logo

DEVELİ TARİHİNDE ŞANLI BİR GÜN:05.04.1920


Yrd. Doç. Dr. Kadir Özdamarlar
yazarozdamarlar@cagdasdeveli.com.tr

Develi 1474 yılında Gedik Ahmet Paşa’ya, yani Osmanoğullarına teslim olmuştu. O günlerden beri de aşiret kavgaları dışında savaş görmemişti. Ama devletimizin gerekli gördüğü her zaman da asker göndermekten çekinmemiş ve zevkle savaşlara iştirak etmiştir. Çok da şehit vermiştir
Galiçya’dan ta Yemen Çöllerine kadar bütün Osmanlı cephelerinde savaşan Develi’li şehitleri görmekteyiz. Nitekim Milli Savunma Bakanlığı’nın yayınladığı altı ciltlik şehitlerimiz ansiklopedisi’nde bu kahraman, şerefli şehitlerimizin adlarını görüyoruz. Bir kısa bilgi, sadece Çanakkale destanında Develi’li 201 şehidimiz vardır! Ruhları şâd olsun.
Develi’nin 20. Asırın ilk çeyreğinde tarihe altın harflerle imza attığı Haçın Savaşı (1920) nisyanla malul olan hafızalarda gölgelense de Develi insanının savaş mağdurlarına kapısını açması, Şar, Tufanbeyli, Saimbeyli, Feke ve Kozan’ın Fransız-Ermeni güçlerinden arındırılmasında, iktisadi bakımdan toparlanmalarında henüz daha yazılmayan bir destan yaratmışlardır. Meşhur bir sözdür:Sen bir iyilik yap ,balık bilmezse, Halık bilir, derler. Nitekim geçtiğimiz yıl bir gurup Develi’li arkadaşımızla savaşların geçtiği ve şerefli Develi ‘li Kuvva-i Milliyecilerimiz ve Cephe Komutanları Kuzey Cephe Komutanı Osman Coşkun ile Güney Cephe Komutanı Kamberli Osman’ın savaştığı alanları gezip, tarihi teneffüs etmek ve bilgilenmek için savaş alanlarına bir gezi düzenlemiştik.
Sanki savaştan 96 yıl geçmemiş gibi daha Doğanbeyli’ye girdiğimiz zaman insanlar göz yaşları içerisinde bizleri karşılamışlar uzun zaman sohbetlerimiz göz yaşlarına karışmıştı.Gezimiz sırasında mezarlıktaki mezar taşlarındaki derin kurşun izlerini görünce sanki bizlere şöyle fısıldıyorlardı:Bizleri unutmayınız!Kaldı ki nasıl uutulabilirdi onlar.
Saimbeyli’ye varınca bir kahvehaneye girmiştik. Aman Allah’ım saki kahvehane bizleri bekliyormuş.! Develi’den geldiğimiz duyulunca sandalyalar nizama sokuldu.Gözler nemlendi.Hemen Kamberli Osman, Çoşkun Osman sohbetleri bir başladı ki gözler sel olmaya başlamıştı.Demli çaylar birbirini kovalarken ,dünün acıları kesik kesik de olsa konuşulmaya başlamıştı.Özellikle Tufanbeyli’de çok önceleri Develi esnaflarından bir haylisi buraya gelip yerleşmişlerdi. Çocukluk devremde onlardan da bir hayli savaşın bazı unutulmaz hatıralarını dinlemiştim.
Üç günlük bu gezimiz unutulmaz hatıralarla dolu geçmişti.
Haçın Savaşı hakkında yazılmış bütün hatıralar bende mevcuttur.Hepsini okudum.Osman Coşkun’un “İkinci Ergenekon” adlı hatıra-romanından bu gezimizi kitaplaştıran gazeteci dost Yüksel Kalkan’ın “Haçın’da Yeniden Dirildik” gezi eserine kadar.Bu coğrafyada en çok merak ettiğim yer Kamberli Osman’ın ve Osman Coşkun’un karargahları ve Çakıoğlu Veli’nin teslim aldığı Amerikan Koleji idi.O sisler arasındaki mekanlar inanır mısınız bizleri o kadar heyecanlandırdı ki.Savaşın nasıl dehşetli geçtiğinin özeti idi.
Şimdi esas soru şu:Neden 05.04.1920
Şüphesiz savaşı geniş geniş anlatacak değilim. Ancak bu savaşın Develi’den başlaması Atatürk’ün Develi Belediye Başkanı Kamberli Osman’a çektiği 01.11.1919 tarihli “Sırdır” başlıklı telgraf ile başlar.Develi’de 10 adet yedek subay vardır. Bnb.Kemal Doğan,Yzb.Osman Tufan’ı da 16.Mart.1920’da başlayıp 16.10.1920 tarihine kadar devam eden kuşatmayı yönetmeleri için göndermişlerdi.
Develi’de 19.Nisan.1919’da Develi Müdafa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuş, üyeler tespit edilmiş ve Cemiyet-i İslamiye kurularak savaşa hazırlık başlamıştı. Fakat Bnb.Kemal Bey’in harekat için ağır davranması, Develi kuvvacılarını huzursuz etmiş,Kozan ve Saimbeyli’den gelen zulüm görmüş insanların figanları harekete geçirmiş ve milis toplamak için Kamberli Osman Efendi, dört adamı ve Emin Develioğlu’nu yanına o öldürücü soğuğa rağmen bu fedekar ve cesur insanlar müftü Numan Cebeci Hoca’nın duaları eşliğinde 05.04.1920’de Ayvazhacı köyüne doğru atlarını sürmüşlerdir.O gün gezdikleri köylerden topladıkları milis sayısı 250’ye yakındır. Savaşın ortalarına doğru 3000’e bu milislerin sayısı 3000’e yaklaşaktır. 131 şehit verilecektir. Sadece Develi insanı.
Birkaç yazı yazdık.05.04.1920 tarihi neden Develi’nin şerefi ve kahramanlığı adına resmi bir gün olamaz ? Bir şuur, bir idrak istiyorum.
Ayrıca Kamberli Osman’ın adının da bir yere verilmesini …

