logo

BELEN’İ KURAN DEVELİLER

Sürgündeki Yaşam – 1 isimli romanımı yazarken araştırmalarım sırasında Hatay’ın Belen ilçesini Develiden getirilen aileler tarafından kurulduğunu öğrendim.
Ayrıca Belen Belediye Başkanı bir televizyon programında bu bilgileri teyit eden açıklamalarda da bulunması nedeniyle bu bilgileri sevgili hemşehrilerimle paylaşma ihtiyacı duydum.
Belen, Hatay ilinin 15 ilçesinden birisidir. Amanos Dağlarında yer alan Belen, Türkiye’nin önemli geçitlerinden “Belen Geçidi”ne adını veren yerleşim yeridir.
Yavuz Sultan Selim, 1516 yılında Mercidabık savaşı sırasında Belen Geçidini Anadolu’nun Suriye’ye açılan en uygun yeri olduğunu görmüştür. Geçit, aynı zamanda askeri açıdan, bölge ve ülke güvenliği bakımından stratejik öneme sahip olduğunu fark etmiştir.
Buraya bir derbent (Sınır Kalesi) yapılmasının uygun olacağını düşünmüş, ancak ömrü vefa etmediği için bu düşüncesi (projesi) gerçekleşmemiştir.
Oğlu Kanuni Sultan Süleyman, Aralık 1535 ayında Tebriz ve Bağdat dönüşünde Antakya – İskenderun üzerinden Adana’ya geçerken duvar gibi duran sarp kayalıklara sahip Belen Geçidi’nin önemini görmüş ve babası Yavuz Sultan Selim’in projesini gerçekleştirmek için 250 askerin barınabileceği bir derbent yaptırmıştır. Buraya Derbend-i Cebel-i Barkesman İskenderun adını vermiştir.
Kanuni Sultan Süleyman, 1548- 1549 yılının kışını Halep’te geçirirken bölge gezisi sırasında Belen’e gelmiştir. Burada hac yolunda kervanların kalıp barınması ve mola vermesi amacıyla Belen’e birer cami, han, hamam ve kervansaray yapılmasını emretmiştir.
Ayrıca, gelen hacılara hizmet verecek, askerlere iaşe sağlayacak, tarım ve hayvancılık yapacak aileler bulunmasını ve buranın bir köy haline gelmesi için de Oğuz boylarından Türkmenlerin buraya yerleştirilmesini istemiştir.
Kanuni’nin talimatı üzerine 1550 yılında Kayserinin Develi ilçesinden Yörük ve Türkmenlerden oluşan 65 aile (Hane) seçilerek buraya yerleştirilmiştir.
Böylece mecburi iskâna tabi tutulan Develi halkı vergiden muaf tutulmuştur. Küçük düz bir alana yerleşen Develili aileler dağ üzerinde yüksek geçit veren bu araziye “Belen” adını vermişlerdir.
Mimar Sinan, Kanuni Sultan Süleyman’ın talimatı doğrultusunda Belen’e 1553 yılında cami, han ve hamam şeklinde bir külliyenin yanı sıra dükkânlar yapmıştır. Bugün, halen cami, hamam, dükkânlar Belen halkının hizmetinde iken tarihi kervansarayda bazı tadilatlar yapılmıştır.
Özünü 65 hane ile Develi halkından alan Belen, ilerleyen yıllarda Adana Mutasarrıfı Abdurahman Paşa tarafından 400 aile daha yerleştirmesiyle Belen’in nüfusu artmıştır.
Başta Hac yolunun ve Osmanlı Surre Alaylarının güvenliği olmak üzere Belen Derbendi yüzlerce yıl halka ve devlete hizmet etmiştir.
Amanosların iki bin metre yüksekliğinde 150 kilometre boyunca bir duvar gibi devam eden sarp kayalıkları nedeniyle ülke güvenliği açısından stratejik öneme sahip Belen Derbendi, 1827’de Osmanlıya başkaldıran Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşanın ordularını Gedik mevkiinde aylarca oyalamıştır.
Belen, 2015 yılı itibariyle 30.842 kişiye ulaşmış, doğa güzellikleri, yayla havasıyla, yetiştirdiği sebze ve meyveleri ile şirin bir ilçe konumuna gelmiştir.

Share
1.254 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

4+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bırak Söyliyeyim Dilimi Tutma

    16 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Bu 5. eserimi, güzelliklere ait olan Sevgiyi, VECD haline getiren, şiir okumayı özellik ve güzellik bilen herkese ithaf ediyorum. Dülgeroğlu Sabit Şiir;Yücelere tırmanan bir fikrin, düşüncenin, tefekkürün mahsulü, güçlü ifadenin merkezdeki özüdür. Meselenin künhüne inip kısa-veciz bir beyanla kitap çapında ifadesi edebi duygunun ihtimamı, iktidarı, zirvesidir. Edebî anlatım da gerek olmaz beyan'a, Mısralar bin söz eder şiirden anlayana. Korkuttular sindirdiler milleti, Sardılar başına maraz illeti, Modern putçuluğu, şirki zilleti, Bı...
  • SU TASARRUFU GÜNÜ

    16 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Küresel ısınma nedeniyle dünyadaki tatlı su kaynakları da giderek azalmaktadır. Artan insan nüfusu ve kentleşme daha fazla su ihtiyacı yaratmakta ve dünyanın ise bu kadar suyu bulunmamaktadır. Su tasarrufu, herkesin mutlaka bilincinde olması gereken hayati bir mesele haline gelmiştir. Su tasarrufu, kişisel temizlikte, konforumuzda ve ihtiyaçlarımızı karşılama yeterliliğinde herhangi bir azalma olmadan suyu verimli kullanmak, israf etmemektedir. Yani aynı işi daha az su kullanarak yapmaktadır. Meyve, sebze ve bitkilerin yetişmesinde, hayvanlar...
  • Mısırlı Aile’sinin Gelini Melek Öztürk ve Kızları Bilge ve Banu Öztürk

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Melek Öztürk hanım, merhum Ali Orhan Öztürk’ün eşidir. Özel İdare Memuru Ali Atlas ile Ev Hanımı Safiye Hanım’ın 3. çocukları olarak 2 Ekim 1942’de Sandıklı, Afyon’da dünyaya geldi. İlkokul ve Ortaokulu Sandıklı’da tamamladıktan sonra 1960 yılında İzmir Kız Lisesi’nden mezun oldu. 1966 yılında Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi’nden mezun oldu ve Van’ın Edremit Nahiyesi Sağlık Ocağı’nda göreve başladı. 24 Kasım 1967 Cuma günü Ali Orhan Öztürk Bey ile evlendi. Bu tarihten itibaren 1969 yılına kadar Malatya’da Sağlık Ocağı’nda, 1969 - 1970 yıllarınd...
  • TÜRKİYE SERBEST PARAŞÜTÇÜLER GÜNÜ

    10 Eylül 2021 Köşe Yazarları

    Paraşütle atlama, genellikle hava araçlarından çıkış yapılarak boşlukta ve belirli bir yükseklikte de paraşüt açarak yavaş bir şekilde yere inilen bir aksiyon sporudur. Hava aracından çıkış ve paraşütün açılması arasındaki zaman “serbest düşüş” olarak adlandırılmaktadır. Birinci ve İkinci Dünya Savaşında, malzeme ve asker indirmek, uçakları arıza yapan pilotların yaşamlarını kurtarmak için sık sık kullanılmıştır. Askeri amaçla kullanılan paraşüt zaman içerisinde spor dalı halini almış olup, Türkiye’de de bu spora rağbet görmüştür. Bu spor özel...