logo

DEVELİ’DEN GEÇEN SEYYAHLAR

Tarih boyunca Develi’den geçen seyyahlar, özellikle Erciyes dağına çıkmak için  bir yol güzergahı olarak  görmüşlerdir. Dağın güney  yamaçlarından yanı Develi’den  tırmanmak  kuzeyine göre daha kolay olmuştur.Özellikle 19.yüzyıldan sonra yoğun bir biçimde Anadolu’da seyahat ederek  edindikleri izlenimlerini  kitaplaştırmışlardır.Seyyahların dağ ile karşılaşmaları sonucunda bıraktıkları etkilerini dillendirirlerken çevresi  hakkında da verdikleri bilgiler önem kazanmaktadır.
Kayseri’ye gelen birçok seyyahın bir kısmı da Develi’den geçmişlerdir. İşte  bu dönemde verdiği bilgiler  yöre tarihi, kültürü bakımından  çok önemlidir. Sizlere bunlardan birkaçından söz etmek istiyorum.Bunlardan ilk seyyah William John Hamilton’dur.
Hamilton, 1837 yılında Kayseri ‘ye  İncesu üzerinden gelerek,  Kayseri’de burada bir hafta kalmıştır. Şehre gelir gelmez de Erciiyes Dağı’na tırmanmanın  bir yolunu araştıran Hamilton, Everek Köyünden (Develi) bulacağı Ermeni rehberler sayesinde bu işi  başarasileceğini  öğrenir.Bundan bir süre önce  bir Amerikalının ya kendi dikkatsizliği yada rehberin dikkatsiziliği  sonucu  tırmanış sırasında düşerek öldüğünü  öğrenmiştir. Bu nedenle Ermeniler, Hamilton’un Erciyes Dağına tırmanmasına izin verilmemesini  validen rica ederler. Erciyes’e tırmanmayı çok isteyen Hamilton, Kayseri  valisinin  iznini ve desteğini almaşı başarır. Kayseri’de bir hafta kaldıktan sonra 28 Temmuz Cuma günü Kayseri’den ayrılan Hamilton, Erciyes Dağına tırmanmak amacıyla altı saatte Everek Köyüne  (Develi)  gelmiştir. Buradan dağa tırmanmak üzere Türk Hamallar ve Ermeni rehberlerin eşliğinde yola çıkarlar.Tırmanış sırasında karşılaştığı taş türleri ve Erciyes Dağının  jeolojik yapısı hakkında da bilgiler veren Hamilton, dağın ulaşabilecekleri en yüksek  yere kadar çıkmışlardır. Ancak zirveye ulaşamamışlardır. Erciyes Dağı’na Develi’den ilk başarılı tırmanışı yapan gezgindir Hamilton.
Helmuth von Moltke, 1838 yılında Kayseri’ye geldiğinide Kayseri’nin güzelliğinden söz ederken, Erciyes  Dağına  çıkmak üzere Develi’yi tercih ettiğini Memleketim Develi  adlı  eserimde daha önceleri de söz etmiştim.Dağa çıkmak üzere  kaymakamdan izin alarak ve güvenliğinin sağlanması için de yanına  Türk ve Ermenilerden oluşan bir gurubun eşlik ettiği bilinmektedir.
Pierre de Tchihatcheff, Rus asıllı bir seyyah. Çeşitli  tarihlerde Anadolu’da seyahatler gerçekleştirmiştir. Bu arada Kayseri’nin fiziki coğrafyasını  bilimsel olarak inceleyen bir gezgindir.Hamilton’dan sonra  Erciyes Dağına tırmanan bir diğer seyyahtır. Tımanış, 1848 yılının Ağustosunun on beşinde gerçekleştirilmiştir. Tchihatcheff’in  saptamasına göre dağın tepesine  ulaşmanın en uygun yolunun Everek Köyü (Develi)  üzerindedir. Daha önce Hamilton da bu yolu takip etmiştir.Tırmanış dağın ağzının kenarına kadar gitmiş, güneş doğduğunda karların erimesiyle oluşan  doğa olayını orada incelemiştir. Uçurumlara  sürüklenen  kitlelerin büyük bir gürültü ile yuvarlanıp ve bunların oluşturduğu çığları, gözlemciler tarafından tehlike oluşturduğunu da görmüştür.
Henry  Franshawe Tozer,  Develi’den geçen bir diğer  seyyahtır. Tozer, Temmuz ayının son günlerinde Erciyes Dağı’na  tırmanmak üzere Everek’e (Develi) hareket etmiştir.Tozer’in burada yaptığı  ilk iş bir rehber bulmak olmuştur. Tozer, kaymakamın tavsiyesi üzerine Erciyes Dağı’na birkaç defa tırmanmış olan Stephan adında bir Ermeniyi rehber olarak tutmuştur. 1 Ağustosta  yola çıkan tırmanış gurubu, Tozer ile arkadaşı, rehber, hizmetci, Kayseri’den Develi’ye kadar refakat eden iki zaptiyeden biri ve guruptakilerin bindiği atların sahibi olan iki erkekten oluşuyordu. Herkesin alatında bir at vardı.Atın biri de  çadırı, yatakları ve erzakları  taşıyordu.
Kapadokya Bölgesinde Kayseri’ye gelen  seyyahların birçoğunun  Erciyes Dağı ilgisini çekmiş, onun Anadolunun ortasında  yükselen eşsiz güzelliği karşısında ona ulaşmayı istemişlerdir. Bu istem doğrultusunda  dağa en kolay çıkılan yolun Develi’den geçtiğini de görerek, ilçeye gelmişlerdir.İşte bu yazımda Develi’den geçen   gezginler sadece dağa çıkmakla kalmamışlar, aynı zamanda çevresini anlatmakla tarihe kayıt düşmüşlerdir.

Etiketler: » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » » »
Share
827 Defa Okundu
#

SENDE YORUM YAZ

2+4 = ?