı belgeler gerçekten ilgi çekici.O bakımdan kitabı tanıtma yanında konuya ilgi duyanlar için ele kitabı niteliğinde olduğu için kısa da bir tanıtma yazısı yazmayı bir görev bildik.
İnanıyorum ki fayydalı olmuştur.Yazarını kutluyorum.
Not:Belgelerle İstiklal Marşı Tarihi,Ankara 1918. aydilekler@gmail.com
11.07.2019 Çağdaş Develi Gazetesi

Share
1.151 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

10+2 = ?

#

BELGELERLE İSTİKLAL MARŞI TARİHİ” için 1 yorum

  1. Avatar kasım kocabaş : diyor ki:

    İstiklal Marşı kitabımı okuma, tanıtma ve takdir ve övgü ifadeleri (hakkım olmayan) ile birlikte köşesine taşıyan kıymetli Hocam’a saygı ve hürmetlerimi sunarım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Darülaceze’de “Dünya Kayserililer Günü” Kutlandı

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    İstanbul’un en eski Kamu Yararı Derneği, Kayder İstanbul Şubesi Başkanı Gökhan Çetinsaya’nın öncülüğünde Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç’ın, Diriliş Postası Gazetesi’nin ve Darülaceze Başkanlığı’nın katkılarıyla “Dünya Kayserililer Günü” etkinliğinin 2.si 08.02.2020 tarihinde Cumartesi günü saat 14.00’te Darülaceze Darülfünun salonunda gerçekleştirildi. Programa hava muhalefeti nedeniyle Kayseri milletvekili Av. Mehmet Özhaseki, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç ve diğer Kayseri milletvekilleri, il...
  • TÜRK HAVA KURUMU KURULUŞ GÜNÜ

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    Bir havacılık eğitim kurumu olan Türk Hava Kurumu (THK), 16 Şubat 1925 tarihinde, yüce önderimiz Atatürk'ün “İstikbal Göklerdedir” öngörüsüyle kurulmuştur. THK, önce 16 Şubat 1925'de “Türk Tayyare Cemiyeti” adıyla kurulmuş, 24 Mayıs 1935 tarihinde yapılan 6. Kongresinde ise “Türk Hava Kurumu” adını almıştır. Türk Hava Kurumu, Türkiye'nin sivil havacılık alanındaki en eski ve köklü kuruluşudur. Ankara'nın Etimesgut ve Eskişehir'in İnönü ilçelerinde iki önemli merkezi bulunmaktadır. THK, havadan yangın söndürme, hava ambulans, hava taksi, sivil ...
  • DEVELİ’DE BİR SES,BİR NEFES : MUSTAFA AKDOĞAN

    14 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    Erciyes Dağı’nın eteklerinde kurulan ve İç Anadolumuzun şirin bir ilçesi olan Develimiz; nice yıllar ilmî-fikir ve devlet adamları Çanakkkale Cehenneminde 200’ün üzerinde şehidi ile de tarihimize damgasını vurmuştur. Develi’den geçen güzel insanlarından birisi de hayatının baharında (1914-1955 ) aramızdan ayrılan; hem terzi, hem tüccar, hem gazeteci, udî, DP’nin kurucu başkanı Mustafa Akdoğan’dır. Daha çok DP kurucu başkanı ve Develi’de ilk özel gazeteyi çıkararak gündemi tutan Mustafa Akdoğan’ın Arap harfleri ile yazdığı mektupları, dilek...
  • Gurban Olduğum

    07 Şubat 2020 Köşe Yazarları

    On beşten altmış beşe ahret mektebi, Her zaman hak doğru söyledi dili, Dünya onun için demir leblebi, Zar ahu zarına gurban olduğum. Yanardağ nedir ki onun adı var, Seyrani patlarsa bu cihan yanar, Gerçeği söyleme sana sürgün var, Yoluna yönüne gurban olduğum. Padişah da bu şakşaka özenmiş, Sırmalara kaftanlara bezenmiş, De Seyrani de, beni beni öv demiş, Sazına sözüne gurban olduğum. Midesi de kesesi de dolmamış, Sıratı müstakimden ayrılmamış, Yokluğun önünde selam durmamış, İzzet onuruna gurban olduğum. Ateşten gömleği...