logo

ANALIK VE SÜT İZİNLERİ KAÇ GÜNDÜR?

Doğum öncesi ve sonrası analık izni kaç gündür?
Kadın işçilere hamilelik, doğum ve analık halinde verilmesi gereken izinler 4857 sayılı Kanunda düzenlenmiştir. Kadın işçiler ister işe girmeden isterse de işe girdikten sonra hamilelik yaşasınlar kendilerine belirli ölçülerde izin verilmesi gerekir. İşte bu izne ‘analık izni’ ya da ‘doğum izni’ denilmektedir. (İŞK. M. 74) Buna göre; hamile kadın işçiye (tekli gebelikte) doğumdan önce en az 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere en az 16 hafta ücretli izin verilir. Çoklu gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta daha eklenir. Örneğin ikiz ya da üçüz gebelik halinde kadın işçi doğumdan önce 10 haftalık ücretli izin hakkına sahiptir. Kanunda düzenlenen bu süreler asgari sürelerdir, doktor raporu ile kadın işçinin sağlık durumu ve işin özelliğine göre izin süreleri arttırılabilir.
Sağlık durumu elverişli olduğu takdirde kadın işçiler doktor onayı ile doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilirler. Çalışılan süreler doğum sonrası izin sürelerine eklenir. Böylece doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışan kadın işçi doğum sonrasında toplamda 13 hafta izin kullanma hakkına sahip olacaktır.
29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunla değiştirilen 104 üncü maddesinin (A) fıkrasında, “Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı hafta süreyle analık izni verilir. Görüldüğü gibi doğum öncesi ve sonrası izinler kadın memurlara da aynı süre ile verilmektedir.
Kadın işçi doğum öncesi izin süresi dolmadan erken doğum yaparsa ne olacak? Kullanılmayan izin sürelerinin doğum sonrası izne eklenmesi gerekecektir. Örneğin işçi doğum öncesi 8 haftalık izne ayrılmışken, iznin 3. Haftasında erken doğum gerçekleşirse kalan 5 haftalık süre doğum sonrası iznine eklenecektir.
Doğum öncesi izin sadece kadın işçiye verilirken doğum sonrası izin işçi babaya da verilmektedir. İşçinin eşinin doğum yapması halinde işçiye 5 gün ücretli izin verilir. İşeveren bu izni vermekle yükümlüdür, izni vermekten imtina edemez.
Doğumun beklenenden daha geç bir tarihte gerçekleşmesi halinde ne olacak?
Doğumun geç gerçekleşmesi halinde kadın işçi doğumdan önce fazla izin kullanmışsa bu durum kadın işçinin doğum sonrası 8 haftalık izin süresini etkilemez. Kadın işçi doğum sonrası 8 haftalık ücretli doğum iznini kullanmalıdır.
Çocuğun ölü doğması ya da doğduktan bir süre sonra ölmesi halinde ne olacak?
Kadın işçi çocuğunun ölü doğması ya da doğduktan kısa bir süre sonra çocuğunu kaybetmesi halinde de doğum sonrası 8 haftalık ücretli izin hakkını kullanmalıdır. Zira kanun sadece çocuğa bakılmasını değil aynı zamanda kadın işçinin eski sağlıklı haline gelebilmesi için dinlenmesini amaçlar. Kadın işçinin düşük yapması halinde doğum gerçekleşmediği için doğum sonrası izin hakkını kullanılamayacaktır.
Annenin ölümü halinde babanın izin kullanması mümkün mü?
Doğum sırasında ya da doğumdan sonra doğum iznini kullanamadan ölen annenin, kullanamadığı doğum sonrası izinler babaya kullandırılır. (İŞK.m.74/1) Burada önemli husus ölen annenin işçi statüsünde olması gerekir. Aksi halde eşi çalışmayan işçi babaya bu izin verilemeyecektir. Ayrıca işçi babanın bu izinden yararlanabilmesi için anne ve baba arasında bir evlilik ilişkisi olması şart değildir zira Kanun sadece anne ve baba ifadelerini kullanmıştır. Dolayısıyla evli olmayan işçi anne ve işçi babanın müşterek çocuklarının doğumları sonrası annenin ölmesi halinde işçi baba doğum sonra ücretli izni kullanabilecektir.
Doğum sonrasında kadın işçinin ücretsiz izin hakkı var mıdır?
Kadın işçiler tekli gebelikte 16 haftalık çoklu gebelikte 18 haftalık analık izninin bitimden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin kullanabilirler. Bunun için kadın işçinin talebi yeterlidir. İşveren, kadın işçinin bu talebini olumlu karşılamakla yükümlüdür. Yargıtay işçinin bu izni kullanma talebini işverene bildirdikten sonra işverenin onayının gerekli olmadığı yönünde karar vermiştir. (Y9HD, 13.07.2009 T, 2008/36349 E, 2009/20734 K) Ücretsiz izin hakkı talebi işverene iş sözleşmesini fesih hakkı vermez, aksine kadın işçi bu haktan yararlanamazsa haklı olarak iş sözleşmesini feshedebilecektir.(Y22HD, 16.01.2017 T, 2015/14643 E, 2017/125 K)
Analık izni ile bağlantılı olan diğer bir izin ise kadın işçilerin süt iznidir. (İŞK. m. 74/son) kanuna göre işverenler, kadın işçilere bir yaşına kadar olan çocukları için günde en az 1,5 saat süt izni vermek zorundadırlar. Bu süre de asgari olup arttırılabilir. Süt izninin kullanım şekli kadın işçinin inisiyatifine bağlıdır. Süt izninin eksik verilmesi ya da hiç verilmemesi halinde kadın işçinin çalışması kanaatimce fazla çalışma sayılmalı ve ücretin de bu kapsamda zamlı ödenmesi gerekmektedir.
657 sayılı Kanundaki düzenleme 4857 sayılı kanundan farklıdır. Buna göre; kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir.
KAYNAKÇA
Ekmekçi,Ömer/Yiğit, Esra, Bireysel İş Hukuku Dersleri, On İki Levha Yayınları 3. Baskı, İstanbul 2021.
Akyiğit, Ercan, İş Hukuku, Seçkin Yayınları, 13. Basım, Ankara 2021.
Mollamahmutoğlu, Hamdi/Astarlı, Muhittin/Baysal, Ulaş, İş Hukuku Ders Kitabı ,Cilt 1, Güncellenmiş 5. Baskı, Ankara 2021.
Sümer,Haluk Hadi; İş Hukuku, Ankara 2016.
İçtihat Bilgi Bankası, kazanci.com.tr