Share
731 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DEVELİ ÇÖTEN MAHALLESİ DERNEĞİMİZİN 2. GELENEKSEL MEVLİT PROGRAMI

    21 Mart 2019 Köşe Yazarları

    İstanbul Develi Çöten Mahallesi Derneğimizin Çanakkale Şehitlerimiz ve köyümüzden ahirete irtihal eden tüm geçmişlerimiz için 2.sini düzenlediği Geleneksel mevlit programı 17.03.2019 tarihinde Dernek Merkezi'nde yapıldı. Program Dernek Başkanı Hamza Başaranın açılış konuşması, katılımlarından dolay Dernek Başkanlarına ve Dernek Üyelerine teşekkür etmesiyle başladı. Mehmet Bahadır Hoca Çanakkale'nin önemini anlatan bir konuşma yaptı. Çöten Mahallemizden davetli olarak programa katılan Öksüt Mahallesi İmamı Hatibi Ahmet Özkan Dalmaz hoca...
  • DÜNYA SU GÜNÜ

    21 Mart 2019 Köşe Yazarları

    Su insanlar için yaşam kaynağıdır. Suyun olmadığı yerde canlıların yaşaması imkânsızdır. Su, insan yaşamı için oksijenden sonra en önemli ikinci bir ihtiyaçtır. Su olmadığı zaman hayat durur ve canlılar yaşayamaz. Bu nedenle yeryüzündeki suların korunması ve devamlılığının sağlanması için mücadele etmek gerekmektedir. Su hayatımızın sürdürülmesi için şart olan en önemli ve temel besinlerdendir. Bedenimizin ısı dengesi ve hücre içi hayatın devamı ayrıca besinlerin yakılması, sindirilmesi gibi birçok şey suya bağlıdır. Küresel ısınmanın ...
  • DEVELİ’DE MUSIKİ HAYATI

    21 Mart 2019 Köşe Yazarları

    “Develi'de Eğlence Hayatı “ adında, yine bu sütunlarda iki üç yazı yazmıştım. Bu yazılarımız da bir tesadüf ürünü değil “Develi ve Yöresinin Folklor Halk Edebiyatı ve Etnoğrafyası”adlı doktora tezimi hazırlarken konuyu daha disiplinli ele almış ve hazırlamıştım. Özellikle anne tarafım musikiye çok yatkındır. Bizde de kökten bir kabiliyet vardır. Bağlama ve tambur çok sevdiğim sazlardır. Yıllardır Kayseri korolarında değerli hocalarımız şefliğinde sazımızla iştirak etmişizdir. Eh! Yaş şimdilerde 71.Hali siz anlayın. Amma yeri geldiğinde makamd...
  • Engel Değil ‘Fırsat’

    21 Mart 2019 Köşe Yazarları

    Kayseri Büyükşehir Belediyesinin çıkarmış olduğu derginin Ocak Sayısında Gazeteci Selma Kara nın benimle yaptığı röportaj... Engel Değil ‘Fırsat’ Yıllar önce izlediğim bir haberde, görme engellilerin sorunlarına farkındalık oluşturmak amacıyla gözlerini bağlayan insanların Taksim Meydanı’nda yürümeye çalıştığını görmüştüm. Ben de evde denemeye çalıştım. Ama nasıl olsa gözümdeki perdeyi kaldırdığımda görebileceğimi bildiğimden çok da bir şey deneyimlediğimi söyleyemem aslında. Bence bu d...
astropay bozdurma bitcoin bozdurma paykwik bozdurma
kartal escort antalya Escort ataşehir Escort konya escort porno video manavgat escort