logo

DEVELİ TARİHİNDE ŞANLI BİR GÜN:05.04.1920


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Develi 1474 yılında Gedik Ahmet Paşa’ya, yani Osmanoğullarına teslim olmuştu. O günlerden beri de aşiret kavgaları dışında savaş görmemişti. Ama devletimizin gerekli gördüğü her zaman da asker göndermekten çekinmemiş ve zevkle savaşlara iştirak etmiştir. Çok da şehit vermiştir
Galiçya’dan ta Yemen Çöllerine kadar bütün Osmanlı cephelerinde savaşan Develi’li şehitleri görmekteyiz. Nitekim Milli Savunma Bakanlığı’nın yayınladığı altı ciltlik şehitlerimiz ansiklopedisi’nde bu kahraman, şerefli şehitlerimizin adlarını görüyoruz. Bir kısa bilgi, sadece Çanakkale destanında Develi’li 201 şehidimiz vardır! Ruhları şâd olsun.
Develi’nin 20. Asırın ilk çeyreğinde tarihe altın harflerle imza attığı Haçın Savaşı (1920) nisyanla malul olan hafızalarda gölgelense de Develi insanının savaş mağdurlarına kapısını açması, Şar, Tufanbeyli, Saimbeyli, Feke ve Kozan’ın Fransız-Ermeni güçlerinden arındırılmasında, iktisadi bakımdan toparlanmalarında henüz daha yazılmayan bir destan yaratmışlardır. Meşhur bir sözdür:Sen bir iyilik yap ,balık bilmezse, Halık bilir, derler. Nitekim geçtiğimiz yıl bir gurup Develi’li arkadaşımızla savaşların geçtiği ve şerefli Develi ‘li Kuvva-i Milliyecilerimiz ve Cephe Komutanları Kuzey Cephe Komutanı Osman Coşkun ile Güney Cephe Komutanı Kamberli Osman’ın savaştığı alanları gezip, tarihi teneffüs etmek ve bilgilenmek için savaş alanlarına bir gezi düzenlemiştik.
Sanki savaştan 96 yıl geçmemiş gibi daha Doğanbeyli’ye girdiğimiz zaman insanlar göz yaşları içerisinde bizleri karşılamışlar uzun zaman sohbetlerimiz göz yaşlarına karışmıştı.Gezimiz sırasında mezarlıktaki mezar taşlarındaki derin kurşun izlerini görünce sanki bizlere şöyle fısıldıyorlardı:Bizleri unutmayınız!Kaldı ki nasıl uutulabilirdi onlar.
Saimbeyli’ye varınca bir kahvehaneye girmiştik. Aman Allah’ım saki kahvehane bizleri bekliyormuş.! Develi’den geldiğimiz duyulunca sandalyalar nizama sokuldu.Gözler nemlendi.Hemen Kamberli Osman, Çoşkun Osman sohbetleri bir başladı ki gözler sel olmaya başlamıştı.Demli çaylar birbirini kovalarken ,dünün acıları kesik kesik de olsa konuşulmaya başlamıştı.Özellikle Tufanbeyli’de çok önceleri Develi esnaflarından bir haylisi buraya gelip yerleşmişlerdi. Çocukluk devremde onlardan da bir hayli savaşın bazı unutulmaz hatıralarını dinlemiştim.
Üç günlük bu gezimiz unutulmaz hatıralarla dolu geçmişti.
Haçın Savaşı hakkında yazılmış bütün hatıralar bende mevcuttur.Hepsini okudum.Osman Coşkun’un “İkinci Ergenekon” adlı hatıra-romanından bu gezimizi kitaplaştıran gazeteci dost Yüksel Kalkan’ın “Haçın’da Yeniden Dirildik” gezi eserine kadar.Bu coğrafyada en çok merak ettiğim yer Kamberli Osman’ın ve Osman Coşkun’un karargahları ve Çakıoğlu Veli’nin teslim aldığı Amerikan Koleji idi.O sisler arasındaki mekanlar inanır mısınız bizleri o kadar heyecanlandırdı ki.Savaşın nasıl dehşetli geçtiğinin özeti idi.
Şimdi esas soru şu:Neden 05.04.1920
Şüphesiz savaşı geniş geniş anlatacak değilim. Ancak bu savaşın Develi’den başlaması Atatürk’ün Develi Belediye Başkanı Kamberli Osman’a çektiği 01.11.1919 tarihli “Sırdır” başlıklı telgraf ile başlar.Develi’de 10 adet yedek subay vardır. Bnb.Kemal Doğan,Yzb.Osman Tufan’ı da 16.Mart.1920’da başlayıp 16.10.1920 tarihine kadar devam eden kuşatmayı yönetmeleri için göndermişlerdi.
Develi’de 19.Nisan.1919’da Develi Müdafa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuş, üyeler tespit edilmiş ve Cemiyet-i İslamiye kurularak savaşa hazırlık başlamıştı. Fakat Bnb.Kemal Bey’in harekat için ağır davranması, Develi kuvvacılarını huzursuz etmiş,Kozan ve Saimbeyli’den gelen zulüm görmüş insanların figanları harekete geçirmiş ve milis toplamak için Kamberli Osman Efendi, dört adamı ve Emin Develioğlu’nu yanına o öldürücü soğuğa rağmen bu fedekar ve cesur insanlar müftü Numan Cebeci Hoca’nın duaları eşliğinde 05.04.1920’de Ayvazhacı köyüne doğru atlarını sürmüşlerdir.O gün gezdikleri köylerden topladıkları milis sayısı 250’ye yakındır. Savaşın ortalarına doğru 3000’e bu milislerin sayısı 3000’e yaklaşaktır. 131 şehit verilecektir. Sadece Develi insanı.
Birkaç yazı yazdık.05.04.1920 tarihi neden Develi’nin şerefi ve kahramanlığı adına resmi bir gün olamaz ? Bir şuur, bir idrak istiyorum.
Ayrıca Kamberli Osman’ın adının da bir yere verilmesini …