Share
445 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

2+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DÜNYA FİL GÜNÜ

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Fil, hortumlular takımının filgiller familyasını oluşturan memeli bir hayvandır. Geleneksel olarak Asya Fili ve Afrika Fili olmak üzere iki türü ile tanınmaktadır. Ancak bazı kanıtlara dayanarak Afrika savan fili ile Afrika orman filinin de iki ayrı tür olduğu öne sürülmektedir. Filin büyük ve geniş kulakları vücut ısısını kontrol etmeye yarar. Afrika fillerinin kulakları daha büyük olur ve sırtları içbükeydir. Asya fillerinin ise kulakları daha küçük olur ve sırtları dışbükey ya da düzdür. Filler ot obur hayvanlardır. Yani tamamen bitkilerle ...
  • Yaşar Civelek Zade Ağabeyden Dedem “Kara Müftü” ye Dair Anılar

    10 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Orhan Bey, Rahmetli dedeniz Kara Müftü, hayatta olduğu 1950’li yıllarda Develi’nin ve bizlerin de manevi dedemiz olarak özellikle saygıda kusur etmemeye azami itina ettiğimiz, müstesna, yeri halen doldurulmamış milli duyguları önde gelen bir İslam ulemasıdır. Dedenizi size anlatmak haddim değildir. Rahmetli dedeniz müftülük görevinden sonra, rahat bir emekli yaşamı yapamamış, halkı dini bakımdan aydınlatmaya şevkle devam etmiştir. Bilhassa cuma günlerindeki vaazları cami cemaatleri tarafından huşu içinde adeta nefes almadan takip edilmiştir....
  • Aşkın Aşık’ı Bir Şair SEYRANİ Prof. Dr. M. Kemal Atik

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Everekli Aşık Seyrani ile ilgili bu güzel esere emek verip gün ışığına çıkaran değerli ilahiyatçı araştırmacı yazar Prof. Dr. Kemal Atik Ağabeyimi kutluyorum. Kabrinin yerinin belli olmadığı Develimiz'de 38.si düzenlenecek şenliklerle, festivallerle, seminerlerle ve 3. Uluslararası Türk Kültürü Kongreleriyle ve hayatı ve şiirleri üzerine yayımladığı kitaplarla ona vefasını gösteren Develi Belediye Başkanı Mehmet Cabbar kardeşimi, kültür müdürü Ali Orhan'ı, katkı sunanları ve emeği geçenleri canı gönülden tebrik ediyorum. İthaf: Bu mütevazı ç...
  • KÖPEK GİBİ ÇALIŞMA GÜNÜ

    05 Ağustos 2022 Köşe Yazarları

    Her yıl 5 Ağustos'ta, “Köpek Gibi Çalışma Günü” kutlanmaktadır. Köpekler hayatlarının çoğunu miskinlik yaparak geçirirler. Neden bu günün ismini köpek gibi çalışmak diye koyulduğu çoğumuzu şaşırtabilir. Ama enteresan tarafı köpek gibi çalışmak çok çalışmak anlamına gelmektedir. Bu Gün de, maksimum kabiliyetinizi kullanarak olabildiğince uzun süre çalışmanız demektir. Köpek gibi çalışmak, bir şeyi gerçekleştirmek için varını yoğunu ortaya koyarak çaba sarf etmektir. Türk Dil Kurumuna göre “Çalışmak”, bir şeyi ortaya koymak, oluşturmak, yapmak i...