Share
778 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

5+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DÜNYA AİLE GÜNÜ

    14 Mayıs 2019 Köşe Yazarları

    Aile, evlilik ve kan bağına dayanan, anne, baba, çocuklardan oluşan en küçük sosyal gruptur. Toplum, ailelerden oluşmaktadır. Bu nedenle aile, toplumun temeli kabul edilmektedir. Sevgi, saygı, gelenek ve görenek gibi değerler öncelikle ailede kazanılmaktadır. Ayni zamanda aile, inançların, ahlaki davranışların, yardımlaşma, dayanışma ve paylaşma gibi değerlerin öğrenildiği yerdir. Aile, bir bireyin ilk eğitimini aldığı, yanlışı doğruyu gördüğü ve öğrendiği bir kurumdur. Aile denilince genellikle bir evde oturan anne ve baba ile varsa onların e...
  • HUZUR DERSLERİ VE DEVELİOĞLU ALİ RIZA EFENDİ

    14 Mayıs 2019 Köşe Yazarları

    Osmanlı sarayında eğitim konusunda en önemli konulardan ”Huzur Dersleri” ve “ Enderun Metebi” dir. Huzur derslerinin temel amacı, başkanlığını Osmanlı hükümdarının başkanlığında toplana 100-120 kadar seçkin din adamıyla yapılan Kur’an tefsirleri, yorumları ve münazaralardır. Enderun mektebi ise, devlet adamı yetiştirmek amacıyla kurulmuş bir özel saray mektebidir. Osmanlı ramazanlarında ilgi çekici uygulamalardan birisi ”Huzur Dersleri” dir. Derslerde bir grup Osmalı uleması, padişahın huzurunda din üzerinde konuşurlar ,değişik dinî konularda ...
  • İŞ İNSANI KAZIM AKSU” NUN HAYATTAN GÜNCELER” KONFERANSI

    14 Mayıs 2019 Köşe Yazarları

      27.04.2019 tarihinde Develi ve Yöresi Kültür Dayanışma Derneğimizde “Ayın Konuşmacısı” programının konuğu Aksal Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Kazım Aksuydu. Program sunucu Ayşenur Serbest’in açılış konuşması ardından katılımcılara takdim ile devam etti. Dernek Başkanı olarak ben bir selamlama konuşması yaptım. Konuşmacı iş insanı Kazım Aksu’ya ve Nisan Ayı bursunu ve burs sonrası ikramı veren Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Karaca’ya teşekkür ettim. Konuşmasını yapmak üzere kürsüye davet ettim. Yönetim Kurulu Üyemiz Turan Aksu ağabe...
  • Daha Az Otomobil Daha Çok Bisiklet

    09 Mayıs 2019 Köşe Yazarları

    Ben yazarken okuyorum, araştırıyorum öyle yazıyorum.Ama arada bir okuduğum yazıları sizinle paylaşmak istiyorum. Bu bisiklet olayına girerken kafadan ezbere girmedim.Okuyarak, araştırarak, yerinde görerek, deneyimleyerek girdim.Sanmayınki kafamdan uydurarak yazıyorum.Alın işte size takip ettiğim kişi Pınar Pinzuti’nin yazısını şuraya koyuyorum.Umarım bizi daha iyi anlarsınız: “Sıkışıklığın Çözümü: Daha az otomobil, daha çok bisiklet! Bunu 10 yaşındaki bir kız çocuğu anladığına göre, belediye başkanlarının zeki olmasalar da çözümü kavrayabilec